Potentia eſtimatiua.Otentia eſtimatiua ſecundumſcd̓m Auicennam eſt vis ordinata in ſummo concauitatis medie cerebri ſenſibilium intentiones apprehendens: verbi gratir̄a lepus canem fugiens vel ouis lupum. nunquam alias viſum dijudicat cum agno eſſe habitandum: et elicit ſpeciem ſiue intentionem inimicitie,ↄ̨quidq̄ non poterat per ſenſum apprehendi,ↄ̨ eſt autem virtus tranſcendens quia apprehenſio ſua non eſt formarum ſenſibilium,ↄ̨et materialium: ſed immaterialium,ↄ̨ bonitas enimem̃et maleuolentia conueniens et inconueniens impendium et diſpendium in ſe non ſunt forme materiales,ↄ̨ nec in ſenſu cadentes exteriori,ↄ̨ tamenſunt accidentia ſenſibilium,ↄ̨ quid tamen diſcriminis habet ab imaginatiua: quia illa retinet ſpecies per ſenſum communↄ̨em receptas,ↄ̨ hec vero elicit ex eis intentiones nature nonſenſatas,ↄ̨ſicut amicitie vel inimicitie ex quibus ſequuntur actiones proſecutionis vel fuge: ne tamen doctrina velut quadamſilentij vagina recorↄ̨datur eſtimationem vtilium et nociuorum triplici modo contingere (Auicenne veſtigia imitatus) autumo. Primus modus eſt ex cauſa materiali ſicut accidit in puero qui cum eleuatur vt reſideat ſe calutum eſtimat, ſtatim alicui adheret,ↄ̨ preterea compertum habemus: cum oculi lippitudine prurientes ſunt purgandi: ſtatim ille conniuet antequam cognoſcat quid ſibi accidat queꝙſic inductu quodam nature ouis lupum formidat: et animalia leonem: et aues accipitrem. Secundus modus eſt per experientiam ſicut accidit cum doloris rabies animal aliquod inuaſit: vel mellitis voluptatibus in re aliqua abſorbetur:Inductus nature quiꝗd operetur. cuius forma deſcripta eſt in virtute formali ſiue imaginatione et intentiones vtilitatis et nocumenti deſcripte in memoria ſtatim apparuerint res in vtilitatis vel diſpendij eſtimationem obrepticie occurret: hinc canis lapidem; vel fuſtem; tanquam nociua formidat et vacuis ſepiuſcule oſſibus alicitur. Tertius modus circa proprietatem coniunctam et modum ſimilitudinis verſatur: veluti ſi res aliquam formam vnitam cum intentione
eſtimationis in aliquo ſenſibilium haberet: ſicut contigit in pomo coloris coccinei: quod eſt maturum,ↄ̨et dulce. Ideo cum videmus: dulcorem ineſſe pomo inductu quodam nature dijudicamus.
Liber I: Caput Septimum
Otentia eſtimatiua ſecundum Auicennam eſt vis ordinata in ſummo concauitatis medie cerebri ſenſibilium intentiones apprehendens: verbi gratia lepus canem fugiens vel ouis lupum. nunquam alias viſum dijudicat cum agno eſſe habitandum: et elicit ſpeciem ſiue intentionem inimicitie, quid non poterat per ſenſum apprehendi, eſt autem virtus tranſcendens quia apprehenſio ſua non eſt formarum ſenſibilium, et materialium: ſed immaterialium, bonitas enim et maleuolentia conueniens et inconueniens impendium et diſpendium in ſe non ſunt forme materiales, nec in ſenſu cadentes exteriori, tamen ſunt accidentia ſenſibilium, quid tamen diſcriminis habet ab imaginatiua: quia illa retinet ſpecies per ſenſum communem receptas, hec vero elicit ex eis intentiones nature non ſenſatas, ſicut amicitie vel inimicitie ex quibus ſequuntur actiones proſecutionis vel fuge: ne tamen doctrina velut quadam ſilentij vagina recordatur eſtimationem vtilium et nociuorum triplici modo contingere (Auicenne veſtigia imitatus) autumo. Primus modus eſt ex cauſa materiali ſicut accidit in puero qui cum eleuatur vt reſideat ſe calutum eſtimat, ſtatim alicui adheret, preterea compertum habemus: cum oculi lippitudine prurientes ſunt purgandi: ſtatim ille conniuet antequam cognoſcat quid ſibi accidat que ſic inductu quodam nature ouis lupum formidat: et animalia leonem: et aues accipitrem. Secundus modus eſt per experientiam ſicut accidit cum doloris rabies animal aliquod inuaſit: vel mellitis voluptatibus in re aliqua abſorbetur:Inductus nature quid operetur. cuius forma deſcripta eſt in virtute formali ſiue imaginatione et intentiones vtilitatis et nocumenti deſcripte in memoria ſtatim apparuerint res in vtilitatis vel diſpendij eſtimationem obrepticie occurret: hinc canis lapidem; vel fuſtem; tanquam nociua formidat et vacuis ſepiuſcule oſſibus alicitur. Tertius modus circa proprietatem coniunctam et modum ſimilitudinis verſatur: veluti ſi res aliquam formam vnitam cum intentione
eſtimationis in aliquo ſenſibilium haberet: ſicut contigit in pomo coloris coccinei: quod eſt maturum, et dulce. Ideo cum videmus: dulcorem ineſſe pomo inductu quodam nature dijudicamus.