Potentia estimatiua.POtentia estimatiua secundumſcd̓m Auicennam est vis ordinata in summo concauitatis medie cerebri sensibilium intentiones apprehendens: verbi gratir̄a lepus canem fugiens vel ouis lupum. nunquamr̄ alias visum dijudicat cum agno esse habitandum: et elicit speciem siue intentionem inimicitie,ↄ̨quidq̄ non poterat per sensum apprehendi,ↄ̨ est autem virtus transcendens quia apprehensio sua non est formarum sensibilium,ↄ̨et materialium: sed immaterialium,ↄ̨ bonitas enimem̃et maleuolentia conueniens et inconueniens impendium et dispendium in se non sunt forme materiales,ↄ̨ nec in sensu cadentes exteriori,ↄ̨ tamensunt accidentia sensibilium,ↄ̨ quid tamen discriminis habet ab imaginatiua: quia illa retinet species per sensum communↄ̨em receptas,ↄ̨ hec vero elicit ex eis intentiones nature nonsensatas,ↄ̨sicut amicitie vel inimicitie ex quibus sequuntur actiones prosecutionis vel fuge: ne tamen doctrina velut quadamsilentij vagina recorↄ̨datur estimationem vtilium et nociuorum triplici modo contingere (Auicenne vestigia imitatus) autumo. Primus modus est ex causa materiali sicut accidit in puero qui cum eleuatur vt resideat se calutum estimat, statim alicui adheret,ↄ̨ preterea compertum habemus: cum oculi lippitudine prurientes sunt purgandi: statim ille conniuet antequamr̄ cognoscat quid sibi accidat queꝙsic inductu quodam nature ouis lupum formidat: et animalia leonem: et aues accipitrem. Secundus modus est per experientiam sicut accidit cum doloris rabies animal aliquod inuasit: vel mellitis voluptatibus in re aliqua absorbetur:Inductus nature quiꝗd operetur. cuius forma descripta est in virtute formali siue imaginatione et intentiones vtilitatis et nocumenti descripte in memoria statim apparuerint res in vtilitatis vel dispendij estimationem obrepticie occurret: hinc canis lapidem; vel fustem; tanquamr̄ nociua formidat et vacuis sepiuscule ossibus alicitur. Tertius modus circa proprietatem coniunctam et modum similitudinis versatur: veluti si res aliquam formam vnitam cum intentione
estimationis in aliquo sensibilium haberet: sicut contigit in pomo coloris coccinei: quod est maturum,ↄ̨et dulce. Ideo cum videmus: dulcorem inesse pomo inductu quodam nature dijudicamus.
Liber I: Caput Septimum