Ars Memorativa Gulielmi Leporei Avallonensis/Liber IIII/Caput Decimum

by Gulielmus Leporeus

Gulielmus Leporeus

Ars Memorativa

Liber IIII
Caput Decimum

Liber IIII: Caput Nonum	Liber IIII: Caput Undecimum

Caput Decimum.

Ocij deffinitio. Cium eſt vacatio a labore, quae animum deprauat,: et vires corrumpit. de quo Seneca:ↄ̨ Emollit ocium vires, ſicut rubigo ferrum. Fax immota torpet, ignemque agitata reſtituit. Ocij reddendam eſſe rationem aiebat Cato. Apelles pictor eximius nullam diei horam abſque pictura praetermittebat. Vnde prouerbium fluxit. Nulla dies ſine linea. Ocijs vacare non debemus,ↄ̨ xxvj. q. vij. C. non licet. Causa XXVI, quaestio VII, caput Non licet. et. l. j. de vetera. lib. xij. C. lege prima, De veteranis, libro XII, Codicis. Sumus enimem̃ ex omni verbo ocioſo ratioↄ̨nem reddituri,ↄ̨ in die iudicij tremenda. xxij. q. v. C. quotiens XXII, quaestione V, capite Quotiens. Vnde Hieronymus ad Ruſticum monachum ocio torpentem ſcribens inquit,ↄ̨ “Nunquam de manu tua vel oculis tuis liber pſalterij dicebatdiscedat:” facito aliquid operis, vt varijs negociorum affectſbus te occupatum offendat diabolus,ↄ̨ C. nunquam,ↄ̨ de conſe. diſtim. vCausa Nunquam, de consecratione, distinctione quinta. Non enimeñ ipſum ocium omnimode damnatum iri volo,ↄ̨ nam in diſcendis artibus ocium eſt accommodandum,ↄ̨ l. artifices. de excuſa. artifi. li. x. C.lege Artifices, De excusationibus artificum, libro decimo Codicis. Plinius omne tempus abſque ſtudio perire dicebat: Sopitos libidinum fomites nutrit: varijſque criminum cogitationibus mortalium mentem deformem reddit. Vnde Lucanus:ↄ̨ “Variam dant ocia mentem”. Ignauos homines et languore marceſcentes: qui vitam in ganeis et popinis alijſque illecebroſis locis ſilentio tranſigebant. Athienſeſes in forum protrahebant: eoſque, vt facinoroſos, ſupplicio plectebant.Ocij diſpendium Studio et induſtriae virtutibuſque inimicum videtur: libidinem ſuſcitat,: libido cerebri euacuationem;: cerebri euacuatio memoriam debilitat, et paene diſſoluit. Vnde illud Ouidianum:ↄ̨Ouidius.

Cernis vt ignauum corrumpuant ocia corpus:
Et vitium capiunt ni moueantur aquaeę.

Ita memoria, niſi exerceatur, confeſtim tabeſcit: ſolitoque vigore deſtituitur. Praeęterea Philosophus tria pueris neceſſaria aiebat: ingenium, diſciplinam, et exercitationem. Cui aſtipulatur Quintilianus, praep̄cipiens memoriam exercitatione redigendam: ne nobis diſcamus ignoſcere. Valerius Maximus, lib. vij.libro VII, refert:ↄ̨ Appium Claudium crebro dicere ſolitum: negocium populo Romano melius quam ocium committi: non qui ignoraret quam iucundus tranquillitatis ſtatus eſſet: ſed quodꝙ animaduerteret praeępotentia imperia agitatione rerum ad virtutem capeſſendam excitari: nimiaque quiete in deſidiam reſolui.Ocium duplex. Vt igitur breuiter reſoluatur, duplex ocium inuenitur:ↄ̨ Vnum philoſophicum;ↄ̨ Alterum vulgare. Philoſophicum eſt, cum animus omnibus curis ſecluſis, ſoli rei litterariae incumbit. Vulgare eſt, cum deſidia et inertia ab honeſta exercitatione deſiſtimus. De quo Seneca:ↄ̨ “Ocium ſine ſtudio mors eſt, et viui hominis ſepultura.” Ideo Hieronymus ſancte admonebat occupandum eſſe bonis rebus ingenium,: et ſanctae conuerſationis vſus altius inſerendos. Ocioſus enim,ↄ̨ vt Senecaeę vocabulo vtar, non ſibi viuit,: ſed — quod turpiſſimum eſt&nbps;—, ventri et ſomno. Tantam igitur obliuionem ac inertiam mentibus ſuperinducit: vt lethaeis aquis ſubmerſa et paene viribus exhauſta mens mortalium videatur. De quo perbelle canit Mantuanus:ↄ̨

Homini labor vtile ſemper.

Calear erit: ſegni pigros rubigine ſenſus
Ocia corrodunt, ſopitaque pectora torpor
Noxius obliquat: ferrum ſi tranſit in vſus
Aſſiduos ſplendore micat,: vultuque nitenti
Audet ad argenti decus aſpirare ſuperbum.
At ſi longa quies ierit, fuſcatur et atram
Vertitur in ſcabiem, celerique abſumitur aeuo.

Liber IIII: Caput Nonum	Liber IIII: Caput Undecimum