Ars Memorativa Gulielmi Leporei Avallonensis/Liber IIII/Caput Decimum

by Gulielmus Leporeus

Gulielmus Leporeus

Ars Memorativa

Liber IIII
Caput Decimum

Liber IIII: Caput Nonum	Liber IIII: Caput Undecimum

Caput Decimum.

Ocij definitio.OCium est vacatio a labore, quae animum deprauat,: et vires corrumpit. de quo Seneca:ↄ̨ Emollit ocium vires, sicut rubigo ferrum. Fax immota torpet, ignemque agitata restituit. Ocij reddendam esse rationem aiebat Cato. Apelles pictor eximius nullam diei horam absque pictura praetermittebat. Vnde proꝓuerbium fluxit. Nulla dies sine linea. Ocijs vacare non debemus,ↄ̨  Causa XXVI, quaestio VII, caput Non licet. et lege prima, De veteranis, libro XII, Codicis. Sumus enimem̃ ex omni verbo ocioso ratioↄ̨nem reddituri,ↄ̨ in die iudicij tremenda XXII, quaestione V, capite Quotiens. Vnde Hieronymus ad Rusticum monachum ocio torpentem scribens inquit,ↄ̨ “Nunquamr̄ de manu tua vel oculis tuis liber psalterij dicebatdiscedat:” facito aliquid operis, vt varijs negociorum affectsbus te occupatum offendat diabolus,ↄ̨ Causa Nunquam, de consecratione, distinctione quinta. Non enimeñ ipsum ocium omnimode damnatum iri volo,ↄ̨ nam in discendis artibus ocium est accommodandum,ↄ̨ lege Artifices, De excusationibus artificum, libro decimo Codicis. Plinius omne tempus absque studio perire dicebat: Sopitos libidinum fomites nutrit: varijsque criminum cogitationibus mortalium mentem deformem reddit. Vnde Lucanus:ↄ̨ “Variam dant ocia mentem”. Ignauos homines et languore marcescentes: qui vitam in ganeis et popinis alijsque illecebrosis locis silentio transigebant. Athienseses in forum proꝓtrahebant: eosque, vt facinorosos, supplicio plectebant.Ocij dispendium Studio et industriae virtutibusque inimicum videtur: libidinem suscitat,: libido cerebri euacuationem;: cerebri euacuatio memoriam debilitat, et paene dissoluit. Vnde illud Ouidianum:ↄ̨Ouidius.

Cernis vt ignauum corrumpuant ocia corpus:
Et vitium capiunt ni moueantur aquaeę.

Ita memoria, nisi exerceatur, confestim tabescit: solitoque vigore destituitur. Praeęterea Philosophus tria pueris necessaria aiebat: ingenium, disciplinam, et exercitationem. Cui astipulatur Quintilianus, praep̄cipiens memoriam exercitatione redigendam: ne nobis discamus ignoscere. Valerius Maximus, libro VII, refert:ↄ̨ Appium Claudium crebro dicere solitum: negocium populo Romano melius quamr̄ ocium committi: non qui ignoraret quamr̄ iucundus tranquillitatis status esset: sed quodꝙ animaduerteret praeępotentia imperia agitatione rerum ad virtutem capessendam excitari: nimiaque quiete in desidiam resolui.Ocium duplex. Vt igitur breuiter resoluatur, duplex ocium inuenitur:ↄ̨ Vnum philosophicum;ↄ̨ Alterum vulgare. Philosophicum est, cum animus omnibus curis seclusis, soli rei litterariae incumbit. Vulgare est, cum desidia et inertia ab honesta exercitatione desistimus. De quo Seneca:ↄ̨ “Ocium sine studio mors est, et viui hominis sepultura.” Ideo Hieronymus sancte admonebat occupandum esse bonis rebus ingenium,: et sanctae conuersationis vsus altius inserendos. Ociosus enim,ↄ̨ vt Senecaeę vocabulo vtar, non sibi viuit,: sed — quod turpissimum est&nbps;—, ventri et somno. Tantam igitur obliuionem ac inertiam mentibus superinducit: vt lethaeis aquis submersa et paene viribus exhausta mens mortalium videatur. De quo perbelle canit Mantuanus:ↄ̨

Homini labor vtile semper.

Calear erit: segni pigros rubigine sensus
Ocia corrodunt, sopitaque pectora torpor
Noxius obliquat: ferrum si transit in vsus
Assiduos splendore micat,: vultuque nitenti
Audet ad argenti decus aspirare superbum.
At si longa quies ierit, fuscatur et atram
Vertitur in scabiem, celerique absumitur aeuo.

Liber IIII: Caput Nonum	Liber IIII: Caput Undecimum