 Liber IIII: Caput Quintum |
Liber IIII: Caput Septimum  |
VEnerea libido est concupiscentia experiendae voluptatis; vel concubitus desiderium supra modum vel contra rationem efferens.Venerei. Haec spiritus interiores exhaurit; cerebrumque debilitat. Vnde scribit Albertus magnus, facta cuiusdam corporis humani anatomia inuentum fuisse caput cerebro paene exhaustum. Medici autem causam rei indagantes id euenisse ob frequentissimum rei venereae vsum asseruerunt: cuius ardore cerebrum exsiccatum fuerat et consumptum.Sardanapalus. Haec corporis vires et memoriam debilitat vt Trogi monumenta enuntiant asserentis Sardanapalum rei venerae deditum, qui, cum ab Arbacto praefecto inter Scortorum greges purpuram colontem inuentus fuisset: et muliebri habitu eum mollitie corporis et oculorum lasciuia omnes foeminas anteiret pensa inter virgines partiens, se in uadi perciperet: sensibus exhaustus, sese in rogum praecipitem egit. Vnde Claudianus:
Luxuries prae dulce malum, quae dedita semper
Corporis arbitrijs hebetat caligine sensus.
Vt tamen omnem animi nubem radio rationis discutiam canonica fretus ratione, libidinem sapientes infamare, fatuisque absimiles reddere auturno, exemplo Salomonis, XXXII. quaestione quarta, capitulo Salomon; haec scriptura effeminat exemplo Dauid; et fortes debilitat exemplo Samsonis. Si tamen scire desideres inter peccata luxuriae quod sit grauius vel leuius: vide Thoman in Secunda, IIae, quaestione CLIV, articulo XII. et de varijs libidinum questionibus vide eundem in Secunda, IIae, quaestione CLIV, articulo IV. Immoderato enim coitu nihil perniciosius: qui frequens etiam corpus ipsum dissoluit: atque, vt clarius ait Hippocrates, letiferam corpori imbecillitatem immaturamque affert senectutem. Semiramis Assyriorum Regina adeo mollis atque impudica fuisse traditur, vt deformem filij sui concubitum nimio libidinis igne aestuans expetiuerit: et equum vsque ad coitum adamauerit. Nero vt refert Tranquillus, pudicitiam vsque adeo prostituit: vt contaminatis pene omnibus membris virorum ac foeminarum inguina inuaderet. Is puerum Sporum, exsectis testibus, in muliebrem transfiguratum naturam pro vxore duxit: tristemque vitae exitum egit: sibi enim mortem consciuit, haec inquiens vt refert Sextus Aurelius. Ergo nec amicum nec inimicum habeosemi; dedecorose vixisemi; turpius moriar. A venere et vino abstinendum esse monet Virgilius hoc disticho:Neronis interitus.
Nec Veneris nec tu vini capiatis amore,
Vno nanque modo vina
venusque nocent.
Sophoclem Tragicum poetam cuidam roganti, nunquid venereis rebus vteretur: respondisse ferunt: Dij meliora! libenter enim istinc tanquam ex aliqua furiosa profugi dominatione, luxuriosos ficubus similes, quae per praecipitia nascuntur: quarum fructus homo non gustat: corui autem et vultures comedunt: formosaque scorta letali mulso simillima esse aiebat Diogenes. Is Olympicen in nonarias frequenter intendentem intuens: an, inquit, Aries nuncius a puella vulgari per collum captus abducitur? Audiens itaque Dydymionem moechum comprehensum fuisse: Dignus est inquit ex ipso nomine suspendi. Cumque vidisset mulieres ex oliua suffocatas pendere: Vtinam inquit caeterae arbores huiusmodi fructum ferrent. Aristippum Cyrenaicum philosophum (qui summum bonum in voluptatibus collocauit) maximum luxuriae contemptorem fuisse legimus. Nam cum ei tres formosas puellas Dionysius Syracusanus offerri: et quam ex eis vellet eligere iussisset, illarum formam negligens dixit. Neque Paridi tutum fuit, quae vnam caeteris praetulerit.
Vnum tamen audeo profiteri feminam.Libidine omnia animantia excedit mulier. Libidine omnia animantia excedere: sunt enim quiddam animalia quae sunt absque vlla discretione: indesinenter libidini seruiunt, quas ego nec mutis pecudibus comparauerim. Pecora enim cum conceperint vltra non indulgent maribus copiam sui, Causa Non solum, XXXII, quaestio VII; ideo A. Gellius in capite III et XX post; M. Catonem in oratione qua vsus ad milites contra galbam, earum indomitam libidinem enarrat. Cuius verba recensco:
Mos erat senatoribus Romae in curiam cum pretextatis filijs introire. Tamen cum in senatu res maior quepiam consultata eaque in diem posterum prolata est, placuitque vt eam rem super qua tractauissent: ne quis enunciaret priusquam decreta esset. Mater Papirii pueri qui cum parente suo in curia fuerat percunctata filium, quidnam in senatu patres egissent: puer renidit tacendum neque id dici licere: mulier fit audiendi cupidior secretum rei et silentium pueri animumque eius ad ingrendum euerberat quid sit igitur compressius violentiusque tum puer matre vrgente lepidi atque festiui mendacij consilium capit. Actum in senatu dixit vtrum videretur, ex quae republica esse vnus ne vt duas vxores haberet an vt vna apud duos nupta esset, hoc illa vt audiuit animus compauescit: domo trepidans egreditur: ad caeteras matronas peruenit. Ad senatum postridie matrum familias caterua lachrymate: atque obsecrantes orant: vna potius vt duabus nupta fieret. quam vt vni duae, Senatores ingredientes curiam: quid illa mulierem intemperies, que quid ibi postulatio illa vellet mirabantur. Puer Papirius in medium curiae progressus quod mater audire institisset, quod ipse inquid dixisset rem sicuti fuerat denarrat. Senatus fidem atque ingenium pueri osculatur, consultum facit: vti posthac pueri cum patribus in curiam ne introeant, nisi ille vnus Papirius atque puero postea cognomentum honoris gratia inditum. Praetextatus ob tacendi loquendique in aetate praetextata prudentiam.
| Liber IIII: Caput Quintum |
Liber IIII: Caput Septimum |