Ars Tulliano more cpiſtolandi Incobi. P. ad Illuſtriſſimum Prin cipem Tarantinum Hiſpaniae Duccm̄. Incipit Foeliciter. On me fugit Illuſtriſſime Princeps quantum et oneris et inſolentiae exiſtimationis (vt tibi more gerere) huius libelli aeditione in me verterim. Nom que grauium atque doctorum iudicium perparui: aut nullius noſtrorum hominum auctoritatem fecerim: Sed vt praecipuis in me officijs: aſſiduiſque mneritis: et nouae pietati tuae: animo ſaltem aliquam do tandem correſpondere viderer. ga. Quas ob res cum non nullos male potius de ſtudijs meis ſentire: queͣ parum erga te gratus videri malucrim. Noua hec litterarum praecepta: tuo nomini dicata: Iam iam conſcribere incipiam. Si vnum hoc praepoſuero. artem ſine aſſidua exercitatione: nihil aunt parum opis afferre: vt curam: operam: vigilantiam: ſtudium denique: omnenque diligentiam: ob huius libelli praeceptis ad exercitationem deriuandam cognoſcas. Diuerſiſque inter ſe gencrum: ſpecierunque finibus: et inueniendarum rerum preceptis queͣplurimis congnitis: non nihil ſupra legittimas epiſtolae partes adijcere. Et noua quandam dierum obſeruantia tcirpus maiorum noſtrorum auctoritate litteris nectere conſueſcus. De officio et genere epiſtolarum. Piſtolarum officium (vt mainoribus noſtris viſum eſt) dicitur quo abſentes his de rebus quae aninio extrin ſecuſve geruntur certiores facimus. Harum genera tria ſunt quorum Inum doctrinae Alterum ioco: Tertium graui ltatim accomodatur. Doctrine genus ampliſſimum c̄ omnibus enim de rebus abſentes edocere poteſt. Iocomſum ſcribendi genus eſt: quo multo lepore: multaque dicacitatem: et venuſtute: res domeſticae et familiares percipi poſſunt. Grane quo ſunmis de rebus omni ridiculo ammoto conſcribimus. Oc ſpeciebus gencrum. Rimi generis ſpectes propͥe Eruditio: ars: et diſciplina Sccundi Lepos: venuſtas: vrbanitas: dicacitas: ſalcs: faceciae: lipptomia. Tertij Religio: rerum iunma: et reſpu A blica: dicitur. Eruditio inmatutum incuſſum et incultum aniI Umis noſtris documenntum continet. Ars a teueris annis imbibita conmutabilem factibilium rationem habet. Diſciplina neceſſariam habet obſeruantiam: et earum dicitur: quae alit̓ ſc habere non poſſunt. Lex orem: facecias: venuſtaiem: ſalcs: vrbanitatem: dicancitatenque modeta tos iocos et v̓bis concitatos appellamus: verum Dicacitas im continuatione ſermonis. Faceciae breuibus acutiſque et pene pruricutibus dictis ac factis ad riſum concitandum conprobantur. Benuſtas eſt quam cum gratia et vrbanitate quadam cuncta proferuntur. Lipptomia cum amaritudine ri ſum (vt graeti ſentiunt) quadruplicit̓ concitat. Poenia. Catientiſmo Sarcoſmo Antiſmo. Antiſmos dicetur qnicquid ruſticana ſiuplicitate carct et faceta ſatis vrbanitate expoſitum eſt. Sarcoſmos plena odio atque hoſtilis irriſio. Carientiſmos dura dictu gratius profert. Poenia em acconmodatum rebus perſonis tenporibuſque prouerbium. Religio em quam vnum et verum deum colere edocemur. Econtra Superſtitio plures et falſos yeucrari admonet. Religio enim verus cultus ſanctimonia et oci maieſtas: cum illa quam habemus. im deum pictas et reuerentia: a quo homines religioſi appellati ſunt: creditur. Qui v̓o priuatum et nouum d̓cum vt:cabirum macedones. vraniam poeni. faunum latiui. quirinum romani tuineruam atheniemſes: innonem ſanios: venerem pauos: liberum naxos appollinem delphos: conluere. hi ſuperſtitioſi dicti ſunt. Rerum ſumma vniº tm̄ principatum vtputa regalem tm̄ inperium et monarchicam ditionem ſpectat. Rc̄s publica conmunis res dicitur qͣ omnium vita honor et ſalus vna continctur. De Finibus generum. Piſtolacum fines: generum ratione dignoſcuntur. Primum em̄ genus: cum ita ſe habeat: vt reliqua duo genera vcluti eius ſpecies credantur: diuerſos ſortietur fines Pa eius tn̄ proprium em vtilitas: Secundi oblectatio: Seueri et grauins honoris dignitas. Ad quos omnis ratio et oratio noſtra acconmodanda eſt: ne procul a finibus vagi et erratici: noſtrae queͣ prituum mentis iiari et imemores dicamur. De inuentione et diſpoſitione. Uoniam hactenus de epiſtolarum generibus: carunque ſpecie bus habunde ſatis dictum opmor: Nunc qͣ via haec ad ex ercitationem acconmodentur dicamus. Oins huiuſcem rei rum ſententiarum dinctionunque inuentione: et diſtributione conparam em. Inuentio em rerum et verborum idonea negocijs excogitatio. Diſpoſitio eſt carundem rationi comſentanea collocatio. De piſpoſitione inuentionis et partibus epiſtolae. aeterum qm̄ oins inuentionis vis: principij rationem potiſſi mem ſpectat: de cam accuratius dicendum ceuſuimus: Inuentio im pͥncipium: enunciationem: cauſam: conplexionenque coniumitur. Principrum em litterarum initium ad audientium mentem im ſententiam noſtram alliciendam. Enunciatio noſtri em conceptus expoſitio. Cauſa em quae animum ad agendum impellit. Complexio breuibus dicta memoriae reficiendae gratia recolligit. ¶ Quanqͣ gratiarum actionem a te non deſiderarem: perper bn̄ficia mea in te collocata: cum te re ipſa atque animo ſcirem eſſe gratiſſimum: Fatcor tn̄ que mihi fuit periocunda: Sic enim vidi: qͣſi ea quae oculis cernuntur: me arcamari. Lrae tuae mirabiliter gratae ſunt ſenatui: tum rebus ipſis quae erant grauiſſimae: et maxine fortiſſimi aim: ſunmiique conſilij: tum etiam grauitate ſeu tentiarum atque verborum. Set mi. N. incunbe vl belli extrema conficias: im hoc erit ſunma et graa et gloria. Facile enim hoc faciendum crit: cum et aniea tuam virtutem rebus bellicis clariſfimum: inimici nouerint: et horribilem multorum mortalium ſtragem? paucis em̄ diebus te duce forriſſime facta: an̄ oculos volutent. Qd̓ com ita ſit: ni vt monui pergas faccre: nullis vnqueͣ temporibus: laus tanta: honos: atque dignitas in te conferctur. Bale et me conſucto proſequere amore. a 2 Ratio principij excogitandi. Mnis inuentionis ratio: noſtris fortunarunque commodis: generis vel ſpecici praeſidio: vtilitatis honeſtatis tuti et voluptatis gratia cuncta metitur: quod vt facilius intelligere poſſis: a primo quoque epiſtolarum genere repetendum cenſuimus: vt inuentionis iuitia ab arte proficiſcentia: viam fa. iliorem quottidiano vſu et exercitatione nobis praebeantur. Qui de rebus dubijs conſultare: aut res arduas edocere grauabitur: ſufficienti generum enumcratione hoc vel non poſſe litteris ſignificari vel ipſorum qui cam inuenere exemplo: auctoritate imitatione: vel exquiſita ſententia: ſubterfugiendum explicabit. Socratem eum philoſophorum parentem caelo et aſtris familiariſſimum: ſcien tiam et doctrinam omnem c medio: ruorali tm̄ dempta: ſuſtuliſie conme morabimus: Opinationem enim ſolam in alijs artibus eſſe voluit: quam incerti eem: ſcientiam v̓o certi aſſeruit. Empedocles et democritus veritatem im altiſſimo fundo iacere dimerſam dixere. Hinc diuerſa de orbis ſitu Ptoſemaeus et ponponius mella opinati ſunt. Diſſonantia Endunion ita cus Izimus et Atlas de ortu et obitu ſiderum ſenſcre. Repugnantia So lom dracom d̓ furti crimic: repugnantius aegiptij et Sabini: duplici cnim alij paena: capitis ſupplicio alij: furem puniedum cenſuere. Alijs furandi vſ laudabil̓ pro exercitio et diſciplina militari fuit. Contraria de religione Crctemſes: aſſirij babilones Latini atque aegiptij opinati ſunt. Diuerſa de re publica. Plato Ariſtoteles: Marcus varro et Ciccro de ſummo hominis bono excogitauerunt. Etiam illi qui oraculo appollinis ſapientes dicti ſunt: iudicio ctiam ſtultorum inſipientes cognoſcuntur. Quod cum ita ſit non mom res dubias non edocere. Sed horum exemplo moti: pc his quae caeteri certa dicunt: iam dubitare ſignif icabimus: coſque orabimus vt quid his de rebus ſentiamus: requirere onmittant: cum ſummi egregij viri: praeclari et excellentis ingenij: extem pore aut inconſulto ectiam cadem de re: aut de minon: dicere denegarint? quid nos haebeti quadam et obtuſa acie mentis: niſi ad exopta tum ſilentium exhortandi ſumus: que ſi quos: bis de quibus rebus agitur: certiores facere volcinus Archcſilauet ignorantiae magiſtrum nec quicqueͣ ſe tuihil ſcire affirmaſſe dicemus: qui enim nihil ſe ſcire oim cit: aliquod cognitum profitetur: cum omnino aliquid ſciri poſſe negat: id prorſus ſciri quod non. ſciri poſſe aiebat: ſignificat. Quare ne eadem cum archeſilai ſententia accuſandus videaris: de rebus licet nouis et difficillimis: non modo ipſorum: ſed noſtrae etiam cauſa inductos ſcribere dicemus: vt ipſi ineptias noſtras iniquo ani mo ferentes: qͥd ſenſerint reſcribere compulſi: nos erudire non negligant. Preclaram etiam officioſorum hominum perconmodanque ſententiam collaudabimus: qui conmunis rei cauia ſe quippiam ignorare confingunt vt ſui poſteriſque lumem etuditionem et doctrinam perſcrutatione relinquere valeant. Secundi generis ratio. ¶B riſum concitare ſtudet: haec nouiſſe decet: eius rei praeceptionem im liptomiam et facecias diſtributam eſſe. Fa cecias v̓o factis dicriſque conſtare. Herum de facto alias? de his nunc quae tm̄ dicto riſum concirant: dica nus. Riſus cum iocunditate omnum vel alicuius amaritudinem cuatur. Aniaritudo autem vel animi: vel corporis: aut fortunae conmodi inconmodique ratione concipitur: vt craſſus de lamia: dyogenes et Alexander inter ſe cauillati ſunt. Faceciae vero vaire dicta ex facto c. iam nomen dixiſſe conmemorant: vt papirij l.iſtoria Comica argumenta: thireſiae iudicium: appologetici ſermonens Phrigit aeſopit orationis inuerſio: veritatis exupcratio: verſuum recitatio: tuum modeſtum et grauem prouocare ſolent. Suſpicio etiam: et dubitatio idem efficit: vt iuliam apud parentem oc voluptate fcciſſe commemorant. Idem Inductio operabitur: vt inter aſpaſiam et xcuoſontem cum rubore riſum concitaſſe accepimus. Idonea loci tempotis rei et hominis oportunitas: iocum prouocabit: Quae ſocratem noniſſe conmemorant: cum in conuiuio rogatus vt aliquid de ſuis ſtua 3 dijs diceret: quae loco et tenpori conueniunt. Ego noͣ calleo qͦ ego calleo neque loco ncqͣet temperi congruunt inqͥt. Alit̓ enim doctum platonem: alit̄ grauem Catonem: ridiculum dyogenem: turpem exncdum: et mollem̄ ſcuncippum facientem verba inducentes. Aliter im loco ſacro: aliter im prophano: Aliter funcſtoraliter voluptuoſo et geinali tpere agendum: et loquendum duximus. Quibus autem em locis: ioci et riſus argumenta ducentur. Ex oppoſitis et ſeneri et grauis indagabuntur. Ratio tertij generis inueniendi. ¶ Rincipium autem a maioribus tractum oſtendemus quid erbes et oppida: vt cyrus perſarum rex in aſia: et lacedemones in graecia condidere. Statuas mox et ſimulacra confinxevv runt: vt hunanitatis et virtutis exemplum: poſteris etiam dereliquerent. Ea res longius protracta pro dijs vota et ſacra ſolucreadegit: atbum̄ viuendi tupiditatem illexit. Hinc antiſthenem multos excogitaſſe pcos: Romani cundem: pro ptante varium confinxere. Iouem ſuperum recunque oinuet patrem: piſtorem et praedatorem venerati ſunt. Hinc ipſumque vocamus in patrem praedanque ionem: vt poetae noſtri dictat ſnina Caluam virilem imberbem barbatam femineanque venerem dixere. His ſimilibuſque locis res pro commodo et ſnina noſtra principij ratione excogitandas duximus: vt horum exemplo: principium facilius indagari poſſit. Quando principio ſuperſedendum fit. Noniam hactenus de rerum inuentione et partium diſpoſitione dictum em: Nunc qn̄ principio vtendum ſit dicamus: Nom enim ſemper his partibus epiſtolarum omnibus: ſet cum res locus et perſona exigint vtendum em. Cum ad incognitos praeH claros nouos et ſummos viros: quibus cum nulla vel leuis familiaritas conflata em: principio vtemur. Aut cum praeclaris ſunmiſque de rebus abſentes certiores facienndi erunt: omnibus partibus vtemur. Idem in appologis: paragoria: cathologia: apocriſi: xeuodoxia: et philographia agendum eſt. De Enunciatione et eius Cauſa. Nomni genere epiſtolarum principio: ex his ſimilihuſque locis ducto: vel em genere ſpecie finibuſque exco gitato. Enunciatio in medium afferenda em: Ea ſimplex vel multiplex eſſe pont. Simplex ſimplici duplicique cauſa contenta crit. Multiplex nonnunqueͣ ſine cauſae approbatione proferetur. In rebª enim afflictis dubis et anxijs tm̄ expoſitiones afferimus: praeſertim cum de re funma: non ſine capitis periculo ſcribemus nulla cam maiorum exenplo confirmabimus: aut mandata nuncijs conmittemus: vt ſine periculo res nouas ſignificare poſſimus. In re familiari et domeſtica: ad amicos maxine comſcribentes: vna duntaxat vel nulla cauſa: enunciatio conprobabitur. Herum im onim epiſtola ſeuera et gra ui: non mom cauſa: ſet etimam auctoritate: exenplo et ſimili: contrarioque cnunciationem noſtram conprobare: et aduerſariorum dilnere poterimus. Inter dum enunciationes plurimas ſine cam inducemus: quouſque et ad ea quam intendimus pedetentim accedamus: ac canm afferamus: quae clara: dilucida probabilis: aut neceſſaria erit: vt viros bonos: religionem: et rem publicam colere: et hominem propter ignem caleſcere dicemus. Rationes parum vehementes et obſcuras: quae rem potius aſtu et dolo occultare queͣ iniqua purgare videntur: effugicudas et cuitandas commonemus. De Complexione. ☞ Omplexio em ſimplici enunciatione: et cam educta: niſi artificij oſtentandi graria conficiatur: ſuperuacania dicitur. Nunquam em̄ neceſſaria exiſtimatur: niſi cum enunciatio aut cauſa multiplex praeceſſerit: vt ſic Igitur nec morris Ometu: nec taedio vitae: fortunae incom nodis: etatae de crepita: aut morbo confectus interijt: ſet hoinuet malignis facinoribus extinctus occubuit: Eam aunt ſaepe im pctintionem quandam pro re et ſnina noſtra reſoluere poterimus: vt Qd̓ cuet ita ſit: abs tc peto ſatis opinioni hominum ſententimae meae facias. Accedit nonnunqueͣ his partibus noua ſententia: expoſitione tm̄: et cauſa vna pluriſve contenta: modum et fi nem perforſus epiſtole faciens. Diuerſimode in diuerſis ſpcciebus ſcribendum. s 4 ¶Oſtqueͣ vnunquodque genus diuerſoſque fines loca tempera perſo nas ac res conſiderauimnus: ad ſpeciens: vaga diueintetur MM oratio. Cn̄ enim im do. oris mitigatione: ad ſtudia et litte ☞Urarum infianm itione: obiectorum purgatione: aut in com minendis amicis: aut in agendis gratijs? aut re geſta enarratione: cpiſtola veriabitur: incptam vitam: perditoſque mores: et inanem doctrinam repellere nitemur: diuerſa ratione excogitanda eſt. De Mitigatione doloris. IBadrupliciter poſſumus conſolari: hoc eſt: quattuor ex locis conſolatio conſtat. Primo nanque oſtendimus nos: eius ad quem ſcribimus cauſa dolcx: vel noſtri: vel ipſius cauſa: vel vtriuſque. Secundo vt meminerimus nos calege natos: vt omnibus fortunae telis propoſita ſit vita noſtra. Tertio ne grauiter feramus ca ſus quos nullo conſilio vitare licebit. Quarto vt alior in euentibus memoria repetendis nihil accidiſſe putemus. Excmipla quoque gentilium ſi videbitur permiſcere licebit vt ex cagemilitate quod Exemplum. dam prodeat argumentum. ¶ Poſtquam mihi de obitu filiae tuae renunciatum erat valde indolui. Neſcio tn̄ an magis tui cauſa an mei. quininmo magis vtriuſque non ſtrum. poteras nanque cam huius vrbis nobilioribus filijs matrimonio copulari: ac cum antiquis familijs comſtuuere familiaritatem: quae domui tuae ac familiae veſtrae ſummum honorem glorianque allatura. Praetae rea quotienſcunque aut in iudicio aunt im ſenatu iuris noſtri proſequedi vel bn̄ficij impetrandi gratia conparendum fucrat qͥ nobis auxilio et com ſilio eſſe potuiſſet nuſqueͣ profecto defuiſſent. Quis nanque em ex ſenato ribus cui nunc canm meam tute conmittere poſſim Enim v̓o etiam caquae iam diu mihi tetum erat familiaritas: affectio quid in dies augetur facit vt iui cauſa maiori merore conficior. Erat nanque ipſa filia laborum tuorum ſublenatrix ac im aduerſitatibus tuis ſolatium ſingulate. Sed quia te ea deſtitutum animaduerto: me ipſum omim ſolatio deſtitutum eem arbittor Nec enim minoris moleſtiae advſitates tuc qͣet meae mihi fuere. Comſo lari tn̄ tuum merorem pont que iſte caſus non tibi vni accidit im filia tua: qͥs enim natus hactenus cͦ: qui non poſt aliquot piens vita defunctus eat: Mortalitatem enim dij inmortales et natuta: hominibus inmo cuncris ainantibus tribuerunt. quorum voluntati nemo em quid poſſit reſiſtere. Quam perper ea quae neque culpa noſtra neque negligentia praecedente accidunt: et quid neque prudentia valent praenideri: aequo aino ferre ſemper ſapientis habitum em. Nunqͥd filius regis hiſpaniae deceſſit qͥ totius regni ſpes vnica fuit. Deceſſit item. praetoris noſtri filius vnicus: cui neque fratres neque nepo. es: nc̄que ne ptes: nec agnati ſuperſunt: in quibus familiae nome valeat conſeruari. Nec etiam vicino tuo cunctae diuitiae ſuae opitulari poterant vt ſilij ſui ſu perſtires relinquerentur: qͥ diuitijs ſuis fungerentur: qͣs nunc ad extraneos peruenire videbit. Set quia nepotum tuorum caterua multiplicata em: mul tiplicaturque in dies: im quibus et familiae ti ae nomem et maiorum tuorum imagines comſeruabuntur: qͥ et praeſilio tuo egentur et ſubſtantia: non habes eam com triſtandi canm: quam illi habuerunt. Repelle igitur obſecro hans aim paſſio nes atque filiae tuae obitum obliuioni tradas. Exempli quoque gentiltum imitari ſtudeas. em quibus ſocrates cum filium extinctum percepiſſet: non non aequo tunc aino: verum etiam nuncio rit: nil noui affers. Qd̓ ſi gentiles hoc faccre comſueuerunt in quibus nec ainiqͥd fidei lumem erat: queͣtomagis nos criſtiani ca quae diuina ex voluntate prouenere: im meliorem partem nobis accidiſſe perſuadcamus: oportet. De Rerum bonarum inflammatione. Nterdum nec pro nobis nec pro tertia perſona petimus. Sed pro eo duntaxat ad quem ſcribimus: et quicqͥd petimus eius eam petimus. hoc autem genus adhortatio appellatur: quod ſic poterimus exercere. Primo euim oſtendemus nos fiducia beniuolentiaque eius ad quem ſcribinus motos adhortario nem ad huiuſcemodi res de quibus ſcribimus facere. Deinde inconmodaproferimus: vel ſi non fecerit rem ad quam hortamur. vel ſi non fecerit illam a qua dchortamur. Poſtea conmoda adducimus quid ſcquuntur vel ex gerendare quam hortamur vel ex non gerenda aqua dehortamur. Poſtreno concluſionem ſubijciemus: qͣ breuitur rogabimus vt quod hortamur ſi non conmodum ſuum attendem nraae ſaltem beniuolentiae cauſa id facere velit ¶ Memini me patrem tuum mirum in modum coluiſſe: et clariſſimo viro ſunma amoris neceſſitudine coniunctum fuiſſe: que vir tum ingenio cla rus: tum animi magnitudine praeſtantiſſimus eſſet. Praeterea nemini mem abs te obſeruantia quadam ſingulari conplexum vt nihil ſit quod egoa te petere dubitem: preſertim cum aliqͥd petiturus ſime id omne ad te vnum pertincat. Ex quorundam enim conmunium amicorum ſermonibus intellexite diſciplinam rei militaris: quam a me potiſſimum perſuaſus ſequi inceperas dereliquiſſe. haec non qͣdem perſuadere ſatis mihi poteram: niſi tuae quoque acceſſiſſent lraae: quae ſermones quos acceperam planc confirmaret. Ex quibus non mediocre moleſtiam ſuſcepi: te enim ſperabam virum rei unlitaris praeſtantiſſimum fore: quem cum imperatorem exercitus vel legionis praefectum comſpicerem: ego mirifice gloriarer: quid tibi eiuſmodi capiendorum ſtudiorum cam fuiſſem. Spcrabam te et amicis conmodiſſimum: et patriae glorioſum: et tibi vtiliſſimum fore: atque ita profecto fuiſſes. Subeant enim ſtudiorum mi litarium periti viri: et ciuitatum et pͥncipum potentiſſimorum familiaritates: a quibus ſaepius oppida et caſtella munnitiſſima mercantur: ſtipendijſque vber rimis ab illis conducuntur: et quod maximum em inmortalitatem gloriae conſequum tur: et perpetua apud poſteros nomins ſui monumenta relinquunr. Si igi tur ſic incepra ſtudia deſerueris: nudum te oinuet probatiſſimarum artium in ueniens: Neque enim mercaturae actibus ſtuduiſti neque lrais operam dediſti ſet militari tm̄ diſciplinae pͥmas aetatis tue pertes deuouiſti. Rurſuſque ſequentes annos conplures im ipſa comſunpſiſti: Quare totum hoc oem tenpus: miſſum inuenies et difficiliores iam erunt mini quos facile bonis aliquibus conmittas. Secordiae atque ignauiae conciues tui oens te dannabunt qͥ ex ercitationem armorum abs te iam dudum ſuſceptam nunc temere neglexeris Itaque ſi quid apud me amicicie paterue ſi quid neceſſitudins fratris tui relinquir̉. te rogo atque obſccro ne me vanum tibi foiſſe perſuaſorem paciaris. Sed vel tui vel mei cauſa dimiſſa nunc ali queͣdiu militaria De Gratiarum actione. ſtudia magno animo ſuſcipias. Omerus Colophonius officiorum recteque factorum oinuet: genera tria coninemorat. Sapine: diuitiarum: et pulchritu dinis: Quae conmutato vocabulo plato: vnum? Sinterum ¶ et incorruptum. ſcd̓et voluptatis et corruptiſſimae mentis. Tertium ex his mixtum conmemorat. hoc peripathetici vſitatiori vocabulo honeſtum vtile et voluptarium dixe. Hic poeta praeclarus. haec gratiis congruentia noina haud inepte excogitauit: aglaea: tha lia: et cuphroſyna. Pro his enim bn̄ recteque factis: bona ſultem rectaque verba iocundem queͣprimum habenda ſunt. Quare iunctis manibus in corona ridentes et nudas puellulas finxere: Eum qͥppe numerum plenum perfe ctunque bonorum etiam ratione exiſtimatunt. Anam enim aino: alteram corperi: ter tiam fortune conmodis congruete: ficto nomine rati ſunt. Eas autem im coro na iunctis manibus ſtatuere. bn̄ficium enim his rebus perfectum: gyro et corona circunductum ad dantis manus auctum reuerti aequum em. Agros enim (vt he ſiodus poeta dictitat) feracens inmitare decet: qͥ longe plus queͣ acceperint reddunt: mente enim et aino dantis: non receptis muneribus: gratiae conpeniam dae ſunt. Ridentes aunt gratias haud abre conmemorant: hilari nanque facic: vt heſchino ſocratem rependiſſe ferunt: gratiae habendae et reddendae ſunt Nudas vcro iure fecere: Nil nanque tectum: fictum et fucatum aptid eas eſſe debet: qͥs incorruptas et puellulas aſſcrimus: Bn̄ficium enim apud nos corrunpi et comſeneſcere iniquum exiſtimauimus: qͣs ob res ne bn̄facta male collocata videantur: haec oina conmoda hoc vno bn̄ficio conplexa ad dantis manus queͣprimum reuocanda: ſunma hylaritate: ſunmoque gaudio exhylaratos dicemus: vt bn̄facto recte collocato: ſine negligentiae noine re et aino correſpondc̄ credamus. De Laude propͥa et aliena. E cuiuſque hominis laude caute comſcribendum em ne: aut aſſentari: aut adulari: res noſtras charitate propria decepti: ſine pudore aliquo conmemorare dicamur. Etenim queͣprimum id audientibus ea ſenecae ſnina in ore eſt. ¶ Sordeſcit in ore proprio laus: aut id tritum vulgo ver bum in prompto em: Is qui de virtute ſua fretus em nuiqueͣ proprias lau des im medium afferre cogitabit. Si nos ergo ſine crimine: renque noſtran taudare volemus occulte per diſſimulationem diminutionem occupationem et permiſſionem euarrabimus: in locum rem homines alque fortunam vnam magnanque partem confcremus. Si vero amicorum aunt cuuimoni generis hominum res cum virtute geſtas explicare volemus. Tantam vir tutis vim eſſe conmemorabimus: vt non mom amore et neceſſitodine com uictos. verum acerrimos etiam inimicos quoſque ad loquendum inpellere et cogere poſſit: cum inuidia ctiam moius videatur: qui eius maxina facia conmemorare: aut audire refugit. Miorum etiam et poſterorum gratia nos facere dicemus: vt ipſi eorum et exenplo moti: flanma et amore recte factorum incendantur. Maiores nraos ent ſanxiſſe dicemus ſtrenue praedateque agentibus praemia et merita rependenda: Quare ſtatuae monumncta: porticus phana priuatae et publitae aedes: Ouariones: trophea: triunphi im vrbibus. In bello coronae: annuli vexilla haſtae: Torques: armillae fortitur agentibus reddebantur. Triumphales quippe coronae aurcae od triumphi honorem mittuntur: Ciuica: quercina ei qͥ ciuem locunque comſeruaſſet condonabitur. Oualis mirtea vt ſeruili bello cum ncque rite neque cum iuſto: ſed cum omni humili nominis hoſte: imuſta bella gereban tur vt maſſurio ſabino iuriſcomſulto placui: reddebatur. Conuiuia mo dis et cautur tibicinas exomare et celebrare comſuetum exiitit. Huic ac illes thetidis et iopas d̓idonis conuiuio auraia perſonat lyra. Poetis hiſtouographis ſculptoribª atque pictoribus: licentia data eſt aliena vel ſua facta: poſtetis profutura: litteris: ſculptura: aut pretirra conmendare: vt intuentium audientiunque menies ad virtutem capeſcendam concitarent. Lacedemones enim propterea dicere ſolitos conmemorant Nil magna re dignum ab eo expectandum qui nec laude neque ignomina afficeretur. Quibus rationibus motos non ſcripſiſſe dicemus: ne vel ipſorum benefactis vel poſteris noſtris defuiſſe videamur? Eos vero non modo ſed etiam parentes quos ignoramus ex illis laudabinus Ouidius de narciſſo. Qui te genuere beai Airgilius primo eneid̓: qͥ tanti talem genuere parentes. Et a futuro tenpore collaudat: Semperhonos nomenque tuum laudeſque manchunt. Item cum vocant Terrae Maiores inferiores proprijs nominibus aut mneritorum vocabulis appellant. Airgilius primo eneid̓. Acole nanque tibi inquit. Minores maiores nominibus dignitatum vocant: virgilius eodem loco: aeolum iunonem alloquentes his verbis conmeniorat: aeolus haec contra tuus o regina quod opertes explorare labor. Liberi parentes pictatis nomine ſic appellant. quae te genitor ſententia vertit. Iraſcentes proprio noine appellant oens viros: Uirgilius: veſtras Eure domos: Terentius: ego te in priſtinum daue dedam. Amicos et leues res oramus. Maiores maioraque negocia ambimus: ſupplicamus: imploramus: que hominem remque multum exornant: rerum: perſonarum: vocabulorum: et ſententiairum: qualitate et dignitate ſcruata: plurinium exornant. In vituperando: eadem haec conuertemus. Non enim nominibus proprijs: aut dignitatum: ſed maledictis nominibus eos vocabimus. Sic Tu ne duos vna ſaeuiſſima vippera cena? Tu ne duos? De epiſtulis Conmendatitijs. IN eadem nominis appellatione: illae epiſtolae veniunt quid bus qui nobis chari ſunt apud amicos noſtros committuntur aunt qui aliquo amoris et neceſſitudinis vi culo nobis coniuncti ſunt: notis amicis vel affinibus conmendantur. Hae epiſtolae etſi breues admodum etunt: arte tn referie creduntur: perpulchre tn̄ callideque anim aduertendum em vt pro his ſcribe et cos conmendare lrais nrais videamur quid beniuolentia obſeruantia amore affinitate tribu virtute vicinitateque nobis chari eſ ſe debent. An̄ Terentius. iij. comedia: hinc etiam beniuolentiam his elicere verbis conatur. Tum vel virtus tua me vel vicinitas quam ego in propinquam parcem amicitiae puto facit: vt te audacter moncam et fumiliaritur Ad cconuerſo Iocunda oratione: etiam integritate ingcnij: et verborum comitate penes amicos noſtros conmiſſos facimus. Sic cinccro pro lentulo valerio. gayo appio ſcribit. Item oſtendendum eſt virum quem conmiſſum facimus. Aut gencre aut mnaiorum auctoritate nobilitate et dignitate. haec etiam prope ipſorum iure vendicare debuiſſe Ex vrbanitate etiam et affabilitate: conitataeque ſcrmonis eos prae cibus aut conmiſſione litterarum noſtrarum dignos conprohabimus: hominem maxime omnium gratiſſimum collaudabimus: Nec cui charum facere nitimur veluti ingratum a ſeſe et beneficiorum inmemorem reijciat: Nihil enim abſurdius queͣ pro ingratis ingrati nomine labore confi ci: nihil iniquius queͣ beneficiorum inmemori beneficia conferte. Nihil iniquius queͣ pro parum aequis aequa etiam petere. Caeterum (v breuibus dicam) in huiuſcemodi epiſtolis curandum eſt: vt a quo petimus rem comſequi valeamus? Rem honeſtam finitam facilemque: non ſine blandimentorum illecebris: cum remunerationis ſpe: exponam Hinc preclare a Tcrentio illa egregia conmendatio comſcripta em. Mi Pamphile huius formam atque aetatem vides Nec clam te eſt: queͣ illi nunc vtraeque res inutiles Et ad pudicitiam et ad rem tutandam ſient. Quod ego te per hanc dextram oro et ingenium tuum: Per tuam ſidem. perque eius ſolicitudinem: Te obteſtor: ne abs te hanc ſe greges: neu deſeras. Si te in germani fratris dilexi loco: Siuc te haec ſolum ſc̄per fedi maximum: Scum tibi morigera fuit im rebus omnibus Te iſti virum do:amicum tutorem patrem: Bona haec noſtra tibi conmitto et tunc mando fidei. ¶ Non potui dulciſſime. N. efficere vt nunc ad te non perſcrioctem quanto feruor: quanto ſtudio: quanta denique iocunditate. N. tuus ſacrins legibus operam hactenus pederit. que ſi in cam facultate: viſ perpulchre inceperat: pergeret: paucis poſt diebus ſummum legum apicem adipiſceretur: Quia vero heſterno veſperi quenadmodum pecunijs deficere incepiſſet mihi retfulit: admoduet vereor ne ſtudium ſuum deſcrere poſtponereque cogatur: quod quidem impedics ſi ex redditibus tuis: quos hoc anno vberiores praeccpiſti: ſibi inaeque egeſtati ſubuenias: fortaſſis frater tuus qui (vt audio) queͣprimum ex aſia ad te veniat (nam negoclationi fortuna plurimum arriſit) lucri ſpi quod inaeſtimabili eſt coniecutus: ic faciet parucipem: potiſſimum ſi nepotis ſui virtutes et ſcientias queͣplures: ab ominibus predicari: teque mopiae ſuae occurrere velle perſenſerit: Quid inqueͣ amabilius: qͥd nielius: aut quid optacius poſſit accidere: queͣ filium litterarum praecritiſ ſimum: moribus: eloquentia ac prudentia: magnopere praeditum habere: qui domui tuae: nobiſque familiaritatis et affinitatis vinculis com iunctis: auxilio comtilio honori et gloriae eſſe poterit. Itaque haec oina ſecum mente fac reuoluas: pecunias queprurium ad cum tranſinitas hoc tamem te ſcire velim; niſi cum tanta egeſtate laborare vidiſtonatque eas impenſas quas facies tam neceſſarias et frugi futuras: nihil hoc tempore ad te ſcripſiſſem. Quotienſcunque cni aliquid perccpi quod honori atque fortunis tuis potuit conduccre aut pctrahere: non potui ſuperſedere quin redderem tc certiorem. Eliquae v̓o tres ſpecies ſunt: quibus etiam epiſtolae modum excedere licet. Inſimulationis enim rei cuiuſpium: Accuſationem: defenſionem: Rerunque geſtarum expoſitionem: I Iui voluminis magnitudinem interdum creſcere videmus hoc ſolum litierarum et ſtudiorum incitamentum: intra epiſtolae fines contincie poterimus: quod ſupcrius philographiam diximus: huius rei anctores: vires et conmoda: cum admiratione: gloria: honore: et laude: exponemus: Conmimi omnium vtilitaie: honeſtate: maiorum exem plormieritis et dignitatc? conprobabimus: ad virtutem ſupientiam doctrinam et conmoditatem conſequendam: legentium etiam audientium mentes inam prius concitatas inflamabimnus: vt maiorum exemuplo: publicam priuatanque rem: bene regere: ſanctiſſiuium conſilium: ſarictiſſimaſque leges nobis: puſteris: patriae: etiam noſtris: imponere ac omnibus bene viuendi inmtationeni praeſtare poſſimus. De obſeruantia artis. aeterum. ſermonis dignitas: ſcribendi comſuetudo: concinna compoſitin: elegantiae proprietas. munditia verborum hoc em lux apud doctos clecta haec tibi hone U ſtare et exornare poterunt. Actum ſi quottidiano vſu. et exercitatione haec praecepta non modo ſeruare: ſed iugi lectione: cura: vigilantia: et ſtudio: doctorum inmitatione excolere: im melius vertere: et augere conaberis: vt trito quottidianoque eſt vſute maioribus tuis: parem aequalenque: et noſtris ſupcriorem reddes. Panagericium Iacobi. P. Ad Illuſtriſſimum Principem Tarantinum Incipit foeliciter. Onnullos fore vereor Illuſtriſſime Princeps: qui honeſto labori meo arrogantie uomem temere inſcribere non dubitabunt. Rem enim prorſus arduam procliuem ac difficilem: In primis ſupruma ingeniis mei vires ad excogitandum: induſtrie adiuueniendum: et iudicij ad diſcernendum: Quid cuique nomins: pro meritis cuiuſque: iure conueniat me mihi vendicaſſe dicent. Nihil quippe ineptius abſur dius et indignius videtur: queͣ vim diuinae mentis mortales vſurpare praeſumpſiſſe. Nihil difficilius: queͣ quid veri nominis: glorie: tituli: et laudis: praeclara cuiuſque facinora: egregia virtus: et praeſtantiſſima merita: ſuo iure depoſcant: legem perſcribere. Recie enim perperanque facta atque ipſa virtus: quae tota in actionem conſiſtit: animo non rerum euentum diiudicari cognoſcique debet: quare cum tot ſiut animi incerti motus: tot tamque mentis varij anguſtique aditus: vagi crrores: ocuij receſſus: abditae inacceſſibileſque mentis noſtrae latebrae: diuinae mentis oculis: cam abſtruſam noſtri corporis partem: nonnulli hauc ab re perſcrutandam reliquere. Dinc v̓o imperium tuum: quod audaciae meae animum tribuit: facile: vt ſpcro: benigneque tutabitur. Durius enim difficiliuſque: tibi quicqueͣ negare: queͣ iuſſa tua capeſcere: mihi ſcmper perſuaium habui. Eque cnim tibi ſalutem: ſi non ſupra: quam patriae: parentibus: et mihi ipſi: debere cognoui. Nec adeo ramem a ratione diuerſus agor: vt quid veri nominis et tituli: cuiuſque ſibi merita exquirant ad vnguem explorare. Sed quae approbata comſuetudinc lit terarum exitu priucipioque: in laudem nomenque conducant: in hunc ſibellum congerere conſtitui. At tibi cui nil denegare auſim morem gerens: qua ratione cuique mortalium ordini: pro conſuetudine ſaltem ſcribendum: hinc principio ducto tibi oranti aperire incipiam. Titulorum et laudum diſtinctio. Aiorum laudes: praeſtanteſque titulos: et clariſſima no mina infcrioribus nentiqueͣ concederemus: Quibus aut inferiores honeſtantur: maiores etiam collaudandas Ci ceronis exemplo ducemus: qui pro rege dyatharo Iu lium caeſarem his verbis allocutus. Omnes ſunt inquit in illo rege virtutes quas te caeſarem ignorare non arbitror. Sed precipue ſingularis admirandaque frugalitas. Et ſi hoc verbo lauda re regem non ſoleo. ſcio frugi hominem dici: non multum habet lau dis in rege Iuſtum Seuerum Grauem magnanimum beneficum liberalem he ſunt regiae laudes: illa priuata eſt: vt volet quiſque accipiet. Ego tamen frugalitatem .i. mode ſtiam et temperantiam queͣ maximam virtutem iudico. Titulorum et laudum diſtinctio quo ad aetatem. Ituli: praeconia: et laudes rerum et perſonarum: adoleſcentiae vel maioris aetatis dicuntur: verum vbi facta non isueniuntur ſpem collocandam. Ciccro in dialogis edo cuit Hinc apud Terentium ſimo in andria. Quid mibi faciet patri inquit. Et de aſcanio primo encidum Sin abſumpta ſalus et te paieroptime teucrum: pontus habet libiae: nec ſpes iam reſtat iuli. De martello quoque octauiae filio adoleſcente praeſtantiſſimo ſexto eneidum Idem legimus. Cum enim res eius geſtas coninemorare nequcat ſpem et indolem ſic laudat. Atque hic geneas. vna nanque ire videbat. Egregium forma inuenem et fol gentibus armis. Sed frons laeta parum deijecto lumina vultum Quis pater ille virum qui ſic cominatur euntem. Filius: an nc̄ aliquis mogna de ſtirpe nepotum. Quis ſtrepitus circum conmitum: quantum inſtar in ipſo eſt. Sed nox acta caput eſti circumuolat vmbra: Tum pater anchiles lachrymis ingreſſus abortis. O nate ingentem luctum ne quaere tuorum. Heu pucr Iliaca quiſquam de gente latinos in tantum ſpe tollat quos: nec rumula quondam vlla ſe tantam tellus iactabit alumno heu pietas: heu priſca fides inuictaque hello dextera. heu miſerande puer fi qua fata aſpera rumpes. Tu marcellus eris manibus date lilia pͤ enis. Laudes im praemo congreſſu non eſſe fundendas ẜ paulatim dingerendae. On omnia in laudem conducentia vno tantum loco com plectemur. Sed aetatis rationne per omnem vitam digeſta paularim laudes cum aetate creſcere demomſtrabimus Quam rem egregie pro lacio archio Cicero docuit: hunc Iin buccolicis ſccutus virgilius: pari aetate et lande ſaloninum his verbis creſcentem inducit. At tibi prima puer nullo munuſcula cultum. Errantes haederas paſſim cum haccare fellus. Mixiaque ridenti collocaſia fundet achanto. Et ſtatim ad maiorem aetatem veniens ait. At ſimul heronm laudes et fatta parentis iam legere: et quae ſit poſcris cognoſcete virius. Molli paulatim flaueſcet camp ari ſta. Acceſſa igitur actatis: quae ſit cuique partis humane vite virtus De laudibus ſummis. demonſtrabitur. ¶Reſtantiſſimum laudis genus eſt laudatos exſuperare hinc. M. C. ſcd̓o de oratore. Eſt et cum caeteris praeſtan tibus viris comperatione in laudatione prae. lara. hinc O luidius de leucothoc. que maier cunctas tam matrem filia . vicit. Et o mater pulchra filia pulchrior. Et maro prim A mo encid. Quarunque forma pulcherrima deiopeis. Connubio iun gam ſtabili propriamque dicabo. Sunmae autem laudes erunt: aut magnitudi ne praeſtantes: aut nouitate primae: ant genere ipſo ſiugulares vt eodenm libro Ciceronia comſcriptum e. en̄ Iuuat irc iugis qua nulla prio ris caſtaliam molli diuertitur orbita diuo. Taus a perſonia. Dducuntur quoque laudes a perſonis eximijs vdl ignotis: vt hoc priami geſtamem erat: ſic etiam ornatus argiue belenae. Praeterea ſceptrum Ilione quod geſſerat oli maxima natarum prinami: Ittidem qui genuere beati Et mater faelix et fortunata profecto ſi tibi qua ſororeſt. et quae dederat vbera nutrix. Sed cunctis longeque beatior eris. ſi qua tibi ſponſa eſt. et quae te faciet primum puella virorum. Laus a tempore ſumpta. Emporis quoque ratione laudationes exquiſitas legi mus: hinc praedara illa dicta ab egregio poeta in lau dem ſapphus O nimium faelix quae te iam viderit aetas: Functaque colloquio eſt leſbi puelis tuo. Me mi ſerum que non naſci mihi contigit illo Tenpore quo leſti nata puclla fuit: Aidiſſem vultus audiſſem verbaloquidpentis O bene temporibus ſaecula nata ſuis. Sic etiam a futuro tenpore ducit. Eice ro in laudem caeſaris: Nec vlla vnqueͣ aetas de tuis laudibus conticeſcet. Laudes ab anima atque corpore ſumptae. Erum laudes prime creduntur intra naturam gencris ſui ſe continere im eo vſu quoquo magnum inter mortales ſit nemini cedere. Animo pariter et corpore. queͣomnes antecellere pulchritudinis ac roboris ſpecie at vebementia caeteros ante ire: Aut cconuerſo ium man ſuetudinem requirimus ſilueſtrem animum exuiſſe dicemus ferociam reijeciſſe. tornum aſpectum intractabilenque inmanitatem depoſuiſſe dicemus. Primi exenplum virgilij erit tertio gcorgicorum. Tum ſi quid ſonum |ra procul arma dede re ſtare loco neſcit: micat auribus et tremit artus: Collectunque fremens voluit ſub naribus ignem. Exenplum ſcd̓i. mar. Erit pe catella publij. ipſa em blandior omnibus puellis. Color velocitaſque im animalibus conmenda tionem triduit. vn̄ illud quoque a pocta perite poſitum em. Qui candore ni ues an̄ irent curſibus auras. Corperis vel tperis eqͣlitas: et numeri multi tudinis frequentia: omnamentum et admirationem im laude affert. Birg. primo eneid̓. Centum aliae totudenque pares aetate miniſtri. Sic illud olctum em. Tercentum niuer tondent dumeta inuenci. Et millae mec ſiculis errant montibus agnae: Loca itidem caeli fluentia: aeriſque temperie ſalubri: populoſa: pacis bellique ſtudijs clara: portuoſa: opima fructuum varictate: mnagnitudine et multitudine paſcionis: carunque rerum qu ad victum ſpectant abundantia: laudis digna dicuntur. Sed inde digreſſi ſumus ad noſtri generis rationem reuertamur. Natalitio loco celebri copioſo ac nobili: litieris ſtudijs et bonis artibus celebrato nomine nobis laudem vendicamus. Hinc zenonem ſtoicum trium rerum cauſa inmortali deo ſe gratias habiturum dixiſſe commemorant: primum que in optima ciuicate natus. Tum que graetus non barbarus. Deinde que doctus non ignarus eſſet Patentum nobilitas virtutibus adcquata? Hel generis humilitas meritis no ſtris celeberrima effecta hominum expectatio praeſentium exſuperaia vitia perdomita: non modo laude ſcd immortalitatem. nos oingnos demonſtrant. Laudes a rebus ruſticis ſumptae. Is quoque praeclara Maronis laudatio im rem ruſticam ne ſola haec deeſſe huic operi videatur accedat. Cul cultores: duros inuictoſque labore: agricolas diligen Fo tes aſſiduoſque rei publicae culiores dicemus. Rc̄m vero ipſam ruſticam: fationali conſito paſcuo: floreoque ture collaudabimus. hinc gelidos amnes: piſcoſos: vinoſque lacus: nitidas: illimes: ſalientos et rignos fontes violarijs lateque olentibus herbis: et ſuo ſemper gramiue vinaci: cinctos: ruris laudi plurimum conducere arhitramur. His florida prata: armentis graegi apibuſque grata: feraces fertileſque agri aeris: ſaltus arduique montes: humiles mineruae caereri et bacho dicari calles opacae et echo reſonantes valles laudem afferre poterunt: vmbrifera nemora: frondoſae ſiluae: dijs manibus picati luci: amaenaque antra folijs ſilucſtribuſque baccis veſtiſta: quium concenru paſſim auiaria reſonantia: ſeratum inſtra: ſalius: indagineſque. non minus vtilitatis quam iocunditatis afferunt Quibus de rebus laudes: rerum preconia: et litterarum titulos inquire mus. Quos ne ambagibus vmbra et tenebris contextos credas: Principio a diuinis perſonis ducto iaminam picere incipiani. Ad Rhomanum pͥmo Pontiſicem Ontificem maximum: ſummum: rhomanunque? Dominici gregins paſtorem: Sacrorum antiſtitem: Chriſtiani cultus moderatorem Chriſtiani nominis vex illiferum. Patrem Diuum: clementiſſimum: ſanctiſſimum: beatiſſimum: ampliſſimum: pientiſſimunque dicemus: Cui talem in litterarum tergo titulum dare licebit. Diuo paulo ſe cundo: dominici gregis paſtori pientiſimo: rhomanaeque baſilicae pontifici maximo optimoque. In epiſtolarum fronte ſic exordiemur. Iohannes lucilius hippodamus helbronnemſis Diuo paulo ſecun do ſacrorum antiſtiti: ſummo maximoque foelicitatem. Summus aunt pontifex minores quoſcunque pontifices Fratres Reliquos au tem Filios per litteras publicas appellabit. Ande ad pontifices ſcribens inferiores: ſic in lilierarum fronte profatur: Paulus ſecum dus diuino dei nutu:ouilis dominici cuſtos deſignatus. dilectis fra tribus germanis epiſcopis Salutem et apoſtolicam benedictionem. Caeſarem vero ſic aggredietur. Paulus ſecundus diuina diſpoſitio ne chriſtiani cultus moderator dilecto filio Forderico tertio rhomanorum imperatori auguſto fauſtoque Salutem et apoſtolicam benedictionem. Sciſmaticos autem gentileſque huinſmodi ritulo ſalu tat. Paulus ſecundus dei gratia chriſtianae plebis antiſtes Mahu meto ieucrorum maximo ſanioris mentis ſpiritum: recripſque conſilium exoptat. Ad minores pontifices. Ontifices minores: Cardinalem. patriarchaet: archiepiſcopum epiſcopum: protonotarium: abbatenque appellabimus: Quibus hos titulos adijciemus. Pontificem nanque minorem: In partem dominici graegis cuſtodem aſcitum: Ampliſſimum: venerandiſſimum: obſer nandi ſimum: pientiſſimunque dicentes: Talem in epiſtolarum tergo. ſi Cardinaſi ſcribendum erit titulum aſſignamus. Pctro fuſcaro titulo diui nicoleo cardinali pontifici: patri pientiſſimo: obſeruandiſſimoque. In fronte vero epiſtolae. C. Iohannes lucilius hip podamus helbronnenſis Petro fuſcaro: cardinali pontifici ampliſ ſimo Salutem. Si patriarchae autem archiepiſcopo: aut epiſcopo ſcribere voluerimus. Sic in litterarum tergo dicemus. Laurentio zani antiocheno patriarchae obſeruandiſſimo patri non minus piem tiſſimo queͣ venerando. In fronte vero ſic exordiemur. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnenſis laurentio zani antiocheno pa triarchae tam probiſſimo queͣ integerrimo Salutem. Protonotarium praeterea in litierarum tergo ſic aggrediemur Marco contareno. rhomanae baſilicae protonotario non minus accuratiſſimo queͣ fideli In fronte autem ſic ſalutare ſolemus. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnenſis. Marco contareno chriſtianae rei publicae geſtorum protonotario tam diligentiſſimo queͣ fideliſſimo Salutem. Abbates vero et reliqui ſacerdotes tali im epiſtolarum tergo ſunt titulo decorandi. Petro cornelio. diui Franciſci caenobitarum antiſti ti et religioſo et optimo. Item Petro nigro. diuo Iuliano dicatae aedis antiſtiti: Flamini pientiſſimo optimoque. In fronte aunt lraarum ſic exordiri licebit. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnemſis. Petro cornelio:. Pauperum monachorum antiſtiti: tam doctiſſimo queͣ morato faelicitatem. Itidem. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnen̄. Petro nigro flaminum decori. S. Ad Caeſarem. Homanorum Imperatorem: Diuum Caeſarem Caeſarcam maieſtatem Chriſtianae reip. tutorem: vexlliferunque Triumphatorem Patrem patriae Auguſtum: Inuictiſſimum: fauſtiſſimum: prentiſſimunque dicemus. Cui tales im epiſtolarum tergo tituli tribuuntur. Foederico ter tio: diuino afflante ſpiritu rhomanorum Imperatori caeſarique auguſtiſſimo: ſauſtiſſimoque. In fronte v̓o litterarum his decorandus em verbis. C. Iohannes lucilios hippodamus helbronnemſis Diuo Faederico tertio chriſtianae rei publicae vexillifero: fauſtiſſimo inuictiſſimoque Ad Regem vel minorem principem. faelicitatem. Egem: Ducem: Principem quoque ac Comitem: Regiae vel Ducalis celſitndinis ſiue dignitatis decus: Heroincarum cultorem virtutum: Principatus ornamentum: Regij culminis ſplendorem et vnicum firmamentum. Chriſtianiſſimum: Potentiſſimum: Magnificentiſſimum: Magnanimum. fortiſſimum inclytum: foeliciſſimum: Se reniſſimum: Illuſtriſſimunque appellabimus. Cui tales in epiſtolarum tergo titulos adijciemus. Carolo triplicis galliae regi chriſtia niſſimo: regijque culminis ſplendori ſereniſſimo illuſtriſſimoque: In ſconte autem ſic dicendum erit. C. Iohannes lucilius hippodamus belbronnenſis Carolo regiae dignitatis decori et vnico firmamento. Foelicitatem. Ad Equitem Auratum. Quintem: Equeſtris ordinis virum: Militiae decus: Rei publicae columen: Patriae ſpem ampliſſimam: fidiſſimanque: Splendidiſſimum: Generoſum: Excellentiſſimum; Clariſſimum: Inclytum: Magnanimum: Potentem: Fortem: Strenuiſſimunque dicemus. Cui im lraarum tergo hos titulos tribuemus. Barnardo Iuſtiniano Splendidiſſimo Equeſtris ordinis viro patricio veneto: militiae decori: reique publicae firmamento. In fronte aunt ſic exordiemur. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnemſis Barnardo im ſtiniano: equiti ſtreAd Patricium. nuiſſimo Salutem. Atricium Senatori ordinis virum Senatorem Magnificum: Spectatiſſimum. Nobilem: Generoſum: Ornatiſſimum: Cariſ ſimunque: inſignem: Spectabilem: Integerrimum: Prudentiſſimum: Sapientiſſimunque dicemus? Cui in cpiſtolarum tergo hos titulos dare licchit. Antonio baduario patricio veneto: Senatorij ordinis vi ro integerrimo optimoque. In fronte autem ſic inchoandum erit. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnemſis Antonio badua rio: patricio veneto ornutiſſimo: ſpectatiſſimoque Salucem. lud quoque annotatione dignum cenſernus: non tm̄ patricios verum et Conſulares quoſcunque viros: vrbin̄ praefectos: Conſules: Procon ſules: Praetores honoratis faſcibus decoratos: Accnon et caeleros magiſtratus: his pſerunque titulis non abſurde ſalurandos. Ad Plebcios. QLebeios viros tripartitos repcrimus: aut enim maiores ſunt aut medioximi: aut minores. Maiorem plebcium. Spectabilem: Sapientem: Praeſtantem? Praecipuum: Singularem: Officioſum: Conſumatum virum Integerrimum: Ornatiſſimum: Beneficentiſſimum: Spectatiſſimunque dicemus. Cui in epiſtolarum tergo tales titulos adijciemus Iacobo philctio: plebei ordinis viro praecipuo ac ſingulari. In fronte aunt ſic inthoandum erit. C. Iobannes lucilius huppodamus helbronnen̄. Iacobo philetio viro comſumatiſſimo ornatiſſimoque Salnt. Medioximum plebeium: Egregium: prudentem: humaniſſimum: benigniſſimum probiſſimunque dicemus. Cui in tergo litterarum hos dare titulos pla cebit. Hieronymo malateno plebei ordinis viro humaniſſimo probiſſimoque. In fronte vero ſic exordiendum crit. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronnemis Hicronymo malateno viro prudentiſ ſimo benigniſſimoque Salutem. Minorem aunt plebeium. Diſcrctum. mo ratum: induſtrium: ſolertem: expertenque diligeniiſſimum virum: obſequen tem: accuratum: fideliſſimunque appellamus. Cui in epiſtolarum tergo tales adijciuntur tituli. Erhardo Ratdolt germano auguſtenſi: viro tam induſtrio queͣ accurato. In fronte vero ſic ſalutandus crit. C. Io hannes lucilius hippodamus helbronneum. Ethardo rardoli germano auguſtenſi viro ſolertiſſimo expertiſſimoque Saintem. Ad Studioſos viros. ETudioſos viros omnes appellamus quos cuicunque ſcientiae deditos videmus: quorum titulos per ordinem ſuis locis locabimus. Ad Theologum. Heologum Diuinarum hunianarumque rerum interpretem: Sacrarum lite rarum cultorem Sacrae paginae profeſſorem. Diuini cultus moderatorem: Diuinae voluntatis expoſirorem. Sapientiſſimum eximium: excellentiſſimum diuinunque dicemus. Cui tales in literarum tergo dabimus titulos. Paulo pergulemſi ſacrae paginae profeſſori tam ſapientiſſimo qͣet diolniſſimo. In fronte antem ſic inchrabimus. C. Iohannes. lucilius hippodamus helbronnenſis. Paulo pergulenſi: diuini cultus moderatori eximio ſapientiſſimoque Foelicitatem. Ad Iuriſconſultum. ¶ Ariſconſultum: Diuinarum humanarunque legum interpretem: ¶ Pontificij vel caeſarei iuris doctorem. Diuini vel humani iuris moderatorem. Utriuſque iuris profeſſorem: Legum dininarum humanatunque expoſitorem. Iuriſcſultorum conſultiſſimum: Sapientiſſimum: optimum: eximium: excellentiſſimum: Ęquiſſimum: integerrimunque dicemus. Cui in epiſtolarum tergo tales titulos aſſignamus: Alexandro nepo: dininarum humanarumque legum interpreti tam excellentiſſimo queͣ aequiſſimo. In fronte autem ſic exordicmur. C. Iohannes. lucilius. bippodamus. helbronneum Alexandro neuo Diuini humanique iuris moderatori eximio optimoque Salutem. Ad Medicum. Edicum. Humanae ſaluris auxiliatorem: modcratorem: tutorein: comſeruatorem: remediuinque. Medicae artis profeſſorem: Morborum curatorem: Aegritudinum propulſatorem: Accuratiſſimum: promptiſſimum: expertiſſimum: diligentiſſimunque dicemus Cui tales in litterarum tergo tituli tribuuntur. Gerbardo vtronenſi: medicae artis profeſſori: tam accuratiſſimo queͣ doctiſſimo In frontem autem ſic inchoandum erit. C. Iohannes. lucilius. hippodamus helbronnen̄ Gerbardo veronenſi. humanae ſalutis. moderatori excellentiſſimo. S. Ad Philoſophum Dialecticunque Hhiloſophum. Sophiae virum. Naturae exploratorem Cauſarum ſpecu latorem: Sapientiae amatorem: filiumque: Saplentiſſimum: modeſtiſſimum: excellentiſſimum: grauiſſimum: ſpeculatiſſimunque dicemus. Cui tales in litterarum tergo tituli adijciuntur. Antonio cornclio philoſopho excellentiſſimo: naturae exploratori non minus accurato queͣ etcellentiſſimo. In fronte aunt ſic incipiemus. C. Iohannes lucilius hippodamos helbronnen̄. Antonio cornclio philoſopho integerrimo ſapientiſſimoque. S. Ad Mathematicum. Atbematicum Arithmeticae vel geometriae vel ſideralis ſcientiae profeſſorem: Fatorum: expoſitorem Diuini numinis comſcium: Siderun ſpeculatorem. phactontei curius exploratorem. Ael inmobilis magnitudinis metitorem. Acl diſcretae quantitatis ſupputatorem. Aculiſſimum: ſubtiliſſimum: accuratiſſimum: prudentiſſimum: perſpicacem diuinum ſapientiſſimunque dicemus. Cui tales in epiſtolarum tergonituli tribuuntur. Dominico bragadeno mathematicae artis profeſſo ri non minus accuratiſſimo queͣ doctiſſimo. In fronte autem ſic ſaIntamus. C. Iohannes lucilius hippodamus heldronnenſis Dominico bragdeno ſideralis ſcientiae profeſſori ſpientiſſimo acutiſſimoque Salntem. Ad Muſicum Hatemque. Uſicum Hatemque eiſdem ferme titulis decoramus. Caeleſtis parmoniae imitatorem appellantes. Pyeridum ſilium. MIula rum alumnum. Apollini ſacratum. Theſpiadum choro dicatum. Hippocrenidum choro ſacratum. Pegaſidum amicum. libetridum cultorem. Pegaſes liquore ſaturatum: lauro inſignem: Pallida decoratum haedera: Pyrenco fonte potum. Caſtalij fontis domeſticum. Parmiſſi fluminis non ignarum Cephiſi gurgitis non expertem: Heliconiae rupis accolam: Parnalij nemoris exploratorem: Cyrthaei ingi non alienum: Aonij montis habi tato em: phaebei numinis interpreiem? Teſtudincae lyrae moderatorem. Nouennarum ſororum decantatorem: Parnaſiae aedis ciue. Sacrum: diuinum elegantiſſimum: facundiſſimum: ſuauiſſimum: iocundiſſimum: ornatillimum: canorum: ſonorum: argutum: decentiſſimum: celebratiſſimum: expolitiſſimunque dicemus. Cui in epiſtolarum tergo tales merito titulos in buemus. Iohanni Mario philepho. muſarum cultori tam ornatiſſimo queͣ eleganti. In fronte autem ſic exordiciuur. C. Iohannnes lucilius hippodamuus helbronnenſis. Iohanni Mario philcipho phaebaei numinis interpreti expolitiſſimo omatiſſimoque Salutem. Ad Oratorem Ratorem Forenſium cauſarum tutorem. latini eloquij moderatorem. pedeſiris oraonis decus Patriae linguae vnicum ſplendorc Reip. comſultoetem: Sanctarum legum aſſeueratorem: Canoram v̓tutis tubam. Rhomanaeque linguae decus: Facundiſſimum: diſertiſſimum: eloquentiſſimum? clegantiſſimum: limatiſſimum: expolitiſſimum: ornatiſſimum: copinoſiſſimum grauiſſimunque appellabimus. Cui tales in epiſtolarum tergo tituum adncientur. Benedicto brognolo oratori facundiſſimo rhomanaeque liuguae moderatori diſſertiſſimo eloquentiſſimoque. In fronte autem ſic inchoabimus. C. Iohannes lacilius hippodamnus helbronnen ſis Benedicto brognolo: pedeſtris orationis decori Salutem. Ad Grammaticum. Raminaticum: Reipub. litterariae columen. Latini ſermonis O exploratorem: humani ſtudij principem. Litterariae diſciplinae moderatorem: Auctorum poctarunque interpretem: Humani codicis expoſitorem? Latinae originis explorato rem. Humaniſſimum acuratiſſimum: diſſerciſſimum: ornatiſſimum: conpioſillimum: doctiſſimunque dicemus: Cui tales im lraarum tergo titulos pabimus. Franciſco nigro vtri nſque linguae moderatori tam humaniſſimo queͣ oinnatiſſimo. In fronic autem ſic incipicnius. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronum Franciſco nigro litterariae diſciplinae interpreteti diſertiſſimo acu tatiſſimnoque. S. Ad Scholaſticum. XChol iſticum quenque: De virtute bene meritum. Litterariae diſciplinae dicatum. Atrtuſque virtutis floribus exornatum. litterarum haud expertem Bonarum artium ſtudioſiſſimum. Exuditum In praemis poctum. Studiſque occus humani dicemus. Cui tales in epiſtolarum tergo ritulos tribuimus. Martino hippodamo vtriuſque virtutis tam ſtudioſiſſimo queͣ acuratiſſimo. In fronte aunt ſic inchoandum erit. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronum. Martino hippodamo litterariae diſcipiſuae decori. S. Ad Cognatos. Ater filium vel nepotem chariſſimum: dulciſſimum: pientiſſimum: dilectiſſimum: lepidiſſimum: ſuaniſſimunque appellat. Filius aunt pa irem vel patruum. honorandum: obſeruandiſſimium: pientiſſimum: optimum: probiſſimum: humaniſſimum: venerandum colendum qͣet dicit. Quibus tales im epiſtolarum tergo tituli tribuuntur. Filius ad patrem heurico hippo. belbronneſi viro patri ſuauiſſimo pientiſſunoque: Acim pater ad filium. C. Iohanni iucilio hippodamo helbromenſi filio chariſſimo ſuauiſſimoque. In fronte autem ſic filius patrem ſalutat. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronuenſis heinrico hippodamo helhronnen̄. viro patri tam humaniſſimo queͣ obſeruandiſſimo Sa lutem. vel pra ad filium. Heinricus hippodamus helbronucum. vir. C. Io hanni ipcilio hippodamo helbronneum. filio tam pientiſſimo queͣ ſuauiſAd Foeminas ſimo. ¶Oeminam. Caſtitatis decus. Pudicitiae exemplum Honeſtatiſque ſpeculum: Pudiciſſimam: caſtiſſimam: integerrimam: boneſtiſſimam: primarianque dicemus. Cui tales im epiſtolarum tergo ritulos aſſignamus. Incretiae: corneliae: foeminae primariae: integerrimaeque. In fronte autem ſic incipiemus. C. Iohannes lucilius hippodamus helbronntum. Lu cretiae: corneliae: boneſtatis pudicitiaeque exemplo Salutem: Illud autem ſciendum eſt que foeminae virorum ſuorum titulis decorandae ſunt. Proinde ex ſupcrioribus ſecundum rei perſonaeque exigentiam: non tantam in hoc ſexu: verum et in altero: vir accuratiſſimus quiſque ex ſe poterit conde centes titulos aſſignare. Eliqua perpaucula erunt: quae dinturno vſu: aſſiduaque comſuetodi ne et maiorum auctoritare apte excogitate oporicat. Quae tn̄: rationi comſentancae: et hominum opinioni corn̄dere poterunt. Si pͥmo quaeque legendo horum te praeceptorum obſercariſſimum reddem procurabis. Litterarum exitus his ſimilibuſque verbis clandere vſitatiſſimum em. Alc decus ſaeculi noſtri? ſis ſaelix noſtrique memor. Bale tibique perſuadeas te m hi chariſſimum eſſe per quod tibi Gariſſmum eſt rogatus aucto. Halc meque tibi cormendatum habeas. Cura vt recte valeas. Da operam vt valcas Recte valc et nos mutuo dilige. Halitudinem tuam cura diligenter bene vale. Bale faelix: diuque vinas: noſtrique memor non diligas oro ſed amas Halemilitiae decus. Huncque nouum laudationum ac praeceptorum libellum tuo no mine conſcriptum commiſſum: charum: gratum et acceptum: nouitate ſaltem rei te habiturum Spero. Bale Lector.
Ars Tulliano more epistolandi
 |
Hic textus infectus est; si tibi opus complere placet, recensere potes, sed prius auxilii consilia vide. |
Ars Tulliano more epistolandi
ad illustrissimum Principem Tarantinum Hispaniae Ducem
ante 1482