Carmen de transmarini itineris peregrinatione ad Wihtfridum
[recensere]Nuper dein labentibus
Binis brumae temporibus
Absque mora meatuum
Mox completa vergentium
(Quemadmodum mellificis
Heroicorum vorsibus
Inlustris quondam poeta,
Romae urbis indigena,
Stili calamo stridulo
Caraxante persedulo
Sacris inserit scedulis
Doctiloquus Sedulius,
Evolutam labilibus
Mundi molem rotatibus
Protelata praepatulis
Intervalla obstaculis
Pepulisse perniciter
Parum sistens stabiliter)
Trini fuere famine
Viri absque cunctamine
Divulgati per aethera
Summi Olimpi supprema,
Virtutum quos redimita
Cristatos cingit corona;
Parta namque per fabricam
Aethralis Heri vegetam,
Fides necnon trilicibus
Girat thoracis humeros.
Sic truduntur tyrannidis
Tela labaro tyronis,
Quibus horrende inruit.
Imber veluti ingruit;
Bellicosus in agone
Christi, adverso agmine
Consternatus quo quiritat
Fur vix erectus, indicat:
Christi crucis per culmina
Ferimus frontis vexilla,
Quae fugax Orcus horridis
Timet telorum imbribus.
At vos, famosi viribus
Viri sudantes strennuis,
Trucem vicistis tropeo
Hostem belli aethereo,
Qui propinquos et patrias
Abspernantes peregrinas
Ignoti ruris cespites
Adistis cursu praepetes!
Neque furentes vortices
Undisonis fragoribus
Turgentis Tithis tellurem
Debellantis per terrorem,
Neque latrones libidis
Glomerantes genuinis
Loetiferae libidinis
Luridaeque cupidinis,
Abstrahunt qui exuvias
Legentibus per avias,
Neque belvae vibrantibus
Rabidi rostri rictibus
Oberrantes per devia
Dumosi ruris limina
Celsorum Christi militum
Refrenarunt propositum.
Tum agape pro numinis
Iter suum conaminis
Gradientes sublimia
Petri petunt suffragia;
Illum visendi gratia
Frequentant, ut amnestia
Nancta foret a numine
Petri iuvante famine:
Omnes hii in Domino
(Bini sane pro saeculo)
Erant iuncti bitumine
Germanitatis viscide.
Tandem, decurso concite
Perlongi callis limite,
Edem almam adiere,
Patria quam petivere,
Ubi Petri corpusculum
Iacet tellure conditum.
Tum alter e felicibus
Couterinis fratribus
Prosilit de ergastulo
Carnis evulsus clanculo
Clavigero et regiae
Caeli adhesit munitae;
Qui evectus florentibus
Paradisi cespitibus
Sociatus sublimibus
Angelorum cum milibus
Regnat, istic per saecula
Carpens aeterna gaudia.
Bini vivi, beantibus
Meritorum meatibus,
Virentes acsi floscula
Paradisi perflorea
Olim spretas agilibus
Patrias petunt cursibus,
Non quod luxu labilia
Cosmi quaerunt quisquilia,
Sed quod ferunt non minima
Carismatum donamina,
Quibus ditatur area
Animarum perflorea.
En vehebant volumina
Numerosa per agmina
Multimodis et mysticis
Elucubrata normulis,
Quorum auctori aius
Adesse constat alitus;
Quae profetae, apostoli
Doctiloqui oraculi
Indiderunt pergaminae
Almo inflati flamine.
Nunc vestium velamina
Bella produnt ornamina,
Mirifico quae munere
Proferebant praepropere
Quaeque ita inormia
Eliciunt exordia:
'Pulchra prorsus propagine
Deprompta in origine
Gnari quaedam genimina
Vermis feruntur minima,
Foliis quique vescitur,
Brumae meatu moritur;
Cumque proles progreditur,
Ovorum alvo oritur,
Neque illos qui genuit
Vermis, idem recaluit.
Foetus fluunt ex semine
Imo naturae germine;
Sed quod magis mirabile
Mundo et desperabile:
Ova viri et faeminae
Calificata calore
Parturire progenitum
Foetum vellere vegetum.
Lana ostri elabitur
Vermiculo, cum vertitur,
Spissam ceu aranea
Telam texit muscarea;
Tumque lana, latratibus
Fusi valde volantibus
Filatim quae revolvitur,
Veluti setis torquitur.
Inde sumuntur syrica,
Quae portabant, promiscua,
Quorum persplendit species:
Pulchra ceu planities
Paradisi puniceis
Purpurata cum rosetis,
Quibus inter eburnea
Lilia lucent linea;
Sic, sic sane sanguinea
Syricorum insignia,
Pulchre picta perniveo
Colore atque croceo;
Viridi, fulvo, floreo
Fucata atque blaveo
Ut peplorum per pallia
Pulchra pandunt ornamina!
Tum sanctorum reliquias
Nonnullorum eximias
Advehebant inormiter
Dicatas. nutu naviter
Quae concedunt oramina
Orantium fidelia.
Necnon adhuc munusculum
Quoddam addunt pulcherrimum,
Toracidas, tuentibus
Retorquentes luminibus
Imagines auriferis
Christi matris capitibus.
Cumque multa magnanima
Producebant donamina,
Christi sponsae, ecclesiae,
Cuncta ferebant opimae
Et ipsorum et omnium
Matri Christo credentium.
Valetote felicibus
Vitam clausuri calcibus!
Oratio ad Deum.
[recensere]Summum satorem, solia
Sedit qui per aethralia,
Alti Olimpi arcibus
Obvallatus minacibus,
Cuncta cernens cacumine
Caelorum summo lumine
Alta poli et infima
Telluris latae limina,
Cuius inmensa munera
Nequeo prorsus, funera
Antequam rictu rabido
Raptent et rodant avido
Ore halitum, corpore
Mortis rigente torpore,
Carminare concentibus
Celsae laudis stridentibus,
Ipsum profecto precibus
Peto, profusis fletibus
Allidens libentissime
Solo tenus saepissime
Curvatam colli cervicem
Capitis atque verticem:
Titubanti tutamina
Tribuat per solamina
Sacrosancta sublimiter;
Suffragans manu fortiter
Alma per adminicula
Hostium demat spicula,
Quibus infesti fortibus
Forant thoracas humeris,
Christi tyronum cassibus
Caesis foedis fragoribus
Afflant necantes imbribus
Telorum emicantibus.
p. 534|Illos, illos Omnipotens
Trudat aeternis tenebris.
Ubi typo teterrimus
Tostos globorum gremiis
Girat torquens gurgitibus
Atri ignis ultricibus.
En, pilorum acerrima
Parma pellat acumina,
Hostium a ferocibus
Protegens arundinibus
Concertantes agonibus
Christo semper fidelibus!
Carmen in Aldhelmum
[recensere]Aethereus qui omnia
Mundi Herus molimina
Verbi tantum cum numine
Formasti in origine,
Mihi, nova qui nutibus
Adgredior nutantibus,
Litterarum cum lusibus
Odas coaptem usibus,
Facunda funde famina,
(Ut fausta per conamina)
Queam coepto in carmine
Celso proferre famine
Virum virtutum rumore
Fulgescentem in aethere,
Cassem priscum cum nomine
Comptum, veluti lumine
Astra Olimpi ignito
Ardui orbi vegeto
Larem librant lucifluam;
Lustrant axis ignifluam
Molem mundo minacibus
Eminentem cum arcibus,
Fumam furvam frigoribus
Foci conplent caloribus,
Caeli iubar e culmine
Croceo fundunt fulmine:
Titan tremet torrentibus
Taedis late lucentibus
Passim orbis per marginem
Ad usque caeli cardinem;
Phoebe quoque flagrantibus
Fratrem iuvat ardoribus,
Noctem nigram nubiculis
Lucens lustrat corniculis;
Ambo spargunt spiramina
Ignis aethralis lumina
Neque nocent nitoribus
Nemorosis cespitibus
Ruris rigati rivulo
Roscidi roris sedulo,
Sed lutosam liquoribus
Tellurem umectantibus
Arebant astra ignito
Torrentis globi iaculo:
Glescunt, ut glebae germina
Dura atque tenerrima,
Situ roscido robora
Quaeque virescunt tenera;
Sucorum sumunt saporem,
Si verminant per vaporem.
Ita Cassis per culmina
Prisci candunt praefulgida
Gloriosa per agmina
Gemmifera ornamina,
Rutulanti redimita
Obrizo, velud limpida
Astra convexi Olimpi
Orbi clarescunt viridi.
Althelmum nam altissimum
Cano atque clarissimum
Alto nostratim nomine
Nuncupatum et numine
Pollentem per caelestia
Potente ac terrestria,
Sic, sic sane sublimibus
Satis ornatum cultibus,
Caeli ceu per culmina
Candunt exorta fulmina:
Illis, illis in omnibus
Aequalem dico actibus.
Quae effari sublimiter
Odes huius inormiter
Surgens nempe prolixitas
Refragat atque vastitas.
Tibi salus per secula
Sospes et absque macula
Maneat inmortaliter
Fine tenus feliciter!
Ad Hovam comitem
[recensere]Vale, vale, fidissime,
Philochriste carissime,
Quem in cordis cubiculo
Cingo amoris vinculo.
Have, Hova altissime,
Olim sodes sanctissime,
Salutatus supplicibus
Aethilwaldi cum vocibus.
p. 537|Tete Herus in omnibus
Clarum creavit actibus,
Forma et visu virilem,
Facto et dicto senilem.
Tuam primam propaginem
Per profundam indaginem
Curiose conicere
Mentis atque inspicere
Nullus valet volucribus
Summi caeli sub nubibus;
Tamen adgressi gaudiis
Loquimur parum trepidis.
Summo satore sobolis
Satus fuisti nobilis,
Generosa progenitus
Genetrice, expeditus
Statura, ‹val›de stabilis
Statu et forma agilis.
Capud candescens crinibus
Cingunt capilli nitidis;
Lucent sub fronte lumina,
Lati ceu per culmina
Caeli candescunt calida
Clari fulgoris sidera;
Genae gemellae collibus
Glomerantur cum mollibus,
Pedetemptim purpureo
Pictae fuco et niveo,
Rosa veluti rutulis
Radiat valde flosculis;
Aures auscultant omnia;
Verba ex ore prodita
Almi oris innumera
Nequeunt fari munera.
Adest verbosae fulgidum
Sophiae stemma lucidum:
Manus, manus mirabiles,
Multum pedes placibiles,
Tibiae cursu teretes
Tam fortes, ut sonipedes
Saepe sequantur cursibus
Salientes praepetibus.
Iam si centenis clamitet
Quisque linguis et vocitet
Ferrea voce fremitans
Valde et ore crepitans,
Nequit sane in saeculo
Ullus fari oraculo,
Quantum mundo mirabilem
(Te praestes et laudabilem),
Neque altum ingenium
Explicare mortalium
Ullus valet, sonantibus
Licet clamet concentibus;
Quod idcirco non effero
Laude quavis nec reffero,
Quia mundi per omnia
Cunctis claret confinia.
Sospitem tete sordibus
Servet Herus ab omnibus,
Tegat totum tutamine
Truso hostis acumine,
Mite reddens refugium
Robustum per suffragium,
Inque locet aethereum
Caelestis sceptri gremium,
Ubi semper consortium
Perfruaris angelicum
Fine carens, caelestibus
Vitam degens cespitibus.