1.
[recensere]Planctu Rachelis plebs mecum lugeat omnis
Et velut ob Ioseph Israel ipse dolet.
In campo Magedon fuerat ceu luctus Adremmon
"Iosias migrat", sic modo flere iuvat.
5Convenit ecce mihi cuiusdam voce profari,
Cui dolor, anxietas, meror et intus erat:
"Carmina qui quondam studio florente peregi,
Flebilis, heu, mestos cogor inire modos,
Ecce mihi lacerae dictant scribenda Camenae
10 Et veris elegi fletibus ora rigant".
Quis rogo non luget, quis se plangore coercet,
Cum qui laetitiam amplificavit abest?
Quis faciem placidam reminisci quiverit illam,
Non lacrimas fundens nonque dolore madens?
15Nobilis, ingenuus, primas, mediocris, egenus
Luctu communi hunc flet ab orbe rapi.
Vera manent certe, quae scribit kanna poetae,
Qui cum perspexit acria mortis, ait:
"Aspera condicio et sors inrevocabilis horae,
20 Quam generi humano tristis origo tulit."
Cuius quod sequitur lauta ratione politum,
Vt relegas, domine, hic libet inserere:
"Ecce hoc triste nefas nobis genuere parentes,
Coeperat unde pius, hinc ruit omne genus.
25Primus Abel cecidit miserando vulnere caesus
Ac fraterna sibi sarcula membra fodent.
Post quoque Seth obiit sub Abel vice redditus isdem
Et, quamvis rediit, non sine fine fuit.
Quid Noe memorem laudatum voce tonantis,
30 Quem gravis arca tulit, nunc gravis arca premit?
Sic quoque Sem et Iafeth iustissima proles,
Sancta et progenies tale cucurrit iter.
Quid patriarcha Abraham vel Isaac, Iacob quoque dignos,
Cum de lege necis nemo solutus adest?
35Melchisedech etiam domini sacer ore sacerdos,
Iob quoque seu nati sic abiere sui.
Legifer ipse iacet Moyses Aaronque sacerdos
Alloquioque dei dignus amicus obit;
Successorque suus populi dux inclitus Ihesus,
40 Quos legitis libris, occubuere patres.
Quid Gedeon, Samson vel quisquis in ordine iudex?
Mortem sub domino iudice nemo fugit.
Israhelita potens David rex atque propheta
Est situs in tumulo cum Salomone suo.
45Esaias, Danihel, Samuhel Ionasque beatus
Vivens sub pelago, stat modo pressus humo.
Princeps clave Petrus, primus quoque dogmate Paulus,
Quamvis celsae animae, corpora terra tegit.
Semine ab humano cui nullus maior habetur,
50 Vir baptista potens ipse Iohannes obit.
Enoc Heliasque hoc adhuc spectat uterque,
Qui satus ex homine est et moriturus erit.
Ipse creator ovans cito surgens Christus ab umbris,
Hic quia natus homo est, carne sepultus humo.
55Quis, rogo, non moritur, mortem gustante salute,
Dum pro me voluit hic mea vita mori?
Ergo quid hinc facimus, quod declinare nequimus,
Cum nihil auxilii possumus esse rei?
Ploramus, gemimus, sed nec prodesse valemus,
60 Luctus adest oculis, est neque fructus opis.
Viscera torquentur, lacerantur corda tumultu,
Sunt cari extincti, flendo cadunt oculi.
Ecce vocatur amor, nec iam revocatur amator,
Nos neque iam repetit, quem petra mersa tegit.
65Ibimus ergo omnes alia regione locandi,
Ibimus ad patriam, quos peregrina tenent.
Ne cru<ci>ere pater, ne casu † laberis esto;
Non hunc flere decet, quem paradisus habet.
Quod iubet omnipotens, non possumus esse rebelles;
70 Forte deum contra est illius acta dolens.
Illius ecce sumus figmentum et spiritus inde est:
Cum iubet, hinc imus, qui sumus eius opus."
Accipe solamen, quod scis spondere creantem:
"In me qui credit, non morietur" ait.
75Spondet adhuc etiam, nullus cui detrahat umquam,
Quae duo deposcant, ut sibi danda sciant:
"Si duo de vobis votis concordibus" aiens
"Implorant aliquid, hoc pater ipse dabit".
Si possunt rari domino prestante mereri,
80 Quae precibus poscunt, quid numerosa queunt?
Turba sacerdotum, monachorum corpus inerme,
Nonnae cum viduis, pauper inopsque phalanx,
Clerus cum vulgo, vilis cum divite summo,
Cum maiore minor, cum puero senior
85Commendant animam Ihesu cum questibus ipsam
Fratris germani, domne beate, tui.
2.
[recensere]Rursus, sancte pater, tua me dilectio cogit,
Scribere doctiloqui verba perita viri.
"Esto virile decus, patienter vince dolores;
Quod non vitatur, vel toleretur onus.
5Talis erit populus, qualem te viderit esse,
Deque tua facie plebs sua vota metit.
Denique Iob natos septem uno triste sub ictu
Amittens laudes rettulit ore deo.
Femina bis felix pia mater Machabeorum
10 Natos septem uno funere leta tulit.
David psalmigraphus cum natum amisit amatum,
Mox tumulo posuit, prandia festa dedit".
Haec girata manu necnon percensita censu
Fors merore tuum, domne, levant animum.
3.
[recensere]Si vel nare quidem vel si volitare valerem,
Venissem certe remex aut aeripes ad te,
Seu lymphis vectus seu penniger aere ductus;
Quaesissem dominum, fuerit quocumque locorum,
5Nec motus pelagi nec me violentia venti
Tardaret gressum sic sic celerare cupitum.
Nunc vadant cedo, quis sunt navalia presto,
Ipse domi sedeat, quem nulla stipendia ditant;
Hi sectentur apros, ast hic stans retia servet.
10O soror Euterpe, responsa fidelia praebe,
Dona consilium, quid ob hoc mihi nunc sit agendum:
Vellem laetificum senioris cernere vultum,
Si, quod vota tenent, effectibus acta dedissent;
Sed sonipes nullus nec adest mihi vilis asellus,
15Quis ego pontificis deporter visibus almis.
Eia age fige gradum, per litus vadito circum;
Si nequeas aliter, propera transire pedester;
Est sacius plane nudis te gressibus ire,
Quam vultu optato cassari tempore tanto.
20Aut, tibi si placeat, germana Polymnia pergat,
Quae narret patri, quicquid mandaveris illi.
Nam decet ut noris, quod te tegit unica vestis,
Qua tu contectus vestiris noctis ad usus.
Hoc vetus induvium tibimet non sufficit unum,
25Quo fungaris iens pariterque intrinsecus essens;
Idcirco certe reor illud honestius esse,
In claustro ut latites, quam nodus ad extera migres.
Ex his, virgo, tace, habeo quia vestis abunde:
Domnus, quem memoro, cultu me comit opimo;
30Sufficit omne mihi, dem sospes vita sit illi.
Panis hic et piscis, lac, mel, butyr atque legumen,
Hic mihi vestitus, manet hic cervisa, lyeus;
Hic medicina vigens, medicali et dogmate pollens
Corpore depellit, quicquid languoris adesit.
35Quid morer in multis? iste est mihi summa salutis,
Cuius dante deo vitam munimine duco.
Pro cur nescivi, cur haec non ante notasti?
Si prius haec scirem, si velles pergere, nollem
Atque aliud loquerer, quam dudum nescia farer?
40Novi nunc equidem, qua te ratione reformem.
Debita narrasti, quibus es tu debitor illi:
Suadeo nunc tibimet, quod fas et iura perurgent,
Reddere coneris, quae te debere fateris.
Vox mandat Pauli cunctis sua debita reddi,
45Seu vectigalis vel honoris sive timoris.
Giskalis hunc vicus testatur vera locutum;
At tu testeris, si verum dicere noris.
Quo tendas monitu, iam, nympha, recolligo sensu;
Iam satis agnosco, quae solvam debita domno.
50Aulam Christi intrans et iugia vota frequentans
Assiduis precibus dependam dragmata census:
Si non restituam mnarum quam debeo summam,
Attamen ut possum nitor limare talentum.
Si nequeo factis, lucror hoc conamine mentis.
55Psalmigraphus certe canit in se vota manere,
Quae domino reddat laudisque altaribus addat.
Sic ego sic operis patali cum reddar inanis,
Intus adinvenio, manuum quo facta rependo;
Quamquam sint, operis quae damna leventque laboris,
60Quae manibus fieri possint liquidoque videri
Ac valeant vilem servi superare laborem;
Cultro menbranas ad libros presulis aptans,
Pumice corrodo pellique superflua tollo
Et pressando premens ferrumque per aequora ducens;
65Linea signatur, cum regula recta tenetur;
Tunc quoque litterulis operam dans saepe legendis,
Quod minus aut maius scriptor depinxit anhelus,
Rado vel adiungo, placeant ut grammata domno,
Prospera cui vitae Galli da Christe favore
70Otmarique preces ad ....................
Pontifici, domino, pastori semper amando.