Anno incarnationis domini nostri Iesu Christi, octingentesimo octogesimo septimo, in ecclesia beati Petri apostolorum principis, indictione tertia, Kalendis Aprilis convenerunt in urbe Agrippinensi una cum consensu gloriosissimi imperatoris Caroli et Moguntinæ sedis Luidberti archiepiscopi, Vuillibertus humilis eiusdem præfatæ urbis archiepiscopus, Franco Tungrensis sedis episcopus, Odilbaldus Traiectensis sedis episcopus, Vuulfelinus Mimigarnafurdensis ecclesiæ episcopus, Druogo Mimidonensis ecclesiæ episcopus, cum consensu venerabilis Rimberti episcopi, præsentibus etiam bonæ devotionis abbatibus Nevolongo Indensis monasterii abbate, Andulfo Vuerdinensis monasterii abbate, Folchario Aquisgrani palatii abbate, cum præfatarum sedium presbyteris et diaconibus et laicis quibusdam religiosis, celebrata synodo, ea quæ subiecta sunt divini amoris instinctu de negotiis ecclesiasticis promulgaverunt.
Caput primum.
[recensere]Quod clerus Mimidonensis ecclesiæ presbyterum nomine Druogonem vocatum episcopum unanimi consensu ad episcopalem promoveri ordinem petierunt, quorum petitioni effectum præbentes ad pastorale eum promovimus officium.
Caput II.
[recensere]Quod Franco venerabilis Tungrensis sedis episcopus, cura pastorali permotus et divini amoris zelo succensus suggessit, sanctam dei ecclesiam, non habentem maculam neque rugam, a schismaticis et raptoribus, qui neque deum præ oculis habent, neque ullius verentur occursum, neque divina humanave lege a malo cœrcentur, sed ad omne malum præcipites feruntur, graviter vexari. Cuius suggestioni valde condolentes, illiusque zelo secundum canonicæ institutionis decreta compatientes, decrevimus, eos qui tam pertinaci stimulo irretiti sunt, ut ea mala sanctæ matri ecclesiæ inferrent, aut statuto tempore pia consideratione illorum saluti consulentes, videlicet in festivitate sancti Iohannis baptistæ, octavo Kalendas Iulii in Foro Iulii, quando iterum deo annuente synodus celebranda erit, pœnitentiæ et emendationi secundum priscorum statuta patrum se summittant, aut si instigante diabolo, cuius instinctu ad tam nefandum pervenerunt flagitium, hoc contempserint, perpetuo et irrevocabili eos anathemate feriendos esse denunciamus. Eos vero, qui crebra admonitione et diuturna conventi sunt, ut resipiscerent et ad pœnitentiæ remedia confugerent, more canum ad vomitum rapacitatis absque dei respectu reversi sunt, statuimus sine dilatione gladio anathematis esse puniendos.
Caput III.
[recensere]Hæc ita statuimus, quoniam necesse est, non transgredi terminos patrum, sed magis assensum præbere diffinitioni eorum. In decretis namque Anacleti papæ capite secundo legimus, quod omnis oppressus liberum sacerdotum, si voluerit, appellet iudicium, et a nullo prohibeatur, sed ab his fulciatur et liberetur. Ex concilio Toletano quarto, capite trigesimo secundo: Episcopi in protegendis populis ac defendendis impositam sibi a deo curam non ambigant. Ideoque dum conspiciunt iudices ac potentes pauperum oppressores existere, sacerdotali eos commonitione redarguant. Item ex concilio Toletano I: Si quis de potentibus clericum aut quemlibet pauperiorem aut religiosum expoliaverit, et mandaverit eum ad se venire episcopus ut audiatur et contempserit, mox invicem scripta percurrant per omnes provinciæ episcopos et quoscumque adire potuerint, ut excommunicatus habeatur ipse, donec audiat et reddat aliena. Talium enim scelerum patratoribus, sicut in capitularibus gloriosissimorum imperatorum Caroli et Ludovici continetur, nisi post puram et publicam pœnitentiam et per ecclesiæ satisfactionem et per impositionem manus episcoporum, nec vivis nec mortuis communicare debemus.
Cap. IV.
[recensere]Ut nullus laicus, quamvis religiosus, præsumat aliquid de rebus deo dicatis vel ecclesiæ facultatibus, id est, nec dandi basilicas, nec auferendi sine consensu episcopi habeat potestatem, neque ex dote ecclesiæ, id est, ex uno manso et quatuor mancipiis census exigatur, sed iuxta concilium Aurelianense primum, capite decimo nono: Omnes basilicæ, quæ per diversa loca constructæ sunt vel quotidie construuntur, placuit secundum priorum canonum regulam, ut in eius ordinatione et potestate persistant, in cuius territorio positæ sunt. Si quis vero contra hæc venire præsumpserit, anathemate feriatur.
Caput V.
[recensere]Omnibus constat manifestum fore, nos nil temeritatis neque novitatis in hac synodo, ubi in Iesu nomine, qui est salus omnium, congregati sumus, statuisse, sed causa vestræ salutis divino admoniti instinctu ferventes, immo pastorali cura permoniti, vobismetipsis consulentes secundum divinæ institutionis normam, et iuxta nobis a deo datam sapientiam, pie et iuste vivere unumquemque admonemus, quatenus deo reddentes, quæ dei sunt, et vos nobis, prout oportet, auxilium ferentes, nosque vobis secundum apostolum spiritualia seminantes, ad vitam pariter perveniamus æternam.
Caput VI.
[recensere]De incestis autem coniunctionibus, unde multimodis fines regionis nostræ circumquaque, instigante diabolo, polluuntur, secundum Agathense concilium capite sexagesimo primo, nihil prorsus veniæ reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Ex concilio Ilerdensi capite quarto: De his, qui se incesti pollutione commaculant, placuit quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverent, usque ad missam tantum catechumenorum in ecclesia admittantur, cum quibus etiam nec cibum sumere ulli christianorum, sicut apostolus iussit, oportet. Quod si conventi fuerint, et ad pœnitentiæ remedia convolaverint, seque sacramento constrixerint, ulterius tam nefanda et prorsus abominanda pollutione non esse polluendos, iterumque ad recidiva malitiæ, et vitæ pristinæ sordes relapsi fuerint, ab episcopo civitatis comprehensi, sicut in concilio Toletano capite septimo reperitur, in cuius territorio sunt, rursum legibus pœnitentiæ in monasteriis subdantur inviti. Quod si facere per aliquam potestatis vigorem difficile fuerit, tunc sicuti priscorum canonum statuerunt decreta, quousque iterum resipuerint, excommunicati et anathemate condemnati habeantur, sed et hi, qui post excommunicationem vel interdictum cum eis communicaverint.
De virginibus autem sacratis in concilio Eliberitano capitulo decimo tertio scriptum est: Si mœchaverint virgines, quæ se deo dedicaverunt, si pactum perdiderint virginitatis, atque eidem servierint libidini, non intelligentes quid amiserint, placuit, nec in fine dandam eis esse communionem. Quod si semel persuasæ, ad infimi corporis vitia lapsæ, toto tempore vitæ suæ eiusmodi fœminæ egerint pœnitentiam, et abstineant se a coitu, placuit, eas in finem communionem accipere debere. Ex concilio Chalcedonensi capite decimo sexto: Virginem, quæ se domino deo consecravit, non licere nuptialia iura contrahere. Quod si hoc inventa fuerit perpetrans, excommunicetur. Confitenti autem decrevimus, ut habeat auctoritatem eiusdem loci episcopus misericordiam humanitatemque largiri.