 Capitulum 6 |
Secundus Tractatus  |
C um ex proximo capite concedatur memorie artificium ex locis et imaginibus debite ordinatis conſtare: ea eſſe de eſſentia artis per ſpicuum eſt: conſiderantibus que anima per res ſen ſibiles in menoriam extranearum deducit̉: vt enim uero confuſionem ordinis memorandarum quiſque deuitet atque alia id genus inconmoda: quatu or potiſſimum expetuntur. Primo nanque natu ralis potentia ſpecierum imaginatarum ſuſceptiua exigitur et hanc ſuperius diximus eſſe menoriaꝫ/ naturalem. Secundo res ipſa cuius memoriaꝫ q cupimus habere neceſſaria eſt. Et hec non qui dem corperaliter ſeſe intellectui ingerit aut apud im memoriam recondit̉: Sed vt Ariſt. li. 3. de aina atteſtatur lapis non eſt in anima ſed ſpens ſa pidis: per fantaſiam ſcilicet abſtracta: que ſi per ſimulachrum aliquod noſtra imaginatione ef fictum in loco aliquo corporali fuerit repoſita fixius memorie adherebit: quod preſentis intem tionis eſt quapropter loca et imagines ad hanc induſtriam ſumme neceſſaria ac partes eſſen tiales dicimus. Tertium autem quod exigitur Neceſſi tas loco rum et ima ginum. Ex qͣttu or perficit̉ menorati ua. Ariſto. eſt deſtinata rei cuiuſque in numero menſura et debita proportione diſpoſitio: cui quartum ac cedit iugis locatorum cum ſedibus ſuis repeti tione per negligentiam obfuſcentur.
¶ Tullia na proinde vtentes Metaphora dicimus neceſ ſaria eem loca et imagines neceſſarias: vt illa pa pyri gerant officium he vero ſcripturarum: qͣ tenus cupiens alicuius meminiſſe eius imagines locis in debita diſpoſitione ordine et collatione coaptet. Quod anime operationes ordine quo dam ſeſe alternantes indicat: quandoquidem: quod ſenſus percipit imaginatio repreſentat: cognitio format: ingenium inueſtigat: Ratio iudicat: memoria ſeruat: intelligentia appraehen dit et ad contemplationem adducit. Per ima gines itaque locis impreſſas in locatorum deueni mus cognitionem: quibus adiuta memoria ri te exoluit officium. Quare tunc (Secundum magi ſtrum Ioannem de Sancto Geminiano) me moria eſt bene diſpoſita cum eſt larga per capaci tatem In quo tamen mihi conſultius videtur eam n̄ multis pariter ſimulque onuſtandam) longa per diuturnitatem et diuerſis fulta adminiculis per ſtudioſitatem. Cui plurimum teſte philoſopho 7 conducunt memorandorum (vt prelibauimus bona ordinatio. Et ad ipſa affectus inclinatio inſuper ſimilitudinum diſuetarum ac mirabilium ad aptatio: et poſtremo meditandi ſedulitas ac fre quentatio. Et hec eius ſententia conuincit̉ ex memorie deſcriptione qua inquit. Memoria em poſitio ſub ordine et frequens meditatio meno riam ſaluans in reminiſcendo/ qd̓ exponit̉ ſpecies ſrequent̓ intueri im phantaſia reſeruatas auget Utili ras loco rum et i maginum Ordo cogni tioni. Ioam. de ſ. Gem Ariſto In li. d̓ memo. et remiſ. Cicero. memoiam. Cui alludit Tullius dicens Memo ria artificialis conſtat ex locis et imaginibus. Quod mạgꝫ Aristoſteles dicit poſito sub odii ne: hoc Tullius ex locis appellat: et Tullius ait ſtudiendo. Ex imaginibus itidem pluſis frequens meditatio niſcupavit nec quidem in inſula dicere pene. Et quippe medicari ad se imagines et in Copara relecturi materie: capet.
¶ Quamobrem Joannes rior meo vbi ſupra comparat memoriam vtero mulieris rite ad quemadmodum namque in utero concipitur sic alia materia in animo memoria hoc est specie et memoria ſervata concipitur verbum mentis Obſer vando et quasi pollex eius. Est poinde tibi conſtanda vi ſulrum phantaſia tenebris. Si cupitis esse memo ria qua oratio accipiat claves. Est vocans mentis fiſt obuias atque benignus. Quod ſic et numerus mentis frequens fuerit. Artificiosa namque memoria hiisce aditus fuerit (teste Tullio Cicerone ad Herennium lib. 3.) ſeri profert ut que accepimus quali legentes reddamus: neque mul tum inseritur an a vertice an a calce incipias.
| Capitulum 6 |
Secundus Tractatus |