¶ De imaginum applicatione ad dictiones intentionales et reales.
Capitulumsecundum.
Q
Uoniam ex rebus facilius huius negotij momstra excrescunt: qͣetꝚ formari possint vocum imagines praep̄cipue secundas intentiones sign̄antium: et ignotarum: Igitur in scientijs realibus leuior est memorandi modus: Actn̄ quod ad operis perfectionemspectat sunmo re enitendum est: qͦtenus in vtrisque eque valeamus. Voces aunt memorabiles: vel lrar̄e sunt vel syllabe vel simplices termini aut ex ipsis conplexe orationes. Pro lrar̄is saltem latinis superius alphabetum fabricauimus: sil̓r etprosyllabis quod mirum immoduetꝚ conducet in incogni tis/ et barbaris et nonsignificatiuis/ etiam si latine sunt veluti sunt interiectiones etconiunctio nes. Incognitas siquidem voces et grecas hebraicas et barbaras ex his conponimus vbi alie imagines nonsuppetant vt supra praep̄libauimus. Si quippe hanc hebraicam dictionem patha po suisse iuuat: imaginabimur paulum pro/ pa et tabulam in manu eius pro tha. Pont quippe
eadem esse littera: et diuersa sententia: vt etiaetꝚsi pro aduerbio illo/ quondam/ posuero hoc ver Iacobo Publi. bum/ condam/ faciliter quoque vt author est Pu blicius et experientia docet: lrar̄arum adiunctio Locatio ictio / num ignotarum. ne conminutione et detractione memoria exci tat̉. Cum itaque oins dictio nobis ignota (cuiumodi forsan sunt grece hebraice et queuis alie barbare) collocanda foret: quarumsimilia non ha bemus vt bosdrab zorobabel et id genus reliqͦ: pro ipsis alias dictiones fabricabimus: aut per inscriptionem: aut inicia dictionum: aut per dictiones syllabicis nrar̄is imaginibusconflatas. Biphariam eninuero Stephanus de lauro ignotas cemset locandas vt vel per sil̓itudinem aliquam in voce saltem earum imagines fabricemus: vel di uidentes ignotam in syllabas pro qualibet ima go fiat cuius prima syllaba eam insinuet. Cogni tas aunt dictiones proprias per eas res ponimus qͣs significant vt pro dictione Petrus: hoinem qui petrus vocetur: vel per insignia personarum vt pro petro clauem: pro paulo gladium: pro Ioam. calicem: Andrea crucem Iacobo galateraetꝚ: pro Katherina rotam: Barbara turrim et huiusmodi alijs: Appellatiua aunt nola ab officiosis hominibus accipimus: vt pro hac dictione papa imperator rex et huiusmodi eos hoines qui tali bus funguntur dignitatibus vel officijs si noti sint: alioquin per imsignia aut instrar̄a: alijsue modis metaphoricis. Termini quoque accidentales per sua nobis patescunt subiecta: vt de rea libus diximus imaginibus: quatenus in his pe ne idem modus sit vt rei et noins rem ipsam significantis eadem ferme sit imago. Ita superlatiunMemoria sinca thegorematum. ponitur per positiuum suum sufficienter et conparatiuum: pro deriuatiuis deniquesat erit pri matiua locasse: Verba ant per imaginum operationes exprimuntur: queꝙsi actus semper non conmode ponat̉ vt cursus saltus et huiusmodi denote mur per subiecta: vt partes et motus hoins. Insu per vt de notatione docuimus: Aduerbia aunt praep̄positiones coniunctiones et interiectiones vel sono vocis lrar̄arum syllabarunue combinatione vel inscriptione et alijs modis quiꝗbus dictiones nonsignificatiue memorant̉ collocande sunt de quiꝗbus omnibus diffusiora superius sunt exenpla qͣetꝚ hic noua exigant̉. Possumus nihilominus hunc quedam adijcere vt res clarior fiat vt pro hoc pronomine. Ego Stephanus ponit Egidiumet Godofredum: itidem est si in manu Geruasij aut Godophredi Ebur ponas: Pro tu Tadeus in manu vrticam hn̄s vel Tubicina tm̄ cuius pͥma syllaba tu facit sus isopum comedens: vel vnicornum in dextera parte scobam in sinistra ant isopum hn̄s. Nos ex oliuerio in dextra nunces in sinistra scobam gerens: vos aunt si Oliuerius vel Quidius vel Octo vitrum vel vrticaetꝚ in vna in altera vero manu scutellam vel scopam teneat: Mihi faciunt Michael et hilarius isopum tenens: Pro tibi Tyberium aunt TimotheuetꝚ vel Tilmanum bilancem in manu portas. Ita pro sibi Simonem: Et his similibus similes dictiones locabis. Ceterum dictiones secundaruetꝚ inten tionum et entis rationis/ praep̄cipue logici ac tran scendentium: cuiusmodi sunt Intentio/ transcendens/ vniuersale/ abstractum/ concretum/ predicamentum/ praep̄dicabile/ predicatum/ subiectunsubijcibile/ vniuocum/ equiuocum/ analogum/ denominatiuum. Et item genus/ species differentia/ proprium/ et accidens/ suppositum / attributum/ notio. Et item oratio enunciatio diffinitio questio/ propositio/ premissaconclusio/ argumentum/ sillogismus inductio enthimema: Item dici/ per se dici de omni/ dici de nullo: Reduplicatio: ponuntur per imagines factas ad instar dictio num ignotarum. Itidem in terminis rhetoricalibus. Si tamen perfectus velis esse in arte et promptus atque ido neus in disputationibus et conferentijs: et ad audita faciliter incorporanda nil conducibilius qͣetꝚ alphabetis lit terarum etsyllabarum que supra habes tertiuetꝚ addere de principijs omnium scientiarumet huiusmodi terminis se cunde impositionis etsecundarum intentionuetꝚ: et vt sum marie dicam. Si totum ens in sua latitudine partitus esses in reale et rationis: et vtrunque vsque ad athomas portiunculas: et cuilibet parti suam imaginem adhibueris: eamque in armario atquescrinio memorie reposueris locis videlicet applicatam: quoscunque edepol in hac arte exercitatos vel superabis vel saltim qͣetꝚ facillime equabis copia rerumet imagmum multitudine: et ad quecunque illi co incorporanda etiam audita pre dispositis tamen locis eris pronptissimus et ob id exempli cam mox sb̓ctorumet entis considerationes quantumsatis est adijcimus.
Tractatus Tertius Capitulum 1