Q
Uatenus conmentitia loca faciliori quo poterit modo fingendi artem doceamus tam maximoruꝫ et maiorum (que communia diximus) qͣꝫ particularium in quiꝗbus immedia te locatio sit formas duximus subijciendas vn de exemplariter contueri possit precepitio tegularum sequitur itaques ura etcͣ.
Exhisce potissimum luce clarius patet quonam modo tam vera realia (siue naͣlia sint siue manu nr̄a absoluta) qͣꝫ ent conmentitia maiora et maxima effingere oporteat. Et ad instar huius ciuitatis non modo vna verum quotquot necessarias habueris effingere facile quiuerit: in quo tn̄ obseruanduꝫ est vt pro vna. eademque maͣ vt sepius iam praep̄cepimus loca maxima et maiora reddas ingenij ꝯcessione contigua. Et in ipsis minora et particularia loca cumsuis intersignijs et notis ꝯsiderato. Ita vt primo cum men te effictam ingrederis ciuitatem: quod primitus ibideꝫ com pereris regulis nr̄is prioribus conforme id tibi primus sit locus: deinde Abbatiam accipias pro maiore loco et in ea Arenarium: deinde balneum. Et reliqua huius generis loca penes seriem lr̄arum alphabeti: ẜm diuersas combinationes sillabicas sumens in ipsis particulares locos etproprios quiꝗbus inscriptio sit ꝯtinuabis ita quiꝗdem vt supra in realibus edocuimus de conditionibus locorum. Et quatenus praep̄ceptionem nr̄am clarius intuearis formulamsubie cimus: que indicat quno eligere loca oporteat in quali distantia: et in eius quiꝗd notabile dr̄ias nobis locoruꝫ affe rat: insuper numerum adiecimus quo pateat in quiꝗnto quoque loco manum ad Ciceronis praep̄ceptionem designasse: et quod Rauennas ac alij volunt pro decimo cruce et 20. 30. eorumsigna deposuisse. Vtque igit̉ pronptior euadas ad typum et modum huius subiecte formule cumsuis intersticijs signisque quinti cuiusque loci numerum locorum explebis quemadmodum supra tractatu secundo cap. tertio praep̄cepimus. Et taliter effectis locis ad Ciceronis Quin tiliani et moder̄norum regulas: non eris absque copia locorum potissimum si in eis quas alij custodes locorum vocant comstitues in quorum menbris munitissima scripturarum repositoria vt mox adijciemus. Verum vt oculariter rem ꝯtem pleris iuuamento est hec subiecta formula. Sunt pleriquesingulos locos notantes vt pote in pͦ Rosaria/ in. 2. caules/ in. 3. caseum̓ im. 4. panem/ im 5. pisces/ in. 6. aleum: et itaʸ deinceps: ceteri vero in quolibet angulo camere hoinem pro custo de loci deputando: in fictitijs non penitus refutaremsi tn̄ hoc ipso memoria adiuuetur. In rea libus satis est quod hoinum manu ꝯstitutum conpe rio: tn̄ pro differentijs locoruꝫ talia qn̄que fingi mus. Penes iam tradita locis in Abbatia fa bre factis: super est ex ordine alphabeti domum proximam scilicet barbitomsoris accipere et pariformiter eam locis replere quod absque difficultate fiet ex modo momstratis. Ordo tn̄ describi po terit vt penes alphabetuꝫ in abbatia sumamus pro maioribus locis Aulam bibliothecam capellam siue coquinam dormitorium/ estuarium/ fabrilem/ domum/ granareum horreuꝫ/ infirmariam/ lauatorium/ molendinam/ numulatoriuꝫ/ oleariuꝫ/ pistorium refectorium/ stupham/ consorium/ vinarium. Et in his penes praep̄dicta substituere locos minores cuiusmodi sunt. Parietes colum ne altaria et id genus reliqͥ in quiꝗbus si ꝯstitueri mus hoines nobis notissimos: et in eorum artubus loca effingamus eo quiꝗdem ordine vt pͥmus dex terue pes primo nobis sit loco: femurque pro secundo manus dextra pro tertio: humerus dein de quartus sit locus: caput quintus: humerus item sinister sextus: leua septimus: semur aunt octauus: et pes sinister nonus: infinitos pene lo cos facillime constituemus: pro inscriptione salteꝫ q̄ lr̄is realibus maͣlibus conmode fieri poterit vt infra latius explicabimus: quos tn̄ locos exer citatis et dum necessitas cogat ꝯcedimus duntaxat vbi singula quis verba locare voluerit alicuius textus: imagines autem viuas et loca minora cuiusmodi diximus parietes columnas ac reliqua talia incipientium esse volumus. Quibus etiam vocales consonantibus diuersimode iuncte copiam locorumsubministrabunt vt postmodum ex qͣdrato deducere poterimus et figura circulari: hic aunt modum vnum explicandi gr̄a adiecimus: quo variandi det̉ intellectus A siquiꝗdemconsonantibus anteposita faciet Ab ac ad affag ab al am an aqͣ aras at au ax etc̄. Ita etsil̓r Eb ec ed etc. itidem quoque de i et o atque v: sed breuitati studentes posthn̄da duximus: cumintelligentes ex paucis facile plurima coniectent: etstolidis vix vnqͣꝫ satis dici queat. Insuperconsona queque voca lemsibi assamere poterit vnde et locorum varietas resultabit vt in hac palam ijt figura.
Ordo in conmenticijs locis praep̄stituendus.
1 Barbitomsor
2 Bellator
3 Bibliopola
4 Bouicida
5 Bubulcus
¶ 1 Calopifex
2 Cerdo
3 Cingulator
4 Colonus
5 Cuprifaber
1 ¶ Dapifer
2 Decanus
3 Dispemsator
4 Doleator
5 Dux
1 ¶ Faber
2 Fenerator
3 Figulus
4 Fornarius
5 Fumifex
1 ¶ Gardianus
2 Geometra
3 Gigenmech̓ri
4 Gocheler
5 Gubernator
1 ¶ Hastilusor
2 Herbarius
3 Historiographus
4 Hospes
5 Hudmeker
1 ¶ Lanifex
2 Lebifusor
3 Ligator librorum
4 Lotrix
5 Lutifigulus
1 ¶ Macellarius
2 Medicus
3 Mules
4 Molitor
5 Mulio
1 ¶ Nauta
2 Necromamticus
3 Nisifer
4 Notarius
5 Nunciua
1 ¶ Pastor
2 Pellifex
3 Pictor
4 Poeta
5 pugillator
1 ¶ Rasor
2 Rhotiarius
3 Rishauer
4 rubricator
1 ¶ Sartor
2 Serrator
3 Signifer
4 Soliferrea
5 Sartor
1 ¶ Tabula
2 Theolonarius
3 Tinctor
4 Tonsor
5 Tubicina
1 ¶ Uasifex
2 Uector
3 Uigil
4 Uogeler
5 Uulgaris domus.
Has dictiones desumpsimus quaꝙtenus facile occurrat ordo domorum in quibus locis perticulares constituere placet. Ex primis itaquesillabis tu alias excogita sicuti placet vt ent de imaginibusinfra. Nec te conturbet eadem noina repeti pro imaginibus cap. ii. tertij trac. ibi siquiꝗdeꝫ persone noinbus imagines sunt: hic ant in earum mamsionibus loca desumimus.Nota ꝟba etsigna misteria. Qui tam rudis fuerit vt penes has sillabas officialiuꝫ domos imaginari nequeat indicium profecto foret eas minus aptum nr̄o imsti ruto. Neque ent posset penes eas imagines (vt nostra inferius est preceptio) fabricare quare tota spe huius nostre eruditionis frustraret̉: veruntn̄ est plurima vsu venire q̄ natura mox nonconcessit. Nec itaque de locis notitia tibi sufficiet cuius praep̄ceptiones fabricandique artem vlteriorem etsi quid aliud horum vim gerens vel conmodius officium absoluens penes nos lateat verbotenus intelliges. Nosti siodem quedampraep̄cepta a deo iudeis perscripta tradita que vulguꝫ ligarent: alia aunt per Cabalam quam receptione aiunt sola traditione digniorum auribus in ta. Et vt Christi verbum est non eadem apostolis non eadem item discipulis et non eadem vulgaribus: eorumsiquiꝗdem erat nosse misterium regni dei. Sique tu hec insequutus fueris et plurima proprio ingenio conperies etsecretiora forsan ab amicis mereberis: Nosti forsan Rauennatis prouerbiuꝫ. Qui bene soluit bonus artista eua Iaco. publi. Petrus Rauen dit. Si tn̄ pecunijs quisque disciplinas mercari poterit Cresi diuitie cum Salomonis contenderent sapientia. Beatus qui intelligit et quem deus erudierit magis. Ad alia stilum vertamus nosti qͣꝫ libeat nonnunqͣꝫ libero tecumconfabulari ioco.