Congestorium Artificiosae Memoriae/Tractatus Tertius/Capitulum 12

Capitulum 11	Capitulum 13

¶ De Compositione Syllabarum ex figuris realibus litte rarum.

Capitulum duodecimum.

C Omponendis dictionibus ex rerum et lrar̄arum adiunctioCne publicius diuinam pene vim inesse voluit iuuan de memorie. Et id quiꝗdaetꝚ per quadratum in quiꝗnque circulis com stituit. Et qm̄ ex oinum huius artis praep̄ceptionibus quiꝗcquiꝗd n tuam enucleare speraobscurum et rarum ad conmodita uerim nisus sum reddere peruium. Et ob id in praep̄sentiarum Publicij verba huc formal̓r retuli: sensum quem inde ve nari poteram explicans. Ait itaque magna nobis iniensaetꝚ et pene diuinam conmoditatem: rerum et lrar̄arum adiunctionem affer re periculo iaetꝚ conpertum est: Caput nanque rei cuiuslibet obli qua linea circunductu variabimus figura qͣdrati. Cum v̓o imago im hoine: aut obliqua linea sensim ducta: aut lrar̄a pro orbis cardinibus versa nouas pͥmis adijciet figuras: vel cum res integre tractimi ducte conminuteque perscribendarum partium addit amentum nobis suppeditabunt. Sagaci enim exquiꝗsitaque arte/ verse diuise/ tracte/ et adiuncte/ lrar̄as lrar̄is connectent: exitum rerum aperient atque significabunt. S enim ad solis ortum: terre centrum lrar̄am vertes/ M Ad oc casum vel celum C/ Ad diem medium O/ Ad septentrioneetꝚ/ F sibi iungit vocalis. Comsona eodem ordine seruato vocales liquiꝗdasque annectet. Que versibus his cernunt̉ comple xa. Prima tenet centrum/ O celum medium diem / D septeetꝚ/ F. triones. Omni re curta/ O sibi sit rotunda. Diuide per altum/ S longumque per / / Crux/ t distinguit min/ corona variabit. Conplices identidem. Media diuersa ac varia finges argolicos enses hiberaque tela: hec ille. Quid ex hisce velit tuipse coniectabis: si ex verbis diuinam conmoditatem policentibus diuinari queas quiꝗd obscura Apollinis oracula promittant: Vnum fateor sepenumero conpertuetꝚ habui facilius mihi fore quiꝗppiam excogitare quod alij ammirent̉ veluti sibi rarum et insolitum: qͣetꝚ ipse queam aliorum somnia interpretari. Ea aunt huius authoris mihi snina videtur: queꝙ si lrar̄a aut syllaba vel queuis dictio ad hanc figuram applicet̉ diuersimode variabit̉. Quadratum nanque adinuenit variandis rerum principijs siue syllabarum siue dictionum: Circulos vero ad variationem medie vel finalis terminationis earum: Si quiꝗppe oblique linee lrar̄a vel syllaba applicet̉ et conferatur ad aliqͣetꝚ lrar̄am quadrari: aliud et aliud dictioH niū principium faciet. Si nāgiz / A / per obliquas lineas cir cunducas uncirca / B / faciet. Ab uncircu / E / A / & caetera decinces. Verbi illa ſyllabam taliſer ex quadrato ſtecram ad circulos referas pro alia et alia applicationem diuersimode terminabit uncirione. Aerusus enim: ortum faciet. Aba vel Abversus vero meridiēs Abt: Ad oc caſum manet Abel. In reperitione quoque Abo: per formiter omnes ſuāit uncirtiones erectius ſuperioribus litteras alphabeti ſignificantibus & ex huius figure lit teris componi poſſunt. Est poinde notaru digni lit wy bleci alphabetum figure huic deſeruiret.

Circulus primus. Circulus secundus Circulus tertius. Circulus quartus Circul quintus. Uocaliuet in superiori alphabeto triplices sunt figure: A enim asciscit sibi Artam/ Circinum et Scalam. E vero Cancrum/ Rotam mediam et Serram/I quidem Colunnam/ piscem/ et turrim/ M Nola po mo et trigona significat̉: Et simil̓r ¶ Viro ex. tensis cruribus: Rallo et torculari. Et pro his. triplicibus signis tres sunt circuli vtpote su premus in quo continent̉/ B ad ortum D ad me ridiem: et C versus occasum: atque/ F in septem trione deseruit pro Arta/ cancro/ colunna/ trigoma/ et viro: ita que huiusmodi signa sibi asciscunt duntaxat/ b c d et f Et arta faciet cum illis: Ab ad ac/ et/ af Cancer vero comstituit: Eb ec ed/ et/ ef/ ita de reliquis. Alter ant circulus conti nens/ Vm n/ p acconmodatur Circino: medię re te/ pisci/ Nole et Rallo. Et Circino conponitur/ Alam/ an/ et ap. Rota media v̓o. El emim/ eneprae/ Ita deinceps: Tertius quoque circulus siue medius conplectens/ R T/ S et x/ siue/ G/ deser. uit. Scale/ Serre/ turri/ trigome/ et torculari. Et Scala faciet/ ar as/ at et ax/ siue ag Itidem. per analogiam de ceteris. Insuper comsona et liquida queque dua hent signa: quibus duo inferiores circu li correspondent: Ita que prima queque res comsonantem designans correspondeat circulo in quo continent̉ / a e i/ et/ v/ Et scd̓a infimo qui conplectit̉/ UR L cum quibus dictionem diuersimode variant: Horum oinum ex iam dictis facile fabricant̉ exenpla. Cererum hmoni conbinatione quidem constituuntur di ctionum imagines: vt aunt integrarum parte: suma mus sufficiet eaet tractim ducere atque conminue re Prout equidem vertunt̉/ diuidunt̉/ trahuntur et adiungunt̉: vnam lraam alteri connectunt. Que reliqͣ in textu latent secretiora tu erues. ne verbosior sim qͣet sententia expetat. Quamobrem breuitati studens faciliori arte paucioribusque figuris: itidem conducibilius posse fie ri mihi videbatur. Si ex tribus circulis huius modi syllabas componamus: vt res litteras significantes in supremo constituamus: litteras autem vsitatas in medior et vocales in insimo. Ita quidem vt penes variam reuolutionem varie mox fabricemus syllabas: Possumus equidem litteras medij circuli omnes cum vna supremi conuertere vt b medij sub a supremi: similiter/ c cum/ a et d cum/ aet ita deinceps: Atque post hoc omnes litteras medij cum/ b/ supremi: Nec excogitabitur syllaba vlla: que ex his componi nequeat: vt pater reuol uenti hos circulos. In prima enim reuolutione habebis/ Ab ac/ ad ae/ at/ ag/ ab/ ai/ ak etce tera: vel Ba ca/ da/ ea/ fa/ ga ha ia/ ka/ et itidem de reliquis. Nec obstat si quadratum iniciandis dictionibus non applicemuet siue equi dem voluantur circuli pro capite dictionis fabricande: siue pro calce itidem perinde est Malluimus attamen pro principio siue prima syllaba viuam imaginem que operetur quippiam: vnde reliquum dictionis integretur. Sed inscriptioni hec reuolutionis ars comodatissima est: vt ignotas dictiones per signorum et lit terarum connectiones: vel in locis vel quod magis laudo in viuarum imaginum artubus inscribamus: quemadmodum cap. 16. tracta. j. patebit.

Non autem hanc figuram fecimus ut in ea memoriam conſtruamus. Sed quatenus diuersa litterarum et ſyllabarum combinatione facilius ſyllabarum imagines comprehendamus quas habitas ad ſuum applicemus locum ubi materia exigat. Quando autem ex imagine viuā et litteris materialibus ſyllabam efficere libuerit id obſeruandum volumus, vt littera quæ prior erit in ſyllaba in dextra imaginis viuæ conſituatur: quæ vero ſequitur in ſiniſtra ut pote ex Licinio & bela ſyllabam compono Absi Licinium in dextra bele conſignauerimus alioquin in ſiniſtra ſab faciet itidem de reliquis per oſdinem obſeruentur.

Capitulum 11	Capitulum 13