¶ De imaginibus per tramsumptionem motus cor poris etimsignia factis.
Cap. decimumseptimum.
T
Ransumptione item unam rem altrius ex similitudine aut proportione in ipsis conperta facimus imaginem: ut sol deitatem ueri
tas duellum: os aureum/ dolum: Ala aurea sa pientiam: significent. Sicque noinbus metallorum dies notamus ut auro dominica notetur dies: argento Lune: Martis ferro: Mercurij argen to uiuo: Iouis stanno: Veneris ere et Saturni plumbo: Sicuti enimuero astronomi eo ordine singulos planetas singulis deputant diebus. Ita alchimiste planetarum nominibus meral la noinat. Et reliquas sui artificij instrumentorum et rerumsignificationes obscurioribus quiꝗbusdam uoculis adeo obtenebrescunt: ut uel raro eis sol et luna sua ueruetꝚ emittant splendorem: quare et pene oens in tenebris ambulant. Et quiꝗa noctem uerterunt in diem. Et post tenebras sperant lucem: sola spe fouentur: qͣetꝚque non igno rem artem ueraetꝚ esse. Est tn̄ tempus breue experimentum fallax: ars uero difficilis: ut et ipse experiri contuitus sum. Sed quod nrar̄i in praep̄sentiarum est instituti proprijs acconmodisque uti operetꝚet transumptionibus et interpretationibus ne arte fallamur. Cognitione uocis rerumet dictionum imagines faciemus: si pro ipsis ponamus quorumproprie sunt pro hynnitione equum/ bouem pro mugi tu: et ununquodque talium pro sono quem facit. Inde et apud Publicium leges: Sic Emnius taratantara dixit: Equi hinnitus mugitusque boum: balantemque gregem. Strix nocturna et uespertilio strident: Bombitus apum: grus gruit: crastinat coruus: tu cornu uoce notatur Barritus a barro ululant ulule/ pipant accipitres. Et alia que plurima sunt: usu etconsuetu dine uocis sonitum imagines praep̄bebunt: hec ille. Insuper motus corporis hec habet exenpla. Motus corporis
Articulos pedum velocitati
Ocio nates
Genua misericordie
Capilli diuitijs
Digitos pectine iunctos dolori
Ungues crudelitati
Caput inclinatum concessioni
Dentes discordie
In tergum reiectum caput negationi
Digitos minerue
In humerum deiectum hypocrisi
Frontem superbie
Terga fuge
Autes memorie.
Si quid horum pro imagine tali acceperis cauero ne in er rorem incidas: ex eo queꝙsupra casus in corpore constitus mus. Sed id vitabis notabilis alicuius note adiectione aut mentis concessione: In pluribus siquidem faciliter eruditi cuiusque animus iuuatur. Insignia penique plurimuetꝚ conpetunt facili imaginationi vt exenpli causa pro dignitate personarumpraep̄cipua eorum insignia capiamus vt
Dape: Lyara
Cardinalis pheniceus pileus
Episcopi mitra
Drepositi
Decani
Canonici caputium foderatum
Presbyteri: superpellicium auntcalix
Dyaconi stolas
Subdiaconi: manipulus
Accoliti: Cereus
Hostiarij claues et flagellum
Imperatoris Trigoma
Regis corona
Ducis byretum
Principis bacculus
Marchionis byretum foderatum cum pellibus
Comitis
Equiꝗtis aurati: calcarea aures
Iudicis Ensis
Pretoris sceptrum
procuratoris charta conmissionis
Comsulum fasces etsecuris
Medici annuli aurei vrinale
Notarij pugillare
statutorum
Aduocati liber
Doctor legum caputium rubeum varro suffultum
Canoniste caputium nigruetꝚ
varro suffultum
Poeta laurea
Ita quoque priuatarum personarum pro earum memoria seruare licet. Insuper quisque locus habet vnde singulaetꝚ ponamus vt si pro Imperio Romariter eius n̄ no accipiatur aquila pro regno Francie lilia: Insuper quodlibet regnumquiꝗsque ducatus. Et queuis diocesis vrbs ciuitaetꝚ: et oppidumquodlibet suum habet insigne: quodsi in quo loco conspiciamus cognitum non possumus non reminisci loci illius. Quare non inconueniret ea sibi familiaria henre. Ceterum diuerse res suas hn̄t proprietates vnde specialibus defignent̉ notis: vt Iusticia ense: Equitas libra forritudo claua: Circino Geometria et astrologia astrolabio.
Capitulum 16