In nomine domini amen. Anno nativitatis eiusdem millesimo trecentesimo vicesimo secundo, indictione sexta, mensis augusti die quarta dicti mensis, pontificatus sanctissimi in Christo patris ac domini domini Iohannis divina providentia pape vicesimi secundianno septimo, in presentia mei notarii publici subscripti et copiosa fidelium multitudine utriusque sexus nobilium et non nobilium precipue ecclesiasticarum personarum regularium et secularium subscriptorum. Vir religiosus venerabilis in Christo pater dominus Godefridus dei gratia abbas monasterii Viconiensis Premonstratensis ordinis Attrebatensis dyocesis litteras reverendi in Christo patris et domini domini Petri dei gratia Cameracensis episcopi sanas et integras vicio et suspitione carentes sigillo ipsius reverendi patris ad minora negocia in cera rubea impresso, ut prima facie apparebat, sigillatas, quas idem abbas tenebat venerabili viro magistro Arnoldo de sancto Gilleno tabellioni publico, porexit legendas, quas dictus magister Arnoldus ibidem legit distincte et aperte formam de verbo ad verbum, que sequitur, continentes: Petrus miseratione divina Cameracensis episcopus religioso viro dilecto nobis in Christo abbati monasterii Viconiensis Premonstratensis ordinis salutem in domino sempiternam. Cum sanctissimus in Christo pater et dominus noster dominus Iohannes divina providentia papa vicesimus secundus per rescriptum apostolicum nobis duxerit committendum, quod inquisitione per nos facta et diligenti informatione premissa mulieres, que beghine in nostra dyocesi nuncupari solent, quas reperiemus bone vite et conversationis honeste nec in disputationibus et predicationibus de summa trinitate et divina essentia ac contra fidei articulos se involvunt nec opiniones catholice fidei contrarias introducunt, quinymo sancte ecclesie et eorum prelatis reverenter obediunt non obstante constitucione felicis recordationis domini Clementis pape quinti, ex cuius tenore earum status fuerat abolitus, ipsas non permitteremus ratione abolitionis huiusmodi in personis aut bonis earumdem ab aliquibus molestari, quinymo permitteremus in statu quieto et honesto, prout consueverunt, domino famulari, prout hec et alia in dicto rescripto apostolico plenius continentur. Nosque pluribus et arduis negociis nostris et ecclesie nostre occupati de presenti predictis inquisitioni et informationi intendere nequeamus de vestra circumspecione et fidelitate plenius in domino confidentes vobis committimus et mandamus, quatinus vos ad villam Valenchenensem in ea parte, que est nostre dyocesis, personaliter accedentes inquiratis diligenter de vita et moribus mulierum predictarum, que beghine vocari solent, in villa Valen(chenense) commorantium nec non de omnibus in dicto rescripto apostolico contentis, cuius tenor inferius est insertus. Quibus inquisitione et informatione diligenter per vos factis illas, que beghine fuerunt vel de novo esse voluerint, quas bone fame, vite laudabilis et conversationis honeste nec se talibus predicationibus et disputationibus de fide catholica involverunt nec errores contra fidem catholicam seminaverunt, quinymo obedientes et devote ecclesie et prelatis extiterint et amodo esse voluerint in statu pacifico et quieto sub obedientia magistre vel magistrarum, quas instuatis et eligatis ad hoc aptas et ydoneas sub habitu honesto, prout consueverunt, permittatis domino famulari restituentes eisdem statum pristinum et consuetum, donec de statu ipsarum per sedem apostolicam aliter fuerit ordinatum, nec permittentes easdem in personis et bonis ab aliquibus molestari, sicut in recripto apostolico continetur. Si vero aliquas infames inobedientes vel rebelles inveneritis, non permittatis ipsas cum aliis honestis mulieribus habitare nec etiam conversari, quinymo ab honestarum consortio separetis easdem contradictores et rebelles, si qui vel que fuerint in premissis per censuram ecclesiasticam auctoritate apostolica ac pro nostra viriliter compescendo. Tenor vero dicti rescripti apostolici sequitur in hec verba: Iohannes episcopus servus servorum dei venerabili fratri episcopo Cameracensi salutem et apostolicam benedictionem. Cum de mulieribus, que beghine vulgariter et communis nuncupantur, felicis recordationis Clementis pape quinti predecessori nostro precipue de Almanie partibus multa fuissent insinuata sinistra presertim quod earum alique de summa trinitate ac divina essentia disputare ac etiam predicare circa articulos quoque fidei et ecclesiastica sacramenta opiniones eidem fidei contrarias introducere multorumque simplicium animos in diversos super hiis errores inducere et alia multa pericula animarum parientia facere sub fucato sanctitatis velamine presumebant, ex quibus necnon et aliis de dictis mulieribus frequenter auditis habens eas dictus predecessor non indigna ratione suspectas statum ipsarum prohibendum duxit perpetuo et a dei ecclesia penitus abolendum in illas, que statum huiusmodi iam assumptum sectarentur ulterius autque de novo illum assumerent excommunicationis sententiam promulgando. Cum autem nuper ad apostolatus nostri auditum relatio fide digna deduxerit esse plurimas in tuis civitatis et dyocesis huiusmodi mulieres beghinas simpliciter nuncupatas, que per virtutum odoramenta currentes honeste vivunt, devote frequentant ecclesias, prelatis suis reverenter obediunt et se in premissis disputationibus et erroribus non involvunt nec suas vel aliorum animas per opiniones erroneas ab evangelica veritate degeneres dampnabili presumptione decipiunt, sed in sancta et solida simplicitate viventes, alique proprias alique parentum alique conductas vel sibi communes et cum honesta familia domos inhabitant alique vero rerum cogente defectu simul in eisdem domibus et diversis beghinagiis ad maioris castitatis observantiam immorantur et sic hactenus vixerunt laudabiliter atque vivunt, quod nulla unquam super hiis fuit vel est suspicio aut infamia contra ipsas, fuit nobis pro parte ipsarum humiliter supplicatum ut cum indignum sit innocentes cum nocentibus ad paria iudicari suntque propterea occasione huiusmodi in dictis civitate et dyocesi scandala gravia dissentiones et odia guerrarumque pericula suscitata providere super hiis per apostolice sedis providentiam dignaremur. Nos igitur indignum et rationi contrarium reputantes si probas et reprobas similis censura procelleret premissis etiam scandalis dissentionibus odiis atque periculis obviare volentes, fraternitati tue de qua plenam in domino fiduciam gerimus per apostolica scripta mandamus quatinus per te vel alium de vita dictarum mulierum laudabiliter viventium ut prefertur diligentius informatus, si repereris ita esse non permittas eas vel ipsarum aliquam in personis et bonis earumdem occasione prohibitionis et abolitionis huiusmodi quousque de statu fuerit aliter per sedem apostolicam ordinatum ab aliquibus molestari, molestatores si qui fuerint per censuram ecclesiasticam appellationem postposita compescendo. Non obstante si eis vel eorum aliquibus communiter vel divisim a sede predicta sit indultum quos interdici suspendi vel excommunicari non possintper litteras dicte sedis non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de indulto huiusmodi mentionem. Volumus autem quod predictas mulieres attente et accurate premoneas eisque districte precipias ne de huiusmodi disputationibus contra huiusmodi predicti predecessoris nostri prohibitionis et abolitionis tenorem se aliquatenus intromittant sed in sanctis operibus persistentes et proficientes semper de virtutibus in virtutes mereantur retributionis eterne premium, quod non inchoantibus sed perseverantibus in consumatione prestatur. Datum Avinione, II kalendas ianuarii, pontificatus nostri anno quinto. In cuius rei testimonium nos episcopus predictus sigillum nostrum presentibus litteris duximus apponendum. Datum apud castellum in Cameracezio, die Iovis post festum beatorum Iacobi et Christofori, anno domini Mo CCCo vicesimotercio. Quibus litteris per dictum magistrum Arnoldum, ut predicitur, lectis, quia nonnullos laicos assistentes ipsarum litterarum latebat plenior intellectus, dictus dominus abbas clausulatim et summatim in gallico seu materna lingua dictarum litterarum omnibus palam et publice sensum aperuit pleniorem secundum sui tenorem. Denique dictus dominus abbas ad executionem commissionis sibi facte in predictis litteris cum decenti maturitate procedens. In primis inquisitionem fecit diligenter de vita, conversatione, moribus et honestate predictarum mulierum, que beghine fuerant prius dicte, et hoc fecit sane a pluribus et famosis religiosis viris diversorum mendicancium ordinum tunc presencium, quorum nomina inferius annotantur quorumque predicationibus et consiliis salubribus dicte mulieres instrui frequenter dicebantur necnon a presbytero curatus earundem, qui penitiora suarum conscientiarum archana noscere presumitur et sub iuramentis eorum corporaliter et presentialiter prestat, qui omnes unamini et concordi responsione dixerunt, quod dicte mulieres cum laudabili castimonia et humili spiritus simplicitate deo vixerant, adhuc vivebant et coniunctim de bonis bene vivere proponebant in nullo ab unitate ecclesie et prelatorum suorum obedientia observando alias laudabilem de ipsis testimonium in omnibus et per omnia perhibentes. Postmodum idem abbas coram ipso et in presentia prefate multitudinis tres honestas mulieres huiusmodi, que superioritatem seu prioritatem regiminis beghinagii Valenchenensis habuisse in preteritis temporibus dicebantur, specialiter accersiri fecit. Denique per dictarum trium mulierum electionem iuxta arctiorem earum conscientiam duodecim alias mulieres huiusmodi conditionis de antiquioribus et honestatis vite famosioribus evocari mandavit quibus coadiunctis. Item alias viginti quoque per predictarum quindecim mulierum electionem, ut predicitur, cum predictis quindecim coadiungi. Item quibus mulieribus diligenti perquisivit percunctamine, utrum ipse vel earum alique aut si scirent vel cognoscerent alias aliquas huiusmodi conditionis mulieres, que de summa trinitate ac divina essentia disputare et predicare et circa articulos fidei et ecclesiastica sacramenta opiniones eidem fidei contrarias introducere et alia periculum animarum parientia, prout in prescriptis litteris annotantur, vellent, proponerent vel intenderent in presenti et futuro seu voluerint, proposuerint et intenderint in preterito. Responderunt unamini et supplici devotione, quod non nisi solummodo de quadam, que dum vivebat, fuit nominata Marghoneta, que ob sue culpe demerita deleta dicebatur iusticia exigente, adtamen inter ipsas illa Marghoneta nullam umquam prorsus habuit suorum sectatricem errorum. Item inquisivit ab eis, utrum de cetero in dicti beghinagii statu et habitu velint honeste vivere, devote frequentare ecclesias suorumque reverenter obedire mandatis et consiliis prelatorum seque in dictis disputationibus et erroribus non involvere nec proximorum animas per opiniones erroneas ab evangelica veritate degeneres presumptione dampnabili decipere, sed in sancta et solida simplicitate vivere, cum honesta familia domos suas inhabitare, secundum tenorem litterarum ipsarum ac, si sciverint aliquas, quod absit, que secus quomodolibet facere presumerent in futurum vel que infames inobedientes vel rebelles se exhibuerint, a consortio probarum mulierum et suo illas voluerint seperare vel facere separari. Responderunt devota et unanimi voce, quod ita semper facere erant animo desideranti parate. Hiis itaque peractis dictus dominus abbas apostolica et dicti reverendi patris domini Cameracensis episcopi auctoritate predictas mulieres attente et accurate monuit viva voce eisque districte precipiendo mandavit, ne premissis omnibus disputationibus, opinionibus et erroribus contra papalem prelibitam prohibitionem decetero se intromittant aliquatenus vel involvant, sed in premissa et ab eis promissa vice sanctitate et simplicitate, prout prescribitur, perseverent. Tunc demum dictus dominus abbas auctoritate qua supra omnibus rite actis pronuntiavit publice, quod dicte mulieres non obstante prohibitione dicti domini Clementis statum et habitum beghinagii prelibatos licenter resumerent, donec sedes apostolica aliter de premissis duceret disponendum, ipsisque mulieribus ibi presentibus statum et habitum predictos restituit et reddidit nomine tam presentium quam absentium dictos statum et habitum resumere vel de novo assumere volentium per traditionem capicesiorum lineorum, que galice nuncupantur beghinage, que in manu sua tenebat quoque ipse abbas ex una parte et spectabilis domina domina Iohanna de Valesio Haynone et Hollandie comitissa ex altera parte dictarum mulierum capitibus imponebant. Acta sunt hec Valenchenis in choro parrochialis ecclesie sancte Elizabet, que ecclesia sita est in medio beghinagii Valenchenensis, hora quasi vesperarum anno, indication, mense, die et pontificatu predictis presentibus dicta domina comitissa et ingenuis filiabus eiusdem Margareta et Iohanna necnon religiosis et discretis viris Renero de Valle, Balduino dicto Roussiel, Iohanne de Castello, Egidio Baillet, Jacobo le Tordeur et dicto Hiermant, ordinis predicatorum fratribus Waltero de Guercheco fratre et custode fratrum minorum Valenchensis, Iacobo de Binchio, Olivero de Montibus, et Iohanne de Fignies eiusdem ordinis fratribus ac etiam discretis viris dominis Willone Foullet canonico ecclesie Anthoniensis , Alando de Avesius curatore ecclesie dicti beghinagii, Iohanne de Santaing, Iacobo de Courtraco eiusdem ecclesie capellanis perpetuis, Waltero Hustin et Iohanne Parent presbyteris et pluribus aliis testibus ad premissa vocatis specialiter et rogatis. Et ego Iacobus dictus de Basseya clericus Cameracensis dyocesis sacri Romani imperii auctoritate notarius publicus omnibus et singulis in presenti instrumento contentis, prout supra scribuntur, una cum prenominatis testibus presens interfui, hoc presens publicum instrumentum exinde confectum manu mea scripsi signoque meo solito et consueto signavi rogatus in testimonium omnium premissorum. Copia et p(?)ivilegium restitutionis beghinagii valenchin acta. VI. die augusti mensis ANNO Dm. Mo. CCCo. XXIIo. curt dm(?)o AlArdo de Avesnis
40 H 552
Pièce 1336
du 5 aoust 13232
ordonnances de mons(?)y de cambray ensuite des celle de jean 22(?) porlam que les beghines qui se comportent suivant leur estat seront et demeurent tranquilles sans pouvoir estre moleste de personne
ARCHIVES DU DÉPT DU NORD LILLE
du 5 aoust 13232e D.No.S.
ARCHIVES DU DÉPT DU NORD LILLE
|
Transcription of first page from edition:
Jörg Voigt, "Margarete Porete als Vertreterin eines freigeistig-häretischen Beginentums? Das Verhältnis zwischen den Bischöfen von Cambrai und den Beginen nach dem Häresieprozess gegen Margarete Porete (†1310)", in Christine Bücher and Freimut Löser, eds., Meister Eckhart und die Freiheit, Stuttgart, Verlag W. Kohlhammer, 2018, p. 31-54 at p. 44-50, nr. 6,7,8. Publication under CC BY-SA 4.0 License and GFDL made possible with kind written permission given by Dr. Jörg Voigt. |
|