Jump to content

Crasias

E Wikisource
 EPUB   MOBI   PDF   RTF   TXT
Crasias
2026
editio: incognita
fons: incognitus

ANTELOQUIUM

[recensere]

Anno millesimo nongentesimo nonagesimo quinto natus sum, atque inde a pueritia hunc ludum computatralem iucundissimum cum avo meo Sergio, qui informaticae semper amator fuit, ludere solebam. Quum hisce diebus, iam adulta aetate, hanc monorhapsodiam, divisam in quinque rhapsodidia, scriberem, res gestas non ad regulam rigidam ludi, sed prorsus ita ut in memoria mea haerent, finxi. Non me fallit errores mendaque inesse fabulamque hic illic a veritate divergere. Murem voco saepenumero Crasium, de commoditate, quamquam bandicotus est, bestia marsupialis. Sed hoc opus non ad amussim descriptionem neque formalem definitionem rerum exigit; re vera, est res pure sentimentalis, ex intimo corde et dulcissimo aevi praeteriti desiderio profecta.

In insulis trinis australibus, aliquo in loco alicuius possibilis Austromalaepapuasiae, doctores nefarii, Neo Cortex et Nitrus Brio, monstra ex animalibus innoxiis fingunt. Machinis novissimis utuntur ut exercitum deformem creent, qui totum orbem terrarum subiciat. Quum Cortex bandicotum, nomine Crasium, ducem summum exercitus facere conatur, machina mentem eius captare non potest. Crasius, catenas frangens, per fenestram arcis in mare praeceps prosilit; sed Tauna, amica eius flava, captiva in manibus hostium remanet.

Maxime me delectavit equidem hanc fabulam hexametris exarare; spero igitur pariter te legentem delectatum iri.

MONORHAPSODIA

[recensere]

RHAPSODIDION PRIMUM

[recensere]

Incipe, Musa, mihi vesanum dicere murem;
Crasius indomitus quassu qui concutit orbem,
Multa ille et terris passus pelagique per alta,
Cortigis ob diram rabiem mentemque malignam,
Dum subigit monstra ut flavam servaret amicam.

Aequoris in medio tolluntur litora trina;
Surgit vasta domus, scelerata ubi machina fervet:
Cortex, ingenium pravum, qui subdere mundum
Sperat, et ad nutum mentes mutare ferarum.
Insula prima viret silvis specie sub amoena,
Altera saxa colit veterumque silentia templi,
Tertia fornacis fumos turresque minaces,
Unde malus doctor fulmen iaculatur ad astra.

Cortex, insanus, magicis in sedibus arcis
Cui frons praemagna’st ‘en’ designata figura,
Cum Nitro socio, clavis cui cranion haeret,
Evolvit Murem, mentem captare renitens.
Machina destituit dominum, nam Crasius acer
Non tulit imperium mentemque remisit ab illa.
Prosilit e summa turri per fragmina vitri,
Inque fretum cadit altum undis volventibus actus.
In litus rapitur spumosis pulsus ab undis,
Insula quae prima’st, viridi sub tegmine frondis.

Sospes at iratus Taunam servare puellam
Constituit, brutus quam clauserat arce tyrannus.
Is salit et currit, tot capsas invenit illic!
Frangit, dulcia poma vorat quae vumpa vocantur.
Sunt quoque sanguineo te-en-te scrinia fuco,
Ignem in se caecum servant fortemque boatum;
Si tangas, subito tonitru micat arduus aether.
Aco Aco facies praebet tutamina pugnans,
Plurima versicolor cui densat tempora pluma.
Apparet volitans Murem munire periclis,
Incantans fremit et rutilo se lumine cingit
Ad tribulos, morsusque feros, foveasque latentis,
Ut fera monstra necet castrumque ruat tenebrosum.

RHAPSODIDION SECUNDUM

[recensere]

Protinus angusti calles et multa maligna
Dantur, sed Noster properans vestigia profert.
Non mora, nam silvae resonant et vivida lustra;
Inter frondea tecta vepres herbaeque rapaces,
Quae rictu patulo praedas captare facessunt,
Lurida colla movent dentesque in lumine vibrant.

Mus securus iter pergit, quum forte fragorem
Audit et a tergo tunc percipit aera pelli:
Saxum de summo descendit monte rotundum!
Respicit, intrepidus celeri pede corripit arvum;
Transilit impavidus foveas et lignea saepta,
Dum moles reboans silvas premit atque propinquat.
Semita dividitur, patuitque immensa vorago,
Quo moles ingens praeceps cadit impete surdo,
Incolumis vidit saxum descendere in umbras.

Ecce autem lapides subiti, saxa ardua lapsu
Volvuntur per iter; resonant montana fragore,
Huc illuc redeunt repetito tramite sulci:
Transversum impediunt ne quis superesse putetur;
Crasius at saltu volitans super omnia transit
Aut sese abscondit, dum belua praeterit atra.
Inde per angustos amnes, viridantia saxa
Lubrica calcat iens, ubi saevus inhorruit ore
Piscis, et in rapidum vult mergere gurges inane.

Mox adit exstructas valles, ubi grandis aprorum
Rex furit; horret setosus, morsumque patentem
Tollit, et effuso per calles turbine fertur.
Crasius in tergum salit, incitat, excitat aprum,
Trans foveas volitant cis lignea saepta viarum;
Multi ridicule conantur sistere murem
Nec valet ullus cursor fulguris instar haberi.
Tantum inter cursum casulas ex arbore palmae
Conspicit, haud domibus similes, ubi rustica turba
Incolit, et crudum pergit sine legibus aevum:
Non panem faciunt, potius dat pala arienas.

Protinus ad castra incedit vallumque superbum,
Hic fera turba virûm clipeis munita minatur.
Stat castrum immensum celsis pinnacula palis,
Quae nubes tangunt, candent ceu frigora Tauri,
Undique densa aditurum saeva cacumina terrent.
Ire arcent Murem latis umbonibus hostes,
Pulsantesque retro praeciso momine pellunt.
Ille sed impavidus, rapido super aethera saltu,
Transilit hostiles turmas cristasque superbas
Vorticeusve ferit: Velox tot scuta repellit!
Castra tenet victorque altas evadit in arces.

Mox iter ad luctam ducit! Casa palmea regis!
Papus magnus adest, ventrem distentus inertem,
Sceptrum ingens vibrans, somno pastuque gravatus.
Olli membra tument, sed surgit more superbus,
Atque rotat taetrum sceptrum; tremit ictibus aequor.
Tunc Murem assilit: at Noster cito vertice ab alto
Emicat inque caput ruit, atque relinquit inermem.
Sic domito rege, incedit per litora victor,
Ad templa arcana et fati secreta secunda.

RHAPSODIDION TERTIUM

[recensere]

Postquam victus obit Papus, per caerula transit
Crasius, et mediam petit ocius aequore terram.
Hic Boreas magis instat et aurae frigidiores
Percutiunt Murem; loca languent plena ruinis.
Est domus in summis, mors, saxa oblita deorum,
Quae taetro veteres incantant murmure venti.

Cerne caput magnum, Tici quod nomine dicunt,
Unde aqua praecipitat, longis e fontibus alta,
Spumat et ad valles fluit immitis cataracta.
Illic, cerrita captus caligine mentis,
Ripperus exsultat, demens et saltibus instans,
Cangurus linguax cute caeruleusque nigerque;
Vincla gerit manibus risu loca cuncta fatigans,
Atque inter rubidas cistas se perpete iactat.
Heros astutus superat conamina monstri,
Donec demum undis ruit, et certamine cedit.

Dein’ subit effractum pontem qui pendet in auris
Desuper in vacuum, ruiturus ad usque profundum.
Robora deficiunt passim; pede transilit audax
Abruptum, et nebulae subter timet ille barathrum.
Setiger in Murem ruit amens dente minaci,
Mus salit in superas auras vitatque ruentem,
Incolumis cautus pergit per ligna caduca.

Tunc petit obscuras foveas, ubi terra patescit;
Sulphurei fontes fumant, et flamma per umbras
Labitur, ignivomo torrens sub monte metalli.
Illic claustra rigent, structura ubi ferrea rugit,
Et per opaca viae, squalentibus abdita muris,
Speluncae in tenebris latet anguis et infida textrix.

Desuper e summo, vasti de vertice montis,
Arbor ad astra riget, silvam ditione coercens,
Unde videt procul et fumantis Cortigis arces.
Hic labor, hoc opus est: per saxa, per omnia tanta,
Ad metam properat fati non immemor heros.

RHAPSODIDION QUARTUM

[recensere]

Hinc procul apparet nimbus, caligŏque putris,
Tertia qua surgit tellus, fornacis imago.
Non hic flos, non arbor adest, sed machina totum’st,
Et fumo tenebrae velant sub nocte cacumen.
Volvitur unda nocens et foetet triste venenum,
Quo stagnis fluitant viridantibus horrida vasa.
Crasius huc venit, per ferrea claustra movetur,
Pergere difficile’st multum, fulmenque per auram
Emicat, et piceae spargunt fera fragmina cistae.

Interius subit ille, ubi muta crepuscula lucent
Ignibus insolitis, latet hoc sub limine letum.
Dolia devitat, quae tandem quassa resultant,
Spumea tabe nova, iam iamque repleta veneno.
Aspice fulmineos laqueos per inania nexos,
Lumina qui spargunt rutila et via saepta coercent.
Quidquid adest ferrum’st; hic monstra informia gignit
Chemicus et fundit violentae pocula mortis.

Crasius exit eo; iam tempora nubila regnant
Scandit ad abruptas turres, quas percutit imber.
Lubrica saxa labant, ubi pungens sibilat Eurus,
Et via per muros pendet vicina ruinae.
Desuper e muris, per ferrea clithra fenestrae,
Bracchia protendunt umbrae, captivaque turba,
Ut Murem arripiant secum in loca foeda trahentes;
Ille celer vitat manuum fera vincula saltu.
Ecce ministri adsunt vultu rabidique feroces,
Quos malus ingenio Cortex in carcere finxit.
Tunc furit in mediis Pinstripus, ferreus armis,
Consors italicae mafiae scelerumque magister,
Qui plumbum iaculatur atrox et vulnera temptat;
At Mus exsiliens vitat sibi tela dolosque,
Donec ad extremas portas et moenia venit.
Hic castrum horribile, hic fati stat meta suprema,
Unde malus doctor mundum pressisse putarit.

RHAPSODIDION QUINTUM

[recensere]

Iamque parum superest; penetrat penetralia castri
Crasius, horrificae spirant ubi mille mefites.
Ecce Brio Nitrus! Furiis stimulatus et amens,
Multis succinctus vitris medicamina miscet.
Irridet Murem, dum pocula plena venenis
Temperat et fractis fundit nova monstra lagenis.
At postquam videt arte nihil praestare perita,
Ultima tela parat: prasinum bibit ipse venenum.
Ecce! Tument artus, scinduntur corpore vestes,
Ingenter crescit, durescunt robore membra,
Subsannans multum, mutatus ad ora gigantis,
Verberat immani sublima palatia dextra;
At Mus exsiliens magnum supereminet hostem.

Victor abit magnaque gradum mox sistit in aula,
Fornicis umbrosi vacuis sub tectibus astans,
Undique descendunt rubicunda aulaea columnis;
Huic tacito dulcis mulcet praecordia cantus,
Musiculam cantant vario modulamine muri.
Sic sese ad fatum firmat, viresque resumit;
Tunc petit excelsas turres, ubi nubila pendent,
Atque ibi saevus adest Cortex curruque volanti
Flammas de caelo iaculatur et ignea tela.
"Ite, perite!" fremit, radiosque per aethera torquet;
Sed noster celer heros, turbine fretus eodem,
Tela repercutit, et saevum ferit arte magistrum.
Corruit aethereus currus, flammisque solutis,
Praecipitat reprobus doctor, de sede revulsus.

Invenit hic Taunam saevo prae carcere flentem;
Eripit e tenebris captivam fortis amicus.
Ardet iam castrum, sceleris monumenta fatiscunt.
Effugiunt ambo de turribus alta petentes;
Alitis enormis pennis per inania vecti,
Bracchia dat socio formosa puella volanti.
Occasu rutilante secant caelestia summa,
Aurea dum roseo pinguntur nubila sole.
Sic cecidit Cortex, sic pax est reddita terris,
Et resonat nomen Crasî super aequora mundi.