De compendiosa doctrina/XI. De indiscretis adverbiis
DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 155
509 M.
XI.
INCIPIT DE INDISCRETIS ADVERBIIS.
HVMANITER. M. TuUius ad Pansam lib. I: de Antiot fecisti 15 humaniter: quem quidem ego semper dilexi meque ab eo diligi sensi. — idem ad Axium lib. II: invitus litteras tuas scinderem: ita sunt humaniter scriptae,
DISERTE et consuetudine dicitur et Afranio auctore in Divortio: quid viilt diserte factum aut dictum? 20 II DISERTIM dicere [plane, palam] Titinio auctore possumus, in
Velitema:
'habui.' — 'rect^, disertim!'
Plautus in Sticho:
25 fuit disertim; verum id usu p^rdidi.
Accius Eurysace:
dis^rtim id unum incdmmodis defit meis.
Livius :
tuqu6 mihi narrato omnia disertim.
30 INSANITER. Pomponius Auctorato:
m^tuo iUum: iocari neacit; liidit nimium insaniter.
14 M. TuUius ad Pansam I 1| 16 M. TuUius ad Axium Q 18 Afranius
Divortio || 20 Titinius VeUterna B 24 I, 3, 87 || 26 Accius Eurysace || 28 Livius;
cf. comm. II 30 Pomponius Auctorato.
11 XI. Vsiis est hoc capite muUum Priscianus pg. 1010, omisso tamen
nomine auctoris. — 14 de Antiocho fecisti humaniter Prisc. l. m. — de anno
ed. princ; de animo ed. a. 1476; de Annio Benttn.; de Antistio Quicheratus;
f. recte; cf. Orellii Onomasticum Tullianum s. v. C. Aptistius Vetus. — 15
que inquidem H.^, G. — 16 idem Paris. 7665; om. rell. — axium pr. L;
attium L ex corr., H, G; auxiUum Bamb.; cf. comm. in 137, 4. 5. — 18 con-
suitadine L. — Afianius X,. — 19 quid M; quod cdd. — disserte (dissertae
pr. L) L, pi: H. — factum Gulielm.; pactum cdd. — 20 illa plane, palam
vid. secludenda vel ante ponendum quod est. — Titinnio Bcnt.; LuciUo G;
Lucio Bamb.; Ceci. (». e. CaeciUo) ed. princ. — 22. 23 diverbium instituit M.
— possis etiam illud recte in prioris septenarii fine.collocare. — habui recte
me disertim BibbecJcius. — 24 stico C, nmi Bamb. — 25 verum om. cdd. —
26 Eurisace H; Eursysacae Bamb. — 27 commodis Bothius ed. 2. — desit
an defit sit in Bamb. non liquet teste Beckero. — 28 Liv.; cf. libri de v.
saiurn. pg. 125. — 29 tuq: H^; tuquae rdl. (tuque ed. a. 1471; tumque
Ald.) — hiatus post narrato legitimus. — 30 Pomponius in Auctorato Prisc.
1010; Pomponio auctore cdd. — 31 locari Bamb.; pr. L.
156 NONIVS MARCELLVS
509. 510 M.
SEVEEITER pro severe dici auctoritas veterum iubet. Titinius
Prilia:
severiter hodi^ II sermonem amica mecum contulit. 1
CONMVNITVS, pro conmuniter. Varro Rerum divinarum * * * etenim ut deos colere debet conmunitus civitas, sic singulae familiae debemus.
BLANDITER, pro blande. Titinius Gemina: 6
ut ciim ea primum blanditer nos c6nparemu8 conloqni. CELERE, pro celeriter. Novius * * * Pacuvius Paulo:
niinc te obtestor cdlere sancto siibveni censdrie! Ennius Satyrarum lib. I: 10
dum quidquid des c^lere. BENIGNITER, pro benigne. Titinius Gemina:
nimium te patr6cinari c^nseo benigniter. FESTIVITER, pro festive. Novius Geminis-
6 domus parata pulchrae familiae festiviter! 15
AVARITER, pro avare. Plautus Curculione:
hoc vide ut ingurgitat impura in se merum avariter.
32 Titinius Prilia || 2 Varro Rerum divin. libris || 5 Titinius Gemina || 7
Novius; cf. comm. || 8 Pacuvius Paulo || 10 Ennius Satyrarum ^ || 12 Titinius
Gemina 1 14 Novius Geminis || 16 I, 2, 34,
32 Saeveriter L (et v. 34), G. — dicitur L^. — iuvet L^. — 1 amita
Xj/ Bamh.; non cdd. Prisc. — 2 Conmonitus L; Conmunitus (Comm. Lugd.;
H) rell. — communiter cdd. — divinarum add. H^. — 3 ut enim deos L^.
— colere lun.; coleret cdd. — commonitus L.^; communitus H, Banib. — 5 Titinius; cf. 256, 17. 18 ibique comm. — 6 h. l. cdd.: ut cum ea (da G; verecunda pro ut cum da Palat.) blanditer primum conparamus (comp. L^, Bamh.) conloqui (coll. L^, H; colloquia ms. Palatin.; cf. 256). — 7. 8 Novius; Nevius ed. princ; Pacuvius mrg. lun.; sed potuit et hauriri exemplum Novii. — 8 Paulo; de illo, qui in Cannensi pugna ohiit, non qui Persen regem devicit, agi videri dixi vitae Enn. pg. 102. — 9 verha, ut puto, Paulli morientis, qui rogat Fahium ahsentem, ut succurrat senatui. cf. Liv. XXII, 49.
— nam maneus videtur locus Nonii culpa et sequ^nte versu supplendum ut: consilio patrum; cf. Enn. Ann. 298; Hor. IV, 5, 3 sq. — censoriae L; Ho^; Bamh. — sancte — censor male Hermannus. — 11 da vel dane Gulielmius.
— sed servari videtur posse dum ita, ut quidquid sit positum pro quidquid des. — f. scrihendum: dum quidquid dabis des celere. — dum quidquid des des celere ms. Palatin.; Passerat. — quicquid H^, Bamh. — 13 sentio ben. Me. — 15 pava pulchre (pulchre et (?) familia Bamh. — minus placet: o domus parata pulchre familiae, festiviter! — 17 amtpaesticos numeros descri- hunt Studemundius , Goetzius, alii; paulo aliter Bitschelius Opu^c. II, 247.
— ingurgitatim pura L. — merium pr. H. — avariter hic pro avide.
DE 1NDI3CRETIS ADVEEBIIS. XI. 157
510. 511 M.
Quadrigarius Annalium lib. XXI: crudeliter ille, nos misericor-
diter; avariter ille, nos largiter. — Cato de praeda militum divi-
20 denda: fraudulenter atque avariter.
AMiciTEK, pro amice. Plautus in Persa:
quom iam meo amico amiciter banc cdmmoditatis copiam danunt.
Pacuvius .Duloreste:
25 nunc ne hilum expectes, qnando amico amiciter
fecisti.
PKOBITER. Varro Octogesi:
pdstquam avida libido rapere ac caedere co^pit s^que 6pifici6 n6n probit^r cl^pere.
30 MVNDITER, pro muAde. Plautus in Poenulo:
nam cum 8^dul6 miindit^r nos hab^miis, ut egre + amat6rculos* invenimus !
SAEVITER, pro saeve. Plautus in Poenulo: || 1 aha, tam sadviter!
idem in Trinummo:
a, nimium^ Stasime, sadviter!
Accius Astyanacte: 5 ferum feroci contundendum iap^riost, saevum sa^viter.
18 Qaadrigarius Ann. XXI || 19 Cato de praeda militum dividenda || 21
II, 3, 3 II 24 Pacuvius Duloreste || 27 Varro Octogesi || 30 I, 2, 26 || 33 I,
2, 122 y 2 IV, 3, 53 || 4 Accius Astyanacte.
18 annali C, Banib.; annilium P; corr. ed. a. 1471; qtcae om. lib. — libi
pr. L. — 19 largiter Bent.; largimur cdd. — militum cdd. etiam 475 s. l.
fite; ubi cf. comm. — 22 Eitschelium et Spengelium in constituendis numeris
sum secutus. — quom iam Spengelius (quoniam Bitscheliu,s) ; quam C, Bamb.;
quia libri Plauti. — quia iam Caesar; cuius cf. dissert. cf. 147. — meo
monosylldb. — commpditastis Bamb. — 24 Doloreste P; Barnb. — 25 ne hilum
Scriver.; ne illum cdd.; neilum olim nos. — quam Bamb. — 27 Prohibiter
L, H^. — Varro; cf. 20 1. clepere. — 28. 29 sotadeos agnovit Roeperus. —
livido Bamb. — a H^. — caedere M; concedere cdd.; cf. Ovid. Metam. I,
144—150. — comedere Boeperus. — opificio; cf. pg. 20; opifice cdd. hic. —
clepere cdd. 20; fepere h. l. pr. H^, qui habet sapere. — 32 vix aegre-
que (egreque; egre quae; egrique) cdd. Pl. et Prisc. pg. 612. — ut egre
cum aliter bene habeat, non potest scrvari, nisi admittendum existimaris ut
aegred; cf. Bitschel. Nov. Excurs. Plaut. pg. 87 sqq. — 33 Penulo H. — 1
ala vel aca L^^; in H trium litt. ras.; aha mrg. H^. — aha et Ambros. ap.
Pl.; uhi ah Palatini. — seviter H. — 3 ha nimium Palat. ap. Pl.; aha
nimium Ambr.; Bitschel.; animum cdd. — seviter L, H. — 4 Astianacte pr.
H. — b serum ferroci Bamb. — imperio^st (imperio Me) Vossius; inperisit
(imp. Bamb.) cdd. — a saevum novum l. L, H.
158 NONIVS MARCELLVS
511 M. '
Ennius Phoenice:
sa^viter suspicionem f^rre falsam futtilumst, Afranius Simulante:
sa^viter ferre ha^c te simula et gD§,tam ab illo abdiicere. Ennius Hectoris lytris: 10
sa^viter fortiina ferri cdrnunt de victoria. MAESTITER, pro maeste. Plautus in Rudente:
sed und^ ire vos cum livida v^ste dicam, obsecro, tam ma^stiter [veste] vestitas? 15
PROPRITIM, pro proprie. Lucretius lib. II:
quid? genus humanum propritim de quibu' factumst?
AMPLITER. Lucilius lib. XIII:
«am sumptibu' magnis extructam ampliter adque apte cum accumbimu' mensam. 20
Pomponius Herede petitore:
heiis aptate, pueri, munde adque &,mpliter convivium. Plautus in Sticho:
satiust servo homini modeste facere sumptum quam §,mpliter. Accius Diomede: 26
6 Ennius Phoenice || 8 Afranius Simulante || 10 Ennius Hectoris lytris ||
12 I, 5, 7 II 16 II, 975 || 18 Lucilius 1. XIII || 21 Pomponius Herede petitore 1|
23 V, 4,. 10 II 25 Accius Diomede.
6 fonice L, Hqo, G; foenice Hs, Bamb. — 7 suspitionem Bamh. — futilum est G; futtilum est L, H, Lugd. — 9 simula et Gulielm.; simul et (simulet Hs; similet Ho; Gs) cdd. — 10 Haectoris (Hectoris L.^; ed. Bas.; Hertoris JD,) lystris cdd. — 11 ferri (/". ferrei) Itm.; ferro cdd. — 12 Mestiter Bamb. — meste cdd. — 13—15 secutus sum FlecTceiseni et Spengelii discriptionem ; cf. pg. 410 libri de canticis Pl. — qui per dimetrum bacchiacum ponunt haec: puellae (praec. salvete) sed unde. — 13 unde huc commode Fleckeisenus. — 14 ire vos Pylades; vorsi re (vorsire) G, Bamb.; vos ire libri Pl. — cum vivida Bamb. — IB mestiter H, Bamb. — vestitas cdd. PL; veste vestitus C, Bamb. — 16 pro supra add. H. — 17 proprium Z(j. — factumst Lambin.; actus C, Bamb.; auctumst sim. cdd. Lucr.; cf. Lachm. — 18 Ampiliter L. — XIIII pr. H; decimo quarto Ald. — 19. 20 magnus pr. G. — ampliciter G; ambliter Bamb. — atque cdd. pr. L^. — apte add. M. — mensam ed. a. 1476; mensa cdd. — extructam ampliter ac decumanam accumbimu' mensam Lachm. comm. Lucr. pg. 302. — 21 Pomp.; cf. 234, 35. — potitore Bamb. — 22 atque cdd. pr. L^. — ampli- citer pr. G. — convium Bamb. — 24 satiust Guietus; sat est cum cdd. Pl. (in Ambr. f. satist) C. — in Bamb. legitur sa, tum macula, ac sa habet Lugd.; item, ut refert Quicheratus, Paris. 7666; quem pariter cum Lugd. e Bamb. ductum haec ipsa evincit dittographia. — servi C, Bamb. — modeste melius facere Palatini Pl.; de Ambros. non constat. — 25 Accius; cf. 470 l. largi.
DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 159
511. 512 M.
benigne ei pro benficio largi adque ampliter. ALIQVANTISPER, TANTISPER, PAVLISPER^ QVANTISPER. Quadri-
garius Annalium lib. VI: aliquantisper pugnato nihil promovet
Poenus. — Caecilius Fallacia:
30 nam si illi, postquam rem patemam amiserant,
egestate aliquantisper iactatef forent.
- * *
Caecilius Fallacia:
'velim paulisper te opperiri.' — 35 'quantisper?' — 'non plus triduum.'
Pomponius Dotata:
'possum ^xorare te lit recedas a me paulisp^r modo?' — 'quantisper sat habes.' ||
1 . DVRITEE, pro dure. Terentius in Andria:
primo ha^c pudice vitam, parce ac diiriter
Novius Zona:
6 duriter me hab^re,
vigilasse.
Afranius Privigno:
vivax vetus quam duriter nunc c6nsulit tergo meo!
Ennius Phoenice:
10 quam ti ex ore orationem duriter dictia dedit!
Oaecilius Fallacia:
27 Quadrigarius Ann. VI || 29 Caecilius Fallacia || 33 Caecilius Fallacia ||
36 Pomponius Dotata || 1 I, 1, 47 || 4 Novius Zona | 7 Afranius Privigno \ 9
Ennius Phoenice || 11 Caecilius Fallacia.
26 et cdd. utrohique. — beneficio id. — atque cdd. pr. L^. — 27 tan-
tisper om. cdd. pr. H.^; P; paulisper, quantisper mrg. Ho (paul. ad v. 33
adscr., quant. ad 36) et G (ad 33); om. rell. — f. illud paulisper non add.
a Non. — 28 annali cdd. — pugno Bamh.; Montepess. — 30 si illi postquam
in ras. L^. — amiserunt Bihbeckius. — 31 aegestate H; igestate G. — iactatio
pr. L; iactati rell. — 32 intercept. adverhii tantisper exempl. intellexit Qui-
cheratus. — 34 opperiri mrg. lun.; operiri cdd. (experiri te pro te op.
ed. a. 1471). — 2 primo et Prisc. 1010 {duo cdd. prima) ; Servim . in Aen.
VIII, 412; FlecJceisenus ; primum cdd. Ter. (dest Bembin.J. — 5 duriter me
habere; si recta haec, significant: me in duris rebus versari. — 8 bibax lun.;
enax, qiiod potius est gestientis, non hene Bothius. — vetus pro senex. —
8 — 10 duriter — orationem om. Bamb. — consulit Rihbeckius (consulit o
NeuTcirchivs); consulis lun.; consulto cdd. cum Paris. 7666. — 9 Foenice ed.
Bas.; fenice L, H; poenice cd. Char. pg. 178. — 10 ti M; tibi cdd. — tibi
quam Geppertus. — ex ore orationem; cf. Plaut. Merc. 176. — dictis, quod
possit videri suspectum, etiam habet Charisius; ergo duriter pro duris.
160 NONIVS MARCELLVS
512 M.
'nam quam diiriter vos ^dacavit ^dque asperiter!' — *n6n negat.'
CAVTIM, pro caute. Accius AlpLesiboea:
sed tibi caiitimst adeundum ad virum. 15
idem Philocteta:
contrast eundum caiitim et captandiim mihi.
STRICTIM. Cicero de oratore lib. I: quasi per transennam
praetereuntes strictim aspeximus. — Sallustius: strictim, ut quae-
que memoria digna videbantur, perscribere. 20
FiRMiTER, pro firme. Lucilius Satyrarum lib. X:
fluctibus a ventisque adversis firmiter essent.
idem lib. XII:
firmiter hoc pariterque tuo sit pectore fixum.
Afranius Augure: 25
hoc ha^ret, utut clam6s oritur, sei spfritu' firmiter insit.
M. TuUius de re publica lib. VI: firmiter enim maiores nostri
stabilita matrimonia esse voluerunt.
FiDELE, pro fideliter. Plautus Captivis:
fac fidele .... c§,ve fidem fluxam feras. 30
AEQVITER, pro aeque. Pacuvius Atalanta:
concertare ac disceptare partes da cursu a^quiter!
14 Accius Alphesiboea || 16 Accins Philocteta (| 18 I, 35, 162 || 19 Catil. 4, 2 II 21 Lucilius L X || 23 Lucilius L XII || 25 Afranius Augure || 27 M. Tullius de re publ. VI || 29 II, 3, 79 || 31 Pacuvius Atalanta.
12. 18 nam quod coniecit Beckerus; numquam Paris. 7665. — atquo
cdd. pr. L^. — asperiter JBothim; aspere cdcl. — nam quin — educarit
Bothius. — si diverb. abnueris, scribend. vid.: nam quam {vel quin) duriter
vos educarit. — nam quin duriter atque aspere vos educarit non negat
Grauertus. — 14 Alfesiboea cdd. — 15 sed ubi Bamb. — ad eundem Bamb.
— 16 filoctita C; filotita Bamb. — 17 eundem Bamb. — captando G. — 18
Cicero; cf. 180, 15. — transsennam Bamb. — 19 strictim; carptim melius
cdd. Sall. — 20 memaria L^. — perscriberem C, Bamb. — 22 fluct.
avenentisque L; item G ex corr. — a om. Paris. 7666. — adversis ed. a.
1476; aversis cdd. — firmiter essent; cf. comm. in Luc. X, 4. — 24 pro-
biterque Gulielm. ; f. recte. — pictore Bamb. — 26 heret cdd. pr. M. — hoc
haeret; praesens pro futuro; ita et oritur. — idem fere quod alibi hoc habet;
i. e. vulnus penitus infixum est, ut sanari non possit. — utut NeuJcirchius ;
ut aut (haud Bamb.) cdd. — clamos M; clamor v. — clamos; eius qui laesus
est. — sei M; sed v. — spiritu' Neukirchius; spiritum cdd. — insit M (inflat
BibbecMus); instat libri. — 30 fac fidelis sis fideli recte cdd. Pl. — non bene
Lindemannus fac fidele {quod iungeretur cum fidelis) sis fidelis; cf. JReblin.
pg. 84; Caesar. pg. 71. — referas II^; geras recte, ut puto, cdd. Pl.; cf.
tamen Schoellii comm. in h. l. — 31 Athalanta cdd. — 32 cf. comm. in
85, 7. — disceptare M; dissentire v. — disceptare; cf. Sdll. lug. 21, 4:
DE INDIgCRETIS ADVERBIIS. XI. 161
512. 513 M.
Accius Anteuoridis:
ad popalum intdUego 35 referundum, qnoniam horum a^quiter sent^ntiae
fuere.
Livius Aegistho:
nam nt Pergama acc^nsa et praeda p^r participes a^quiter 40 partitast. ||
1 PVBLICITVS, pro publice. Lucilius Satyrarum ]ib. XII:
huic hemini quaestore aliquo esse opus adque corago, publicitus qui mi adque e fiaco praebeat aurum.
idem lib. XVI:
5 publicitus vendis tamen adque extrema ligurris.
Plautus Ampbitryone:
hospitio pnblicitus accipiar.
Caecilius Plocio:
ibi deraum, ad plebem, p^ragitur; publicitu' defendiindumst.
10 Pomponius Campanis:
d^tor dosenuo ^t falloni publicitus cibaria. PROTERVITER. Enuius Paucratiastc:
quis est qui nostris foribus tam protdrviter? IGNAVITER, pro ignave. Lucilius Satyrarum lib. XVI: 16 cur tam ignaviter, hoc praesertim tempoie, curas?
33 AcciuB Antenoridis || 37 Livius Aegistho II || 1 Lucilius 1. XU j| 4 Lucilius
I. XVI II 6 I, 1, 8 II 8 Caecilius Plocio |] 10 Novius Campanis || 12 Ennius Pan-
cratiaste || 14 Lucilms 1. XVI.
inre potius quam bello disceptare; Cic. ad Fam. IV, 14, 2. — partes da
cursu M; partem da cursum cdd. — aequiter om. Bamh. — 33 Atenoridis
If,. — 35. 36 refer du H; referendum Par. 7666; Lugd. — q. h.; quorum
Bamb. — equitem L^ ; equiter L.^. — pro aequae; c/. v. 22; nisi scribend.: favere.
— 37 egisto cdd. — 38 Pergama lun.; pergam cdd. — 39 pratda lun.; praedara cdd. — equiter cdd. pr. H. — 1 XV Bamb. — 2 huic hemini; i. e. mihi. — hemini L^; homini rell. — f. huice mihi. — questore L, G, Bamb. — atque cdd. pr. L^. — chorago docti. — 3 mihi cdd. — atque cdd. pr. L^. — e fisco Gulielm.; e pisco (episco H, Bamb.) cdd. — 5 vendis Bent.; vendit cdd.
— atque cdd. pr. L^. — decoctorem tangi apparet. — 7 cf. comm. Goetzii in Amphitr. v. 159 — 162; Spengel. de canticis Pl. pg. 334. — accipiar Pl.; accipiat cdd. — 9 ibi demum Botliius; ibo doraum cdd. — domum ibo Grauertus. — peragitur M {f. peragitor; peragetur Bibbeckius ; pergitor Spengilius) pergitur cdd. — defendendum est Bamb.; H. — 11 dantor Dossenno Guietus; Bib- beckius; dato Dorsenno Me (dosenno M); datordosenno (dat ordo senno H) cdd. — fuUoni M; fuUonibus {seq. pu) cdd. — publicituB ed. a. 1471; publi- citer cdd. — 12 Propterviter (Poropt. m. 1) P. — pancratihaste G. — 13 qui est G. — tan L^. — propterviter P. — 14 cf. 514 l. iguaviter. — 15 ho pr. L. — curas M; quaeris cdd. — curare absolute dictum, ut saepius
NoNi Mabc. C. D. ed. L. Mvbller. H
162 NONIVS MARCELLVS
613. 5U M.
MVTVITER, pro mutuo. Varro Octogesi, [lib. 1] tcsqI vofiLdiiccTGjv:
vive meque am^ mutuiter! PERSPICACE, pro perspicaciter. Afranius Divortio:
quam p^rspicace, quam benigne, quam cito! ASPRITER. Sueius PulHs: 20
ubi tu nequaquam cubares aspriter. CELERANTER, pro celeriter. Accius Antenoridis:
sdd quis hic est qui m§,tutinum ciirsum huc celerant^r rapit? DAPSILE. Pomponius Rustico:
'quid niinc vis fieri?' — 'v^rrem sume dapsile ac dilucide.' 25
EXQVISITIM. Varro Aiace stramenticio: acre aeger medicos
exquisitim convocabas, ut convalesceres.
HILARE. M. Tullius de oratore: quis umquam res praeter
hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare? —
Afranius Privigno: 30
et II pr6pter patruel^m tuam 1
constituit, hilare anh^lans, disiecta coma.
FESTINATIM, pro festinanter. Pomponius Asina: exsilui de nocte ad molam fuUoni' festinatim.
16 Varro Octogesi || 18 Afranius Divortio || 20 Sueius PuUis || 22 Accius Antenoridis || 24 Pomponius Rustico; cf. comm. || 26 Varro Aiace stramenticio || 28 III, 8, 30 II 30 Afranius Privigno || 3 Pomponius Asina.
ap. comicos. — post h. v. l. Ignaviter (om. ed. a. 1476; rell.), quod leg. pg. 514, cum Quadrigarn exemplo add. ed. a 1471; sqq. ante Me. — 16 Mutiter Bamb. — lib. I om. ed. princ. — 17 muiter G^. — 18. 19 haec aut delenda aut supplenda ex l. perspicace, quod 515 legitur, huc asciscendo. — et hoc magis probabile. — 18 Perspicare Bamb. — prespicaciter L.^; perspiciter G. — 19 perspice G^. — 20 Aspriter M; Aspiter L; H; G ex corr.; Lugd.; Paris. 7666; Aspiciter pr. G; Asperiter Ald. — Sueius M; ueins cdd. ~ PuUis Ald.; pulis cdd. — 21 nequamquam L; H. — cubare Bamb. — aspriter 31; aspiter L; S; Paris. 7666; Bamb.; asperiter ed. Bas ; Ald. — 22 in antenoridis ed. princ; tenoridis C; noridis Bamb. — 23 cursum hunc Bamb. — 24 Dapsile; cf. comm. in 304, 29. — Rectore rustico Quicheratus ; cf. 516 l. puriter. — 26 dil. (del. 1/,) suspectum. f. dictum pro splendide. — 26 Ex- quisitum Bamb. — aice Bamb. — stramentio Bamb.; stramentitio H^. — atre Bamb. — hac re Turneb. — 27 exquisitum Bamb. — convocavas L^, Bamb.; convocabat Turneb. — convalesceret cdd.; convalesceres Popma. — philosophiae studium videtur commendari a Varrone. — 28 M. TuUius; cf. 383 l. remissum, laetum ibique comm. — 29 severas Cic; seberas Hi; ed. Bas.; seheras L; H^; Bamb.; serias Pius. — hylare H. — 1 patruhelem pr. L. — 2 disiecta Bothius; delecta cdd.; deiecta Ald. — 3 Asina Eitschelius Parerg. 142; cf. 246, 17; Asinaria cdd.; quod etsi defendi possit, tamen Plautinae potius comoediae recordatione videtur a librariis positum. — 4 exilui H, Bamb. — ad noctem ad Palatin. — fulloni' M; fullonis Laurenbergius ; fullone cdd.
DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 163
514 M.
6 Sisenna Hist. lib. IIII: praetor festinatim de castellis ad
castra maxima^ pedites conducit.
PVGNITVS [pro pugnis]. Caecilius Fallacia:
nisi quidem qui sese malit pugnitus pessum dari.
IGNAVITER. Quadrigarius Annalium lib. II: et qui ibi erant
10 non ignaviter potando eum diem pro meliore habuerunt.
FVTTILE, futtiliter. Ennius Phoenice:
lit quod factumst fiittile animis vos feratis fortiter.
HVMANITVS. Turpilius Pedio:
quare dsse dicat quisquam illum hominem aut quidquam facfere hnmanitus?
16 Cassius Hemina Hist. lib. IIII: qua fini omnis res atque
omnis artis humanitus aguntur. — Afranius Repudiato:
quanto facilius ^go, qui ex aequo venio, adducor f^rre humana humanitus!
INIMICITER. Accius Didascalicorum lib. I:
20 placare ferocem hostem inimfcit^rque acc^nsiim.
MEMORE, pro memoriter. Pomponius Philosophia:
'^rgo, mi doss^ne, cum istaec m^more meministi, indica, qui iUud aurum abstiilerit.' — *non didici h^riolari gratiis.'
INMORTALITVS. Turpilius Hetaera:
6 Sisenna Hist. IV || 7 Caecilius Fallacia || 9 Quadrigarius Ann. II B 11
Ennius Phoenice || 13 Turpilius Pedio || 15 Cassins Hemina Hist. IV || 16
Afranius Repudiato || 19 Accius Didascalicorum I || 21 Pomponius Philosophia;
cf. comm. II 24 Turpilius Hetaera.
5 III Lugd. — praetor Bent.; praeter cdd. — praefestinatim (om. praeter)
Bothius; cf. 161, 20. — 6 post maxima quaedam hausta, ut puta: maxima
vi oppugnanda. — pedites v.; peditis cdd. — 7 pro pugnis (pro pugnus Hj)
secl. M. — 8 nisi quis est Madvig. Advers. II, 667. — sese Guietus; Bothius;
se cdd. — 9. 10 cf. 513, 14 sq. — Ann. M; annali cdd. (annalib, om. lib., L).
— 10 potando Lugd. sec. Petrum; Gulielm.; putando rell. — pugnando non bene Lips. — 11 pro f. bene Lugd. — foenice cdd. — 12 futile Bamh. — an. M (animi Bibbeckiu^) ; amici cdd. — fer. ed. princ.; fueratis cdd. — 13 Humanitus ed. princ. (Humanitus pro humaniter); Humaniter (cf. 509/ cdd. — Poedio Bamb. — 14 dicas i,. — humanitus Bamb.; ed. princ; humaniter G.
— 16 cf. 205, 15 cum comm. — 15. 16 quare h. l. cdd. — omnis res om. cdd. hic. — omnis artis atque C, Bamb. — 17 fallacius Bamb. — 18 aequo Me; equo cdd. — ferre ed. a. 1476; fere cdd. — humanitas If,. — 20 cf Lach- manni Opusc. 70. — placere L. — fer. h. Lachm.; hostem ferocem cdd.
— 21 Memore; cf comm. in 454 l. bicipite. — filosofia L. — Pomponius; cf Prisc. 1014. — Philosophia si recte habet (de phil. Prisc), ac non scribendum cum Gebhardo Philosopho, comparari potest Novii mortis et vitae iudicium. — 22 mi Dorsenne Me (dossene M); ni dossedne (nidos sed necum L, H) cdd.; om. Prisc — istaec Bamb.; Prisc; ista hec (istahaec H) C. — memomore pr. H; memorero Bamb. — meminit Prisc. — 23 quid G. — ariolari H^; arilari G. — gratiis Me; gratis cdd. — 24 Hetera cdd. (Haetera H).
11*
164 NONIVS MARCELLVS
514. 515 M.
satine lit se meum c6r voluptatibus dat? 25
inmortalitus se obtulit mi ha^c facultas.
LARGITVS, pro large. Afraiiius Materteris:
quid istuc est? quid fl^s? quid lacrimas largitus? proloquere.
IRACVNDITER. Caecilius Subditivo: 30
quaeso || ne temere hanc r^m agas, [et] ne iraciinditer. 1
MINVTIM, pro minute. Lucilius lib. V:
dic, quaenam cogat vis ire minutim per commissuras rimarum, nocti' nigrore.
PARCITER, pro parce. Pomponius Verre: 5
salve! te volo pS,rciter. —
tamquam frater mihi sis, medium abd6men tecum dividam.
SVPERBITER. Afranius Purgamento:
illa imperat sup^rbiter.
Naevius Belli Poenici lib. VI: 10
sup^rbit^r cont^mtim c6nterit legi6nes.
LONGiNQVE et LONGITER, pro longe. Accius * * * Ennius
Andromaclia aechmalotide:
27 Afranius Materteris || 30 Caecilius Subditivo || 2 Lucilius 1. V || 5 Pom-
ponius Verre; cf. comm. |j 8 Afranius Purgamento; cf. comm. || 10 Naevius
Belli Poen. \. VI || 12 Accius; cf. comm. || Ennius Andromacha aechmalotide.
26 satine; de thesi cf. Spengel. de cant. Plaut. pg. 274. — se add. Grau-
toffius. — 26 inm.; i. e. divinitus. — optulit Gs; non Bamb. — mihi
cdd. — 28 quid Bamh.; ed. princ; qui C. — lacrimas om. Bamb. —
largitu pr. L; largitum Bamh. — 1 ne cemere Bamh. — om. et ed. princ.
— 2 Munutim Hj^. — S quaenam M; quae te Bousa pater; quam C, Bamh.; quando Guelferbitanus chartaceus. — cogitat idem; Parisin. 7657. — vis ire Ald.; visire G; tusire Bamh. — 4 commissuras omnes. — nigere Bamh.; nigrere Paris. 7666. — 6. 6 verre Ho^; verres rell. (veres Bamh.; in L duo puncta posita supra s, unum infra, sed hoc elutum. — salve (ita Both.)! te volo M; salbeolo L.^; Ho^; salveolo L^; albeolo Bamb.; Ho^; G. — videtur fuisse diverhium in hunc modum: 'salve! te volo.' — tu si amicam praebes, nolo parciter.' — 'tamquam' e. q. s. — nam obscene v. 7 dictum apparet. — Verre salvo (nievwratur eiusdem Pomponii Verres aegrotns): nolo (ita Bothius) BihhecJcius. — 7 abdomen tecum Bothius ed. 2; abdomen (ab- domeri Bamh.) cum cdd. — 8 Superviter cdd. pr. H^; P; Montepess. — 8. 9 Afr. Privigno: amanti Lipsius, puto recte. — illa imp. sup. (superviter cdd. pr. ifj) Quicheratus; illa sup. imp. cdd. — 10 Nevius (iu supra add. L) cdd.
— cf. 516 l. contemtim. — 11 superviter cdd. pr. H^. — contemtim Lugd.; cdd. 516; contentim h. l. C. — 12. 13 Longinque et longinquiter mrg. G.
— Accius cdd. h. l.; Ennius 402 s. l. summum, gloriosum. — Accii vid. exemplum haustum. — Andromacha M; andromache (andromachae Bamh.) cdd. — aechmalotide Bothius; cf. comm. in 505 l. sonunt; eimalo C; eimala Bamh.
DE INDISCRETIS ADVERBnS. XI. 165
515 M.
« annos multos longinque a domo
15 bellum gerentes siimmum summa industria.
Lucretius lib. III:
non, ut opinor^ id a leto iam longiter errat. PERPLEXIM, pro perplexe. Plautus in Stielio:
litrum ego perplexim lacessam oratione ad hunc modum.
20 Hemina Historiarum lib, I: prudens perplexim [scotinos] scribit.
SANITEK. Afranius Megalensibus:
'ad esto!' — *a, sentio te non amare m^ cordate ac saniter.'
RARENTER. CaeciHus Pausimacho:
25 edep61 voluntas homini rarent^r venit.
Novius Exodio:
multum ames, pauliim des, crebro v^nias, rarentdr petas.
Ennius Andromacha:
sdd quasi aut ferrum aiit lapis 30 durat, rarenter g^mitum conatii trahens.
Pomponius Ergastylo:
16nge ab urbe vilicari', qu6 erus rarentdr venit.
16 III, 676 I 18 I, 2, 18 || 20 Hemina Hist. 1 1| 21 Afranius Megalensibus |1
24 Caecilius Pausimacho || 26 Novius Exodio H 28 Ennius Andromacha | 31
Pomponius Ergastylo; cf. comm.
14 ab domo cdd. magis sonore 402. — 15 gentes fl,. — 17 cf. Lachm.
comm.; Charis pg. 183. — lecto H.^, G. — longius errat cdd. Lucr.; longiter rati Non. — 18. 19 pro — perplexim om. H^. — stico pr. i/. — ergo Lugd. — 19. 20 perplexim — prudens om. Bamb. — orationem G; Charis. pg. 190; oratione Plaut. — 20 scottino {seq^. s) cdd. (scottinos P); delet vir doctm (Passeratius, ut refert Quicheratus) in Me^; Madvigius ad Gic. de fin. II, 5, 15. — atque ego his ohsequendum duxi, quamquam tale glosema graecum permirum in libris Nonii. — cf. tamen Livius XXIII, 39 Heraclitus, cui Scotino cognomen erat, ubi etiam de interpolatione suspicati sunt docti. — 21 in megalenaibus ed. princ; negalensibus cdd. — 22 ad esto M; qui et diverbium instituit; at esto Neukirchius ; adesto v. — a, sentio M; adsentio (assentio L ex corr.; H; G) cdd. — 23 cordate Ribbeckius; adorate L; H^; Bamb.; adorare H^, G. — adcorate, i. e. adcurate, olim nos. — 25 volumtaa pr. L; voluptas probabiliter Palmerius. — 27 amatori, ut vid., datum consilium. — petas {sc. rem veneream) add. M. — 29 aut prius om. H^; G; Bamb.; Paris. 7666; v. — 30 rarenter in ras. L^. — conatu trahens Lips.; conatur trabem cdd. — 31 Pomponius (om. cdd.); cf. comm. in 164 l. rarenter. — ergastelo cdd, h. l.; ergastilo idem pg. 164 et 186. — illud Ergastylo utrum ab Ergastylus deseendat an ab Ergastylum incertum. — 32 ab unde Bamb. — vilicari' M; vilicariae (yilicari aequo H) cdd. hic; quo possit commendari illud vilicarei. cf. comm. in 164. — quo rus Bamb. — parenter pr. L.
166 NONIVS MARCELLVS
515. 516 M.
Livius Tereo: •
r&,reiiter venito.
PERSPiCACE. Afranius Divortio: 35
quam p^rspicace, quam benigne, quam cito, quam blande! quam mat^rno visast p(5ctore!
CONTEMTIM, contemnenter. Naevius Belli || Poenici lib. VI: 1
sup^rbit^r contemtim conterft legi6nes.
TEMERITER. Accius Amphitryone:
hocin rest, quo tam temeriter tii meam benevol^ntiam
interisse es ratus? ' 6
RESTRICTIM, pro restrictc. Afranius Thaide:
eaqne ferme cddere aiunt m^lius consultoribus, quam restrictim c6gitata atque 6mnibus rati6nibu8.
PRAECLARITER. Quadrigarius Annalium lib. III: et ita rebus praeclariter gestis Romam reverterunt. ^^
TORVITER. Pomponius Auctorato:
occidit taurnm t6rviter; me am6re sauci^vit. Ennius lib. I:
ast bic, quem nunc tu tam torviter increpuisti. PVRITER. Pomponius Aruspice vel Pectore+ rustico: 16
33 Livius Tereo I || 35 Afranius Divortio || 1 Naev. Belli Poen. 1. VI || 3
Accius Amphitryone || 6 Afranius Thaide || 9 Quadrigarius Ann. III || 11
Pomponius Auctorato || 13 Ennius Ann. I; cf. comm. || 15 Pomponius Haruspice
vel Pectore rustico; cf. comm.
34 venito H^; vento L^; venio rell.; v. — 35 Perspicace; cf. comm. in
513 Z. perspicace. — Perspicace; cf. comm. in 454 l. bicipite. — 36 perspi-
cate H^. — 37 visast {vel visa'8) BibbecJcius; viast Bamb.; vias G (vius
pr. L). — 1 Contemptim, contempnenter ed. Bas. — puto pro c. — Nevius
cdd. — cf. 515^ 10. — 2 superviter cdd. pr. H^. — 4 hocin rest M;
hoc in re est cdd.; hoccine est Belrius; Me. — quod G; de Bamb. nihil
notatum; quo et Lugd.; Paris. 7666 ; f. quor. — tam tem. tu Bibbeckius; tu
tam (ta Bamb.) tem. cdd. — benivolentiam L^, H^, G, non Bamb. — 6 esse
ratus H^. — 6 Restrictum C (non mrg. G); Restrictim Bamb. — 7 eaque
P; eaquae C, Bamb. — ferme ij , H.^ ; firme rell. — cedere vir doctus ap.
Quicheratum ; sedere cdd. — aiunt add. M. — se dedere Buechelerus, f. recte.
— 8 atque Bamb.; v.; utquae L; H; utque G. — 9 Annalium M; Annali cdd. — 11 Torviter ed. a. 1471; Torbiter cdd. — ita et v. 13; 14. — 12 tor- biter cdd. — me amore sauciavit Lips.; me amores amavit C; mea memores amavit Bamb. — 13 lib. I Scal.; lupi cdd. — 1. VII olim nos; sed illud 1. pro liber, quod apud Festum saepius legitur, ex Nonii libris adnotari non memini; quamquam potuit extare in archetypo. — cet. cf. comm. in Annal. 258.
— 14 ast hic Scal.; astic cdd. — torbiter id. — 16 auruspice Bamb. — Petitore Bothius; Rectore Quicheratus ; Praecone Bothius.
DE INDISCRETIS ADVERBIIS. XI. 167
516. 517 M.
- bucco, piiriter
fac ut ista tractes.' — 'lavi iam dudiim manus.'
Novius Virgine pregnate:
sequere [me]. puriter volo facias 4ccipei hunc igni §,dque aqua.
20 REVERECVNDITER. Pomponius Macco Virgine:
pra^teriens vidit dossenum in Iiido revereciinditer non docentem condiscipulum, v^rum scalpentem natis.
CERTATIM. Vergilius Aen. lib. III:
certatim socii feriunt mare et aequora verrant.
25 Sisenna Hist. lib. III: adque armis de vita certatim dimicare
nitebantur.
ABVNDE. Sisenna Hist. lib. IIH: profuse adque abunde semper
usi magnum pondus auri argentique. ||
1 MISERITER, pro misere. Laberius:
marceo: mens incorrupta miseriter corriimpitur.
PROPERITER. Catullus: +
animiila misenila properiter abiit.
18 Novius Virgine pregnate || 20 Pomponins Macco Virgine || 23 III, 290 1]
25 Sisenna Hist. III || 27 Sisenna Hist. IV || 1 Laberius |] 3 CatuIIus (Serenus);
cf. comm.
16. 17 furiter pr. L, H^, Bamb. — fac ut ista vel fac uti sta M; fac
uti {seq. tra) cdd. — fac uti rem Eibbeckius; face, om. uti, per septenar. troch. QuicJieratus. — tractis G. — lauuandunura Bamb.; unde lavi iandudum Bibbeckius. — 18 Viginae pr. L. — pregnate pr. L; pregnante rell. — 19 ita M ; cdd.: sequere me puriter volo facias igni atque (adque L^) aqua volo hunc accipere (accipe ed. Bas.; accipiter Bamb.). — 20 Verecunditpr L, H, Bamb.; cf. priora; Reverecunditer ed. Bas.; et ita Prisc. 1010, uli compilavit Non. — Maccho cdd. — virgine Bothius; virginem cdd. — 21 vidi Bothius. — dossenum; Dorsennum Bothius; dossensum Bamb.; Paris. 7666; duos sensum G. — 22 f. cor discipulum (genetiv.). — vererum Bamb. — 23 om. Lugd. — 24 equora L, G. — 25—27 III — lib. om. Bamb. — 26 atque cdd. pr. L^. — gertatim L^. — 26 nitebantur Me; nitebatur G; nitabatur Paris. 7666 sec. Quicheratum ; cf. comm. in 511, 24. — f. omissa quaed. in fine, ut puta: uterque exercitus. — 27 III Paris. 7666. — profuse Lips ; perfuse (perfusae pr. L) cdd. — atque cdd. pr. L^. — 1 pro om. Bamb.; Par. 7665; pr. L. — 2 mavceo M; mareo L^, Bamb.; mereo {pro maereo) rell.; f. recte; in marco (ut titulus sit) ed. princ; similiter Mario vel Morione RibbecJcius. — 3 Properiter; Prosperiter male cdd. Prisc. pg. 1010. — Catulus G^. — Sereno recte adscribit V. 4 Diomedes pg. 513. neque hoc metrum invenitur ante Serenum; cf. de re m. 107. — f. non peccatum a Nonio, sed haustum cum v. Catulli 63, 49: patriam allocuta maestast ita voce miseriter, qui ad lemma praecedens per- tineret, nomen Sereni. — 4 abiit Lachmannus; abit cdd.; obit (robit, obiifc) cdd. Diom.; cf. quae in ed. Rutilii Namatiani pg. 46 sunt adnotata.
168 ' NONIVS MARCELLVS
517 M.