| Liber I — Titulus III — § 3 |
|
2. Marcianus lib. 1 Institutionum.
Alia definitio legis.Nam et Demosthenes orator sic definit: Τότε ἐπὶ τόμων, ο παύτας ανθρώπους προσήκει προθεσθαι διὰ πολλά, και μάλιστα ότι πᾶς ἐσι νόμοια κόρημα μεν και δαμος Θεός, λόγια δε είναι θρώπων φρονίμων, ἐπανόρθωμα δὲ τῶν ἱκεσίων ἀκοσίων αμαρτημάτων, πόλεως δε συνθηκη κοινής καθ' ἣν στᾶσι προσήκει ζήν τοῖς ἐν τῇ πόλει. id est, Lex est, cui omnes obtemperare convenit, tum ob alia multa : tum vel maximè eo, quod omnis lex, inventum ac munus Dei est : decretum verò prudentum hominum, coërcitio eorum, quæ sponte, vel involuntariè delinquuntur : communis sponsio civitatis, ad cujus præscriptum omnes, qui in ea republica sunt, vitam instituere debent.
Tertia definitio.Sed et philosophus summæ Stoicæ sapientiæ Chrysippus sic incipit libro, quem Tertia definitio. fecit περι νόμο, ο νόμος πάντων εσί βασιλεύς θείωντε, καὶ ανθρωπίνων πραγμάτων. δεῖ δὲ αὐτὸν προσάτην τε εἶναι τῶν καλῶν καὶ τῶν αἰσχρῶν, καὶ ἄρχοντα καὶ ἡγεμάτα, καὶ παρ' τατο κανόνα το εἶναι δια καίων και αδίκων, καὶ τῶν φύσει πολιτικών ζώων, προςατικών μου δν οιητέων, απαγορευτικών δια ὧν ὁ ποιητίω, id est, de lege : Lex est omnium divinarum, et humanarum rerum regina. Oportet autem eam esse præsidem et bonis et malis, et principem et ducem esse: et secundùm hoc, regulam esse justorum, et injustorum, et eorum, quæ natura civilia sunt, animantium, præceptricem quidem faciendorum, prohibitricem autem non faciendorum.