(e Selectis Frederici Schiller carminibus)
Quid turba ruit concita
Per longa urbis conpita?
Rhodusne flammis devastatur?
Vulgus tumultû glomeratur,
Et virum equo arduum
Circumfremit ambiguum,
Dum pone — heus horrendum visû! —
Portentum magno trahunt nisû.
Ceu crocodilus avidam
En faucem chelydrus porrectat,
Et plebs nunc feram horridam,
Nunc mirans equitem adspectat.
Tum clamor late sonuit:
«En hydrum, qui absorbuit
Et gregem multum et pastorem,
En hydri strenuum victorem!
Quam multi contra belluam
Sunt pugnam ausi strenuam,
Qui forti periere ausû!
Hic redit victor dignus plausu». —
Sic tectum petit hospitum
Divi Joannis agmen laetum,
Quo jam frequentem equitum
Dux ordinis concivit coetum.
Magistrum victor strenuus
Adit modeste cernuus,
Turbâ per atrium frequente
Laetis clamoribus fremente.
«Patravi, — victor occipit —
Quae viro virtus praecipit;
Qui late campos populavit,
Draconem mea dextra stravit.
Nunc prata greges iterum,
Carpantque peregrini viam;
Nunc pio iter liberum
Per calles diam ad Mariam». —
Dux torvum tuens retulit:
«Te tua virtus extulit.
Qui fortem decet bellatorem,
Prae te fers animi ardorem.
Sed quid lex illi dictitat,
Qui fidus Christo militat,
Cui arma ornat crux decora?» —
Queis dictis cuncta pallent ora.
At juvenis intrepidus
Ingenuo rubens pudore:
«Qui jussis paret placidus,
Hoc dignum probat se honore». —
«Quam legem tu ferociter —
Sic dux objurgat graviter, —
Dum hydrum contumax percellis,
Tu quidem violas rebellis».
Cui juvenis: «Auditâ re
De me, quod aequum, statue!
Nam voto, ut parerem legi,
Me hac in re putabam regi.
Nec dirum eram temere
Portentum praeceps adgressurus;
Providi cuncta, prosperae
Ut sim victoriae securus.
Jam quinque cari comites,
Praestantes Christi milites,
Hanc pugnam ausi perivere,
Quâ nos hinc jubes abstinere.
Sed mihi mentem penitus
Urebat furor percitus;
Anhelus, et dum somniabam,
Saevo cum monstro dimicabam.
Et mane, sol dum prodiit,
Novasque strages revelavit,
Novus me dolor exciit,
Et hos in ausûs stimulavit.
Haec ergo mecum egeram:
Quid marem decet dexteram?
Quid emoliti sunt audaces,
Quos hymni celebrant vivaces?
Quos coecus error veterum
Choris adscripsit Superûm?
Nae, vaga facta hi sectantes,
Terrasque monstris liberantes,
Leones modo asperos,
Nunc Minotauros prostraverunt,
Ut sospitarent miseros,
Sibi nequaquam pepercerunt.
In solum Turcam igitur
Hic ensis rite stringitur?
Fictis cum diis bella geram?
Pol! fas est, cunctis opem feram,
Dextrâque forti miseros
Aerumnis sistam liberos.
Sed robur mens consulta regat,
Ausumque caute astus tegat.
Sic comitante nemine
Anguem lethiferum vestigo,
Et inspirante Numine
Inventa mente altâ figo.
Te rogo tum: Da veniam,
Ut dulcem visam patriam. —
Quod dum evenit inpetrare,
Vastum trajeci celer mare.
Ad oram vix ut adpuli,
Artificem mox inpuli,
Effigiem ut fabricaret,
Quae hydrum rite simularet.
Exiguis stat pedibus
Inmanis dorsi longitudo,
Quam squamis crepitantibus
Ahena obtegit testudo.
Hinc surgit cervix ardua,
Quâ, velut Orci janua,
Quasi cruorem avens atrum,
Patescit faucium barathrum;
Hinc vis effulget dentium
Atrociter minantium,
Linguaeque prominet acumen,
Dum vultû saevum fulget lumen;
In anguem dorsum tenuo,
Qui orbibus contortus diris
Cum equo possit arduo
Et equitem ambire spiris.
Effigiem sic prosperam
Livore tetro pinxeram,
Quae salamandrum, vermem lentum
Refertque hydrum virulentum.
Exacto demum opere
Molossos curo quaerere
Vi et velocitate fretos,
Urumque adoriri suetos.
Hos jubeo invadere:
Fallacem diri anguis formam,
Et morsibus lacessere,
In cunctis rectam servans normam.
Quâ venter mollet lubricus,
Hac feros canes mordicus
Serpentem doceo tentare,
Saevoque dente lacerare.
Armatus hinc insilio
Cornipedi Arabio.
Ingenitâ quem vi ferventem,
Irisque concitis furentem
In anguem fictum stimulo,
Quo acrior tum petat verum,
Certoque disco jaculo
Terrificum ferire ferum.
Equum pavore turbidum,
Canes anhelos horridum
Portenti visum sustinere
Solers non desino docere.
Ter novat luna cornua,
Dum operâ adsiduâ
Vel nutum sequi doctos rite
Mecum conmitto navi citae.
Jam sol inluxit tertio,
Quod portû navis est recepta;
Nec requietem capio,
Dum magna sint exacta coepta.
Me recens luctus inpulit,
Quem draco saevus intulit,
Pastorum membris laceratis
Et per paludes dissipatis.
Nec mora, dolor acrior
In ausûs urget ocyor.
Quod opus est, ministris marido,
Equum pugnare doctum scando,
Molossis me sequentibus
Per callem devium, scruposum,
Remotis procul testibus,
Vestigo hostem luctuosum.
Tu noveris aediculam
In monte, unde insulam
Circumspectare possis totam,
Audace fabro sacris votam.
Sacellum, utut modicum,
Thesaurum fert mirificum,
Cum Matre Jesum, quem adorant,
Donisque Reges tres honorant.
Hoc ter triginta gradibus
Ad fanum cultor eluctatur,
Ubi, ut lassis viribus,
Dei conspectû recreatur.
In rupe hac templiferâ
Spelunca hiat aspera,
Uligine palustri rorans,
Coelique radium ignorans.
Hic latro praedae inhians
Pervigilat insidians;
Tartareus ad montis pedem
Excubitor praecludit aedem.
Sin error forte miserum
In saevas cautes quem perlexit,
Hunc latro saevus lacerum
In specum depasturus vexit.
Pugnam priusquam ineo,
In petrâ fanum subeo,
Piaculo me lustraturus
Coelique prolem placaturus.
Ipsis in sacris aedibus
Armis cingor fulgentibus,
Belligeramque hastam prendo,
Hinc strenuus in pugnam tendo.
Me praestolari jubeo
Catervam famulos sequacem,
Deoque dum me voveo,
Equum insilio pugnacem.
Vix campum ut ingredior,
Latratû canum excior;
Anhelus metû equus fremit,
Inmotus haeret, stupens tremit;
Ceu nodus nam in gramine
Contortus glomeramine
Hic latro teter apricatur.
Statim molossis excitatur,
Quos animus mox deficit,
Dum draco tetrico hiatû
Lethale virus ejicit
Syrae cum vulpis ululatû.
Instauro canum rabiem,
Ut dentum promant aciem,
Dum ipse monstri lumbos ravi
Contorto jaculo tentavi,
Quod levis instar perticae
Squamae retundunt lubricae.
Dum ictum innovo festinum;
Horrens jubar basiliscinum,
Insurgit equus pavidus.
Ut virulentum sensit flatum,
Tum ruit sternax, turbidus;
De meque jamjam conclamatum.
Mox equo tum desilio,
Petoque hostem gladio;
At cassum ensis furit strictus,
Testudo cunctos frustrat ictûs.
Tum verbere vipereo
Conreptus humi jaceo.
Jam vastas draco fauces pandit,
Me saevo jamjam dente mandit;
Dum ventrem feris morsibus
Repente canes lacerare,
Victusque cruciatibus
Horrendum hydrus ejulare.
Dum uncis adhuc dentibus
Divellitur, me tortibus
Explicui, ensemque strictum
In imum abdo ferae rictum,
Cui acto capulotenus
Cruor succedit protenus.
Ruens tum monstrum sauciatum
Me sternit unâ terrae datum.
Sic longa post deliquia
Me famuli reviviscentem
Circumstant, turba anxia,
Hydrumque tabo diffluentem».
Quem quisquis aegre tenuit,
Jam clamor laetum sonuit,
Re dictâ turba fremit ovans,
Echoque plausum, voces novans,
Ingeminat, ut intonet,
Fornicibusque resonet.
Laurum portenti domitori
Sodalium deposcunt chori;
Plebs triumphantem turbida
Deduci vult per vias urbis.
At Princeps fronte rigida
Silentia demandat turbis;
Tum fatur: «Lues effera
Tuâ perivit dexterâ;
Hinc heros vulgo celebraris,
At hostis ordini damnaris.
Pejorem, quam eliserat,
Hic ausus luem generat.
Nam hydrus supra omnes dirus,
Qui tetrum menti addit virus,
Est contumax protervia,
Quae sancta legum vincla solvit,
Et dirimens imperia
Mox in ruinas cuncta volvit.
Et Turcae bellat dextera;
Nos decet mens morigera.
Nam, sedem deserens aeternam,
Quâ Deus sese gessit vernam,
His sanctis in vestigiis
Adlectis patres sociis
Injunxerant opus acerbum:
Domare spiritum superbum.
Te laudis fucus adlicit;
Hinc nostros posthac fuge vultûs.
Qui Christi jugum abjicit,
Ne crucis eat signo cultus». —
Tum plebs conmota fremere,
Domus tumultû tremere,
Instare prece fratres hero.
At dicto juvenis severo
Nec mussans pie paruit,
Equestre sagum posuit,
Abitque. Dux euntem spectat,
Tum illi brachia porrectat,
Dicens: «Amplexûs accipe!
Nunc palmam, fili, meruisti;
Hanc ergo crucem recipe,
Qui victor temet domuisti?»
Carmen de Campana