Epigrammata (Pannonius)

by Ianus Pannonius

Ianus Pannonius

Epigrammata

saeculo XV

editio: V. Kovács Sándor
fons: incognitus

EPIGRAMMATA IN ITALIA SCRIPTA

1. DE IMMUTATIONE SUI NOMINIS

Joannes fueram, Janum quem pagina dicit,
      Admonitum ne te, lector amice, neges.
Non ego per fastum sprevi tam nobile nomen,
      Quo nullum toto clarius orbe sonat.
Compulit invitum mutare vocabula, cum me
      Lavit in Aonio, flava Thalia, lacu.

2. SE IPSE COMMENDAT

Si mihi sit quisquam, quod erat tibi, Fulvius, Enni,
      Aut qui periuram contudit Hannibalem;
Bellator molli vel erat Messala Tibullo,
      Quod Flacco Tuscis regibus ortus eques;
Huic ego sim contra, quod erat tibi maxime Caesar,
      Qui silvas et agros dixit et arma virum.
Aut hoc si nequeam, Stilichoni quod fuit olim,
      Qui cecinit raptus, Persephonea, tuos.
Si sit et hoc nimium, saltem tamen hoc tibi fiam,
      Quod fieri, hoc aevo vix duo tresve, queunt.

3. DE ARTE

Ars iuvit nervos; tunc perfectissima rebus
      Summa venit, cum vis nititur ingenio.

4. DE SE IPSO

Ille ego et haec cecini Dravum generatus ad altum,
      Perlege et haec, si quis cetera forte legis.

5. POPULOS NON PRODUCERE ELECTRUM

Quid manifesta adeo canitis mendacia vates?
      Non placet id Phoebo; verum amat ille Deus.
At vos hoc omnes uno velut ore sonatis,
      Populeum in ripis Eridani esse nemus,
Unde fluant rutilo, simulata electra, matello,
      Migret et in gemmam, quae modo gutta fuit.
En Padus! Heliadum famosa en silva sororum!
      Dicite, si pudor est, succina vestra ubi sunt?

6. AD LEONELLUM FERRARIAE PRINCIPEM

Quod, Leonelle, tuam, Princeps, accessimus urbem,
      Arctoi gelido nuper ab axe poli;
Da veniam, non nos rerum inclyta fama tuarum,
      Nec domus augustis splendida, traxit, avis;
Nec tua praefulgens vario Ferraria cultu,
      Nec septemgemini, brachia amoena Padi;
Non oculos, avidas huc pascere venimus aures
      Quarum Guarini manat ab ore cibus.

7. LAUS GUARINI

Multum Roma suo debet reparata Camillo,
      Sed plus Guarino lingua Latina suo.
Illa truci non prorsus erat calcata ruina;
      Haec cum servata est, barbara prorsus erat.

8. DE EODEM

Priscae lingua Latina dignitati
Guarino faciente restituta est.
Hunc laudent veteres novi futuri,
Huic nam quilibet obligatur uni;
Unus sit licet, obligamur omnes.

9. DE EODEM

Rursus, io! quae tot iacuit sopita per annos,
      Guarini studio lingua Latina viget.
Dulcia Maenaliae cedant inventa parentis!
      Progenerare leve est, vivificare grave est.

10. AD POETAM MARTIALEM

Te, vatum optime, culte Martialis,
Ludorum pater, et pater leporum,
Nugarum simul, et facetiarum,
Prae cuius sale, Plautus ipse verna est,
Qua possum, sequar in meis libellis.
Nec Phoebum libet, aut vocare Musas,
Ut coeptis properent adesse nostris.
Unum te omnibus e deis vocamus;
Tu tantum, licet aemulo poetae,
Ne quaeso invideas tuos favores;
Quin si vera senis silentiosi,
Est sententia, qui putavit unam,
Multos posse animam, volare in artus,
Si mixtus sacer Ennio est Homerus,
Postquam desierat superbus ales,
Pictam sideribus levare caudam;
Nostras labere totus in medullas,
Mentem certe ego si tuam merebor,
Iam nostrae dabo, crede, commeatum.

11. DE GUARINO

Quantum Roma suo debet reparata Camillo,
      Tantum Guarino, lingua Latina, suo.

12. DE QUODAM IACTABUNDO

Est quidam nostri, qui se vocat archipoetam,
      Temporis; en titulum, Bartholomaee, novum!
Sed cum nunc fatui sint mille, poeta nec unus,
      Hoc inter primum, se, reor, ille vocat.

13. COMMENDAT VERONAE SUUM LIBELLUM

Commendo, Verona, tibi, quem nostra libellum
      Guarino lusit Calliopea tuo.
Materiae debetur honos, si carmina temnis,
      Quae sonat hunc, abs te pagina digna legi est.
Romulidis placuit, quamvis rudis Ennius esset,
      Scipiadae magni dum fera bella canit.

14. LIBRUM SUUM ALLOQUITUR

Argiletanas non tu mea charta tabernas,
      Non alte excussi ludibria alta sagi,
Nec subsannantum sorbentes aëra ronchos,
      Nec naso armatum rhinocerota time.
Non tura aut scombros, non cordylas vel olivas,
      Nec blattae morsus, aut inopis tineae.
Doctorum iste timor, timuit tuus ista magister
      Lividulos homines, tu mea charta, time.

15. AD LEONELLUM PRINCIPEM FERRARIAE

Obtulerit sors si qua, meum tibi forte libellum,
      Perpetua Estensis, lux, Leonelle, domus;
Non illo hunc vultu relegas, quo iura ministras,
      Sed quo saepe levem, pellis et ipse pilam.

16. AD LEONELLUM

Ludere, dive, tuos, festivo carmine, vates,
      Ne, Leonelle, veta; ludis et ipse pila.

17. DE SE IPSO

Confiteor, veteres, ingentia nomina, vates,
      Vestra prius mihi sors invidiosa fuit.
Quod vos et rerum delectu, et voce diserta
      Praestantes, nemo posset adire novus.
At nunc ex aequo divisa est gloria nobis;
      Vinco materia, vincitis eloquio.

18. LAUS GUARINI

Floret lingua Latina, confitemur;
Duplo floreat amplius licebit,
Guarino tamen illa redditori
Grates dicere non valebit aequas.

19. EPITAPHIUM LEONELLI, FERRARIAE PRINCIPIS

Principis hic artus Leonelli terra recepit,
      Ast animam reducem lacteus orbis habet.
Huc illam pietas, huc virgo Astraea levavit,
      Huc cum Pierio, docta Minerva, choro.
Quodsi dexteritas, nitidae si gratia formae,
      Corporeum pariter tollere posset onus;
Qua solum nunc parte sui tellure resedit,
      Hac etiam summo fulgeret ille polo.

20. AD RUBERTUM

Succenses quia te, Ruberte, bardum
Dixi; cum potius referre grates
Deberes mihi; quippe sic poetas
Gallorum, veteres vocant, tuorum.
Quid tu, quid faceres, Ruberte, quaeso,
Si te vel fatuum, vel imperitum,
Verbo simpliciore nominassem?
Quantum nunc tibi bilis et veneni
Instaret misero gulam tumentem?
Quis fulmen caperet tui furoris?
Quod praeconia nostra si malignus,
In probris tibi computare perges,
Iam te bardum aliter, Ruberte, dicam.

21. EPITAPHIUM IN LEONELLUM FERRARIAE MARCHIONEM

Hoc decus Hesperiae Leonellus Marchio gentis
Est situs in tumulo, quo sceptra tenente quitem
Omnis tranquilla populus sub pace tenebat,
Et vetus astrifero remearat ab aethere virgo.
Infantes, pueri, iuvenesque virique, senesque,
Hunc lugete ducem, toto qui praesul in orbe
Saecula per Latias diffuderat aurea terras
Et clara priscos aequarat laude Quirites.

22. THRENOS IN LEONELLUM FERRARIAE MARCHIONEM

Pallas et aurata testudine pulcher Apollo,
Et quae Pieriam colitis Libethrides arcem,
Et Pax, et mitis Pietas, et Vesta, Fidesque,
Squalentes laniate comas, contundite pectus!
Italiae lumen, princeps Leonellus, et ingens
Iustitiae cultor, pius ac placidissimus heros,
Condidit aeterno morientia lumina somno.
Vester hic in tanto pugil invictissimus orbe
Extitit, et summo vos semper honore colebat.

23. AD PAULUM

Carmina quae nobis, Paule, emendanda didisti,
      Signata haud ullis quad rediere notis,
Ne frustra exultes; neu te spes irrita ludat,
      Nil opus est signis, pars ubi nulla placet.

24. AD GRYLLUM

Grylle, Lycambeos, alias mittemus, iambos,
      Imbelles elegi, nunc tibi munus, erunt.

25. AD PAULUM

Carminibus nostris nocet illud, Paule, notavi,
      Quod non sunt Latiis edita consulibus.
Quidvis cana facit multo pretiosius aetas,
      Rebus et a longo tempore surgit honos.
At tu, si quando mea legeris; esse putato
      Prisca; videbuntur sic meliora tibi.

26. AD GUARINUM VERONENSEM

Te precor, o nostri, decus et nova gloria, saecli,
      Qui calles linguas, docte Guarine, duas,
Quo iam tot fuimus sub praeceptore per annos;
      Hospes ut in cena nunc meus esse velis.
Quam dedit Evandro laudem Tirynthius hospes,
      Hanc dabis ipse mihi, si meus hospes eris.

27. REFELLIT GUARINICAM EXCUSATIONEM

Seria sunt, quae dura vocas, gratissima nobis,
      Nec poterunt nostris, illa nocere, iocis,
Immo tua haud parvum, mensae praesentia nostrae,
      Splendorem, poterit, clare Guarine, dare.
Frenaque ne nostro nimium sint libera ludo,
      Neve suum, excedant gaudia nostra, modum,
Illa augusta tui faciet reverentia vultus,
      Et gravitas, magno dignaque forma Deo.
Nec tamen inter nos et te iuvenilia quaedam,
      Quanquam sis canus, dicere turpe puta.
Quippe nec in seris, (ex te hoc audivimus), annis,
      Horruit urbanos, Tullius ipse, sales.
Socrate quis gravior fuit, aut quis sanctior unquam?
      Lusit cum pueris saepius ipse suis.
Isse datur quondam, (non est ea fabula falsa,)
      Stoicus ad Florae sacra iocosa Cato.
Tantorum exemplis igitur moveare virorum,
      Et quae saepe probas, ne fuge facta sequi.
Ne fuge, sed quamvis cum dispare, iungere turba,
      Nec mihi rescribas, sed magis ipse veni.

28. DE DOCTO SIMULATO

Hic, qui nunquam orat, nil scribit; doctus habetur.
      Sunt quibus immerito fama venire solet.

29. DE EODEM

Tam doctus scribat cur nil Aurispa, requiris?
      Credatur multi doctus ut esse magis.

30. AD BARTHOLOMAEUM

In te, nos, quereris fecisse epigramma; fatemur.
      Quae ratio est? inquis, nulla nisi libuit.
Sed delere jubes. Nemo est insanior; et quem
      Vidisti natos tu iugulare suos?
Non aliter nobis fore te promittis amicum;
      Nil est quod metuam, Bartholomaee, minus.
Abscedens digitum mordes, et saeva minaris;
      Quod scripsi, scripsi; quidlibet, i, facias.

31. DE SUO LIBRO

Ludimus ecce iocus, ades huc non tetrice Lector,
      Tu procul hinc contra, tetrice Lector, abi.
Triste supercilium cum sit tibi, ne lege nugas,
      Aut, si forte legis, pone supercilium.

32. DE VERSIBUS MARCELLI A SE LATINE EXPRESSIS

Saepe suas flammas, veteres flevere poetae
      Cuilibet et, pro se, Musa diserta fuit.
Nos in amore rudes, Marcelli lusimus ignes,
      Quos modo vulgari luserat ille lyra.
Sive voles cultos, Itala testudine, rhythmos,
      Ille dabit quales ante Petrarca dedit.
Seu cupies elegos Latia sub lege sonantes,
      Sumetur vacuo, pagina nostra, tibi.

33. DE EODEM PAULO ALITER

Saepe suos ignes, veteres cecinere poetae,
      Cuilibet et, pro se, Musa diserta fuit.
Ipse in amore rudis, Marcelli incendia lusi,
      Ille ego Pannoniae, gloria prima, meae.

34. AD CARBONEM POETAM

Qui nunc es Carbo, nempe olim pruna fuisti,
      Pone animos, fies mox, Ludovice, cinis.

35. IN FUREM VERGILIANUM

Excusas sic te, cum quid furare Maroni,
      Surripuit Chio, quod Maro multa, seni.
Excusatus eris, quin et laudabere vates,
      Si modo surripias, ut Maro surripuit.

36. AD GUARINUM

Non te mellifluae Nestor Homericus
Linguae dulciloquo nectare vicerit.

37. AD IULIUM

Scribendi ratio cum sit, vel sola poetis
      Gloria, vel certe maxima; solus is es
Qui scripta abscondas. Vel, Iuli, plus sapis unus,
      Vel nihil omnino, quod mage credo, sapis.

38. AD EUNDEM

Quid tua tantum in te peccarunt carmina, Iuli?
      Tristibus in tenebris semper ut illa premas.
Nec levius serves, quam carcere quaestro in imo
      Custodit, si quos ultima poena manet.
Tandem ea mitte foras, aut si meruere necari,
      Fige cruci, vel sic perfruitura die.

39. IN SUPERFLUA QUAERITANTEM

Hoc unum semper quaeris: superetne Maronem
      Tullius? an maior sit Cicerone Maro?
Nescio; verum illud belle scio, quod tibi nunquam
      Est visus, Procopi, nec Maro, nec Cicero.

40. IN GRYLLUM

Cum tu, Grylle, sonas, reticent per tesqua cicadae,
      Malo sonent illae, dummodo tu taceas.

41. AD GUARINUM

Commendas et amas, Guarine, nostrum,
Quem de te tibi misimus libellum.
Sed laudes et ames librum licebit,
Malles versiculis parem monetam.

42. IN THEODORUM

Antiquarius es nimium, Theodore, nec illis
      Uteris in nitido quae Cicerone legis,
Sed Plauti tibi verba placent, et si qua protervus
      Incidit priscis, Appius, in tabulis.
Nec nisi sumta probas de docto nomina Festo,
      Quondam roboreis illita caudicibus.
At Cadmi linguam non affectavit Homerus,
      Nec Numa Pilumni, Scipiadesque Numae.
Quodsi bella negas, culto quae protulit usu,
      Aetas bis senis inclyta Caesaribus,
Iam, licet, usurpes, quae dixit Tullus et Ancus,
      Quae fratri et tenero tradidit, Acca, Remo.
Vel potius Fauno Picus, Faunusve Latino,
      Evandri quibus est vaticinata parens;
Exul quae Latiis, didicit Saturnus, in oris,
      Qualia non uno Ianus ab ore dabat.
Scilicet istud agis, solum miremur ut omnes,
      Falleris; haud tali gloria calle venit.
Sit tibi praesentum sermo, sit vita priorum,
      Laudari si vis, et, Theodore, legi.

43. IN CINCILUM FURACEM

Plurima quando rapis, te convasare facetus
      Dicis, et hoc risu sordida furta premis.
Convasatorem nos te invasabimus ergo,
      Videris, an laedat poena iocosa minus.

44. IN FUREM VERGILIANUM

Non te ex Vergilio, sed magno dicis Homero
      Furari, furtum quando poeta facis.
Sed cum furaris iam praefurata Maroni,
      Furari ex ipso, te puto, Vergilio.
At male cum vati, simul huic furaris et illi,
      Quid, nisi iure malam, stulte, merere crucem?

45. DE AMATORE LIBRORUM VETERUM

Sunt quaedam, prope mille, puto, iam scripta per annos,
      Docta quidem, sed non et speciosa satis.
Tu tamen illa magis, quam nostra poemata, laudas,
      Hos solo quod sint anteriora meis.
Tanta tibi nunc est prisci reverentia saecli,
      Tam, senium canos et venerare dies!
At rerum plures, novitate placere videmus,
      Non carie et putri, Bartholomaee, situ.
Quid pro perversis adeo tibi moribus optem?
      Haec opto quamvis exitiosa parum:
Plus sapiat musto, vetus ut tibi vappa Falerno,
      Nec gustare nisi marcida poma velis.
Dormiat et tecum formosa Polyxena nunquam,
      Verum Hecube, sed iam non anus, imo canis.

46. IN NICOLUM

Tam doctus quare nil profert Nicolus unquam?
      Iungere tam doctus nec duo verba potest.

47. AD MARCUM

Scriptum in te dicis tetrastichon esse; Negamus.
      Nomine teste probas; nomine teste nego.
Marcus, ais, ego sum. Vivunt hoc nomine multi.
      An, rogo, tu phoenix esse videre tibi?
Daunia quot mulos, Nonacria pascit asellos,
      Tot passim Marcos degere, Marce, puta.

48. PORCELLIO POETAE

Misisti nobis et mala et carmina vates,
      Nec factum hoc casu, sed ratione, reor.
Totum me duplici voluisti pascere dono,
      Hic solet esse animi, corporis ille cibus.
Quam numeri oblectant mentem, tam poma palatum,
      Ista sapore placent, illa lepore juvant.
Mala aurum superant, et vincunt carmina gemmas,
      Aurum da et gemmas, deteriora dabis.
Poma nec Alcinous misisset talia nobis.
      Carmina nec Clarius, tam bene culta, Deus.

49. DE PORCELLIO ET IOVINIANO

Disceptant, sit uter poeta peior,
Hinc Porcellius, hinc Iovinianus.
Parcamus patris Aeaci senectae,
Nec tantam pigeat secare litem.
Est peior reliquis Iovinianus,
Sed Porcellius et Ioviniano.

50. AD IULIUM

Gratum est, quod mea perlegenda poscis,
Iuli, carmina; gratius sed illud
Esset, si tua mitteres vicissim.
Nam sunt iudicio diserta nostro,
Nec communis habent notam monetae,
Cunctis et dubio procul placerent.
Sed tu sic ea condis, et relegas
Intra scrinia, cistulas, locellos,
Communita seris fere ducentis,
Ut nec sol valeat videre, summo
Solus qui omnia cernit ex Olympo.
Tam servas vigili reposta cura,
Quam Phoebi Scythicos aves smaragdos,
Quam custos suus Inachi iuvencam,
Quam mala Hesperidum, pecusve Phrixi,
Nullo perdomitus sopore serpens.
Securus potes esse, nec rapacis
Ullas praestigias timere dextrae.
Non haec Autolycus, nec ipse posset
Furari Autolyci pater sagacis,
Surreptor Clariae Deus pharetrae,
Titani radios, Stygi tenebras,
Qui vafro queat amovere furto.
At possunt tineae, potest teredo,
Ac mus improbus, et situs putrescens.
Quare si sapies, amice Iuli,
Captivos ita detinere versus
Parces, ut capitis reos nocentes.
In lucem magis efferes apertam.
Nolunt Pieriae latere merces,
Quas famae pretium manet perennis.
Quodsi perpetuo legi recuses;
Multo simplicius nihil reponas.

51. IN CAROLUM

Carole, memet amas, verum mea carmina damnas,
      Hoc saltem velles, tectius ut loquerer,
Parebo monitis, et flammea versibus addam;
      Insit visceribus menta pusilla tuis.

52. DE GUARINO

Guarinum meritis parem Camillo,
Quis non censeat? Ambo reddiderunt,
Is regnum Latio, sed iste linguam.

53. AD AGAPETUM

Mitte tuos tandem nobis, Agapete, libellos,
      Mitte inquam, censor non ero, lector ero.

54. IN FUREM SUORUM CARMINUM

Quod, Valline, tui, tot habent mea carmina, libri,
      Vis imitatorem, te rear esse, meum.
Totos saepe locos, verbum transcribis ad unum,
      Materia est mecum saepius una tibi.
Non imitari hoc est, laus id, non culpa fuisset,
      Hoc est pro scriptis, edere nostra, tuis.

55. IN GRYLLUM

Nec bene, nec vere cum scribas, Grylle, vocari
      Non bene, sed vere pseudopoeta potes.

56. SUUM OPUS MODESTE LAUDAT

Non est hic, studiosa turba, non est
Festivissimus ille Martialis.
Verum simia Martialis haec est,
Cui tu, non quoties sacro poetae,
Sed duntaxat ea vacabis hora,
Qua cum simiola voles iocari.

57. AD LAURENTIUM

Quod mea, Laurenti, placide munuscula sumis,
      Quam si tu tribuas, plus, mihi crede, facis,
Donator det magna licet; maiora rependit,
      Qui devinciri se sinit officio.

58. LAUDAT CARMINA TITI STROZZAE

Edita Stroccigenae iam vatis Erotica tota
      Vulgus in urbe sonat, culte Tibulle, vale.

59. IN PAULUM

Orationem, Paule, tu prosam dictas,
Ego dulce carmen concino, sed ut censent
Sane haud maligni iudices, nec indocti,
Ambo figuris utimur parum bellis;
Facio archaismos, Paule, ego, et metaplasmos,
Tu barbarismos et facis soloecismos.

60. DE LAUDIBUS GUARINI

Si mihi gemmato, propinet Iuppiter, auro,
      Dulcia Dardania, pocula mixta, manu;
Non ego divinos malim potare liquores,
      Quam quod Guarini, nectar ab ore fluit.

61. IN GASPAREM

Cum duo mitto tibi, reddis mihi carmina centum,
      Sic tanquam numero sit superare satis.
Sed nil, Gaspar, agis, nam libro Persius uno,
      Quam longam Marsi vicit Amazoniden?

62. AD RUFUM

De brevitate mei miraris, Rufe, libelli;
      Qui malus est, adeo qui brevis esse potest?

63. CUIDAM ARDUA SUADENTI

Quae mihi misisti Clarium redolentia vatem,
      Accepi placido, carmina docta, sinu.
In quibus altarum memorans praeconia laudum
      Siderei tollis me super astra poli,
Ac me sanguineas hortaris dicere, pugnas,
      Et tot magnanimum splendida gesta ducum.
Si mihi Pierium, praestabit Apollo, favorem,
      Parebo monitis, clare poeta, tuis.
Sed mihi Castalium nec spirant pectora nectar,
      Nec sunt Aonio, labra rigata, lacu.
Non mihi Pegaseae, veniunt in carmina, vires,
      Ut possim tantos, edere voce, duces.
Non verso tantum tenero sub pectore robur,
      Tanta negant humeri, pondera ferre, mei.
Postmodo maturis, fuero cum doctior, annis,
      Si potero monitus, forte subibo, tuos,
Interea fixum, teneas sub corde, Ioannem,
      Digna Maronea carmina voce canens.

64. DE SE IPSO

Laudas me nimium, priscis et vatibus aequas,
      Mentiris, novi; me tamen, Ode, iuvat.

65. TETRASTICHON IN GUARINUM VERONENSEM

Interpres Graios transfers, Leonarde libellos,
      Poggius Arpinae scetatur fulmina linguae,
Blanda Panormigenam delectant carmina vatem,
      At Verona, tuus transfert, canit, orat, alumnus.

66. AD CLEMENTEM

Tempus, ais Clemens, edi mea carmina; Nunquid
      Iam nonus, postquam scripsimus, annus adest?

67. IN PROSPERUM

Non bona me iactes epigrammata fingere, Prosper;
      Verum est, confiteor; tu meliora facis.

68. IN GRYLLUM

Aurea Pythagoras, argentea carmina fecit
      Phocylides; sed tu plumbea, Grylle, facis.

69. AD GUARINUM

Phoebum Graecia, gens Latina Faunum,
Hammonem Libye, Pharos Serapin,
Consultum in dubiis, Guarine, adibant.
Te toto simul orbe confluentes
Accedunt populi, tua ut beata
Tingant arida corda disciplina.

70. IN CAROLUM

Antiquarius es, dicis mihi Carole; certe;
      Sed peius multo est esse neotericum.

71. IN RUFUM

Ne scribam prohibes, et immerenti
. . . . . . . . . . . . . . . . .
Lecturos mea peieras minores.
At nos et tua, Rufe, lectitamus.

72. IN CAROLUM

Carole, me laudas, verum mea carmina culpas,
      Praecipis et saltem tectius illa loqui.
Parebo monitis et flammea versibus addam;
      Insit visceribus, menta pusilla, tuis.

73. FRAGMENTUM EPIGRAMMATIS ALICUIUS, AD GUARINUM

Dulce nec eloquium linguae, quo Nestora vincis,
       Nec qua praecellis Nirea, forma decens,
. . . . . . . .

74. AD TROÏLUM

Vis tua facta canam, nec vis dare, Troïle, quicquam,
      Sed dicis: Tua sic fama perennis erit.
Nil de te scribam licet, hoc Tirynthius heros,
      Hoc Ithacus nobis, hoc dabit Aeacides,
Vel Pagasaea ratis, vel mutua vulnera fratrum,
      Vel pars Romanae quaelibet historiae.
Quid, quod tu pariter celebraberis? et tua semper
      Vivent nominibus, nomina iuncta, meis?
Aut etiam si me, neglectus omiserit index,
      Te tamen insignem pagina tota seret.
Nil ago; cunctaris pretium taxare poetae;
      Haec summa est; vel da, Troïle, vel taceo.

75. AD EUNDEM

Troïle, non tantum nostrae mea carmina prosunt,
      Sed famae prosunt amplius illa tuae.
Fac tamen amborum ponantur commoda in aequo;
      Sic etiam medium iure subibis onus.
Pallori nostro sit inanis gloria merces,
      At vobis constet, quod venit inde, decus.
Si pro me non vis, vel pro te, Troïle, solvas,
      Perdo meam partem, perdere nolo tuam.
Hoc eme de nostro, gratis hoc sume, libello,
      Qui sua partitur non vel iniquus homo est.

76. IN UGONEM

Barbara me mater quod protulit, obiicis, Ugo;
      De Phrygia nati sunt genitrice Dei.

77. IN PHILITICUM

Ne nimium tumeas, Philitice, novimus omnes,
      Qua tibi sit geminus nobilitate parens,
Altera nam cubito nares emungit, at alter
      Non spuit in terram sit nisi festa dies.

78. AD GRYLLUM

Mordes, et patria pastum me dicis ab ursa,
      Tam durus videor, tam tibi, Grylle, ferox.
Pannonis ursa dedit lac nobis, Grylle, fatemur,
      At non ursa tibi, sed lupa, Grylle, dedit.

79. AD EUNDEM

Merdas, Grylle, tuas, meo libello
Te detergere velle comminaris.
Tergas, Grylle, licet; modo cruentas.

80. IN EUNDEM

Grylle, caca in nostrum, non deprecor improbe, librum,
      Dum tantum mixto sanguine, Grylle, caces.

81. DE DIVITE LAUDANTE PAUPERIEM

Candida restituit versi clementia fati,
      Tristior abstulerat quas tibi casus opes.
Laudata veterum tu paupertate virorum,
      De Cincinnatis disseris et Curiis.
Sic ubi securos tetigit iam navita portus,
      Ventorum faciles despicit ille minas.
Cum miser es, mihi tunc, Matthia, Stoicus esto,
      Nunc impune tibi fortia verba volant.

82. DE NASO CYRI ET GRYLLI

Cyrus erat Persis naso gratissimus unco;
      Invisus tota est Gryllus in Ausonia.

83. IN UGONEM

In re vis omni, sapiens nimis, Ugo, videri,
Sed minus ille sapit, qui nimis, Ugo, sapit.

84. IN ARROGANTEM

Tu, qui tanta sapis, dic unde ciconia rostrum
      Sic quatiat, quamvis algeat illa nihil?

85. DE NASO HARILLI

In caput exiguo, crevit breve corpus, Othoni,
      At caput in nasum crevit, Harille, tibi.

86. AD RULLUM

Cum tibi mas paritur, laetus convivia ponis,
      Femina si fuerit nata, perire iubes.
Rulle, puerperio tua iam Faustina propinquat,
      Tempus et a medico poscere mandragoras.
Lesbia iam pariter, pariter Lucina vocatur,
      At tibi sollicito pendula vota tremunt.
En! parit, et vulva, primum caput exit, aperta:
      Quicquid id est, vivat, forsitan Iphis erit.

87. AD GUARINUM VERONENSEM

Cur, Guarine, tuos, indulgentissime patrum,
      Non cohibes natos turpibus a vitiis?
An nescis pridem quid fecerit unus eorum?
      Fecit ut ancillae sis socer ipse tuae,
Ut vernae sis fecit avus; iam fabula tota
      Urbe volas, et adhuc te tua probra latent.
Cur, inquam, Guarine, tuos, millissime patrum,
      Non cohibes natos turpibus a vitiis?
Talia in ancillas nam si illis saepe licebunt,
      In natas, aliis crede licere, tuas.

88. AD CONRADAM

Quod te Conradam Germania terra vocavit,
      A conradendo nominis istud habes.

89. DE PHRYNE

Eversas reparat dum Thebas aurea Phryne,
      Femina tam multis, una petita, viris,
Sacra Amphioniae fidis olim plectra secuti,
      Nudatis montes erubuere iugis.
Illa levi risu, Nescitisne, improba, dixit,
      Saxa, quid hac habeat iuris in urbe Venus?
Iam vos cum tenerae doceant ita currere chordae,
      Quale nefas homines, si mea forma trahit?

90. AD GALLUM

Praestiteram decimis, nummos tibi mille, Calendis,
      Exigo, ti iuras prorsus habere nihil.
Quid nostra? iam redde datum, qui mutua sumpsit,
      Is debet, non qui solvere, Galle, potest.

91. AD PROSPERUM

Quod rudis, ingenio talem me, terra creavit,
      Miraris Tusci, Prosper alumne, poli.
Possunt et stulti sub utrolibet aëre nasci,
      Possunt et quorum fervida corda micant.
Democriti pectus pecorosa Abdera tulerunt,
      Crassa dedit tenuem Mantua Vergilium.
Tu tamen exemplis, dubitas si credere priscis,
      Nos ambo, quales simus, et unde, vide.

92. DE AGNETE

Agnes, vita, tuos, quoties contemplor, ocellos,
      Sidera me toties bina videre puto;
Sidera sed toto, longe pulcherrima, coelo,
      Qualia sunt nitido cum Iove nostra Venus,
Aut inter fixos stellarum Sirius ignes,
      Sirius Arcturo si coeunte micet.

93. OPTAT COITUM PUELLAE

Agnes, da mihi, quod tuo marito;
Quodsi des, tamen inde nil peribit.
Ambos quod pariter datum iuvabit,
Ad quod vos opifex Deus creavit,
Quodsi non foret, unde gigneremur?
Quod mater tua si patri negasset,
Nec tu nata fores, tui nec isti,
Qui me urunt facius suis ocelli.
Semper quod dare feminae potestis,
Semper sumere quod viri nequimus.
Quod praesens placet, urit affuturum.
Nec triste est, nisi quando non habetur.
Quod terram replet, et profunda ponti,
Quo iucundius esse nil putatur.
Primo quod dare virgines recusant,
Aeternum dare deinde concupiscunt,
Quod dat Iuno Iovi, Venus Gradivo,
Quod mortalibus et Deae dederunt.
Quod tu si dederis, lucrum assequeris,
Quod si non dederis, diu dolebis.
Respondet nihil, ergo iam negavit,
Sed ridet tamen, ergo iam spopondit.

94. AD MAGDALENAM

Commater mea, Magdalena, quantis
Te possum precibus, misellus oro,
Praestes auxilium meo furori.
Priscam depereo tuam propinquam;
Hanc, quae continuis fere diebus,
Ad te ventitat, assequente nullo,
Tecum lusitat, ambulat, lavatur,
Tecum cantilat, et tuos per hortos,
Cervo saltitat ocior quadrimo.
Novi, quam tibi nil neget iubenti
Quantum consilio tuo acquiescat,
Tu si praecipias, diebus octo
Potum non capiet, cibo abstinebit
Commenda, precor, huic meos amores,
Neu me despiciat, mone propinquam,
Quodsi plus aliquid mihi ordinares,
Illud quod prohibet pudor fateri,
Donarem tibi quicquid ipsa velles.

95. AD RUFUM

Tot tibi sunt oculi, quot habebant Gorgones omnes,
      Egerunt tecum quam bene, Rufe, Dei!
Solus habes, quod tres; effosso sed tamen uno,
      Sit, precor, incolumis, cetera turba tibi.

96. AD SEVERUM

Misisti mihi, tot, Severe, turdos,
Iani scilicet ad novas Calendas,
Quot post primam habuit misella tussim
Dentes Aelia; quot Ligia crines
Unum si tamen auferas et illis.
Tot grates igitur tibi remitto,
Quot stellans oculos habebat Argus,
Quot centumgemini manus Gigantes,
Quae si forte satis, Severe, non sunt,
Sint, nasos quot habet meus Philemon.

97. DE SE IPSO

Qualiter o crucior! certe modo cunnus adesset,
      Possem ter quinas continuare vices.

98. DE AMICA SUA

Certe ego vel Proculo, si sim futuentior ipso,
      Luxuriae possim non satis esse tuae.

99. AD PAULUM

Littera prima tui si nominis asspiretur,
      Verum, Paule, tibi demum ita nomen erit.

100. DE SILVIA

Ex te concipio, meretrix mihi, Silvia, dicis,
      Silvia, non magis hoc dicere, crede, potes;
Quam si per spinas incedens, Silvia, densas,
      Dixeris: ista meum, laesit iniqua, pedem.

101. IN CARBONEM POETAM

Orator simul et poeta Carbo est,
Non est hoc aliud profecto, quam si
Mas et femina Carbo diceretur.
Sic plane Hermaphroditus ergo Carbo est.

102. DE LAELIA

Laelia, quid nostram, toties petis, improba, linguam?
      Si iuvat, hoc totum, vipera, sorbe caput.

103. AD EANDEM

Tam coeunt artis gemini complexibus angues,
      Ut duplex uni quis putet esse caput.
Ast ego sic iungi cupio, mea Laelia, tecum,
      Ut mihi diversum nec caput esse velim.

104. AD PAULUM

Paule, superiecta quae portem veste, requiris?
      Si te scire velim, non ea, Paule, tegam.

105. AD LUDOVICUM

Mutua cum reddam, simul ipsum me, tibi dedam,
      Aspice quam praestem plus, Ludovice, tibi.

106. DE SE IPSO, CUM VIRGINITATEM AMISISSET

Virginitas valeas; hodie mihi forpice crinem
      Tondeo, et abiectis, sumo togam, nucibus.

107. DE PORCIA

Sic ait, ardentes haurit dum Porcia prunas:
      Vos, venerande parens, care marite, sequor.

108. IN BLASIUM POMILIONEM

Pomilio Blasi, cum te mirantia spectant
      Lumina, succendit protinus ira iecur.
Esse pudet si te nanum, fuge solis ad ortus,
      Inter Pygmaeos vel Polyphemus eris.
Illic sublimis solio, veneratus, in alto,
      Gentibus exiguis iura severa dabis.
Illic tota tuo pugnabunt agmina ductu,
      Advena cum pacis foedera rumpet avis.
Sed tibi terga tument putri deformia gibbo,
      Surgit et e medio pectore turpe caput.
Amplius hoc, fateor, nos te ridemus, at illis
      Maiorem incutiet tam nova forma metum.
Unde tamen subiti, tanta inclementia, morbi?
      An nihil est quod non improba fata petant?
Certe sospes eras, certe conviva sedebas
      Nobiscum ad festas, nuper et ipse, dapes.
Mortuus ecce iaces, nec adhuc te fabula vulgi,
      Distulit in moesto decubuisse toro.
Terra tibi reliquos quantumlibet ingravet artus,
      Sit tantum gibbo, non onerosa, tuo.

109. AD LINUM

Posse domi fieri sapientem te, Line, credis,
      Unum cuncta aetas Μητροδίδακτον habet.

110. DE THEATRO VERONENSI

Est tibi prostibulum, quod erat, Verona, theatrum;
      Assidue Floram nunc colit ille locus.

111. IN BERTUM

Tollis femellas, occidis, Berte, puellos,
      Ne durum tandem, prospice, Abaddir edas.

112. IN CRESSAM

Lacte tuum nutris caprino, Cressa, puellum,
      Numquid vis alium tollere, Cressa, Iovem?

113. DE URSO CINAEDO

Nemo est Etrusco iuvenum lascivior Urso,
      Possedit mollem tanta libido virum.
Lascivam aestiva nactus qui nocte puellam,
      Nil putat esse vices continuare novem.
Idem septenos discidit ut inguine culos,
      Quae fecit maribus, sustinet ipse libens.
Ergo, vera licet nobis si dicere: non est,
      Non est hic Ursus, Rufe; quid ergo? lepus.

114. IN GRYLLUM

Grylle, Lycambeos vacui mittemus Ïambos,
      Hoc breve sufficiat nunc epigramma tibi.

115. IN BASINUM

Cum sis Basinus, cur esse Basinius optas?
      Aptius ut fiat, littera prima cadat.

116. IN LEONEM CINAEDUM

Nunc facit id, quod vir, nunc id, quod femina debet,
      Parte tamen patitur posteriore, Leo.
Hunc ego Tiresiam, vel Caenea dicere possum,
      Ni melius dici posset Hyaena Leo.

117. IN GUIDONEM

Cum sis pauperior Codro vel Iro,
Cur dives, Guide, quaeris aestimari?
Conducti tibi quid, rogo, clientes?
Quid falso virides vitro smaragdi?
Quid mentita Tyron lacerna prodest?
Sortis praestigiae beatioris.
An passim tibi ducis invideri?
Nec cuiquam esse putas cor aut ocellos?
Sed iam te licet esse ditiorem
Lydorum simul et Phrygum tyrannis
Ostendas, Guide; credimus, fatemur,
Dum sis pauperior Codro vel Iro.

118. AD LUNAM

Quid metuis? terraene umbram? magicosne susurros?
A torvo potius, Luna, Leone cave.
      

119. AD PERINUM

De te nos (tamen innocente) dicis
Incassum mala multa suspicari.
Recte id forte putas, Perine, verum
Culpa non vocat ille, qui meretur
(Insons sit licet) esse sons putari.

120. IN INCONSTANTEM

Fortunae non hac tantum ratione videris
      Filius, assidue quod favet illa tibi;
Sed quod proposito nec tu persistis in uno,
      Evehis et pravos, pellis ad ima probos.
Quid precor ergo tibi? nisi quod tua, pessime, mater,
      In te etiam solitis moribus esse velit.

121. IN MENDACEM

Cum tua non ullus de te mendacia credat,
      Mentiris soli, scilicet ipse tibi.

122. AD LIBERAM

Cum volo, tu non vis; cum nolo, Libera, tu vis;
      Quando igitur sumes, Libera, quando dabis?

123. QUAESTIO ARDUA ET DIFFICILIS

Cur penem cunnus, cur contra mentula cunnum
      Appetat, haec, vulgo iudice, causa facit:
Cum primos homines uda ex tellure Prometheus
      Confinxit, geminum non variavit opus.
Membra nec apposuit duplicem dirimentia sexum,
      Unde novum posset se reparare genus.
Mox cum non aliter naturae iura manerent,
      Discrevit propriis, corpora bina, notis.
Quippe puellari raptam de pectine carnem,
      Alterius mediis fixit in inguinibus.
Inde suam partem semper locus ille requirit,
      Inde suum semper pars petit illa locum.

124. AD LUPUM

Vel metuunt vel amant, qui te, Lupe, non bene norunt;
      Ast ego qui novi, nec metuo, nec amo.

125. IN PROSPERUM

Quam te, Prosper, amem, potes hoc cognoscere solo,
      In coelum e terris te quod abire velim.

126. AD AMICAM

Heu mihi! tam tarde congressi, tam cito quare
      Digredimur? nec fas longius esse simul?
Hos ego complexus tunc vellem, vita, resolvi,
      Quercubus implexae cum caderent hederae.
Haec ego tum cuperem disiungi basia, quando
      Desereret concham lubrica concha suam.
Consortes utinam Veneris sic vincla catenent,
      Haeret ut implicito cum cane nexa canis!

127. AD GALLIONEM

Gallio, quid prensas? quid adhuc, infeste, resistis?
      Si caveat, satis est, qui rediturus abit.

128. IN NON RESTITUENTEM MUTUUM

Plus me tu perdis, data quod duo reddere non vis,
      Si duo reddisses, mille daturus eram.

129. IN LUCIAM

Immerito plane succenses. Lucia, nobis,
      Prodita sit tanquam res tua voce mea.
Prodita voce mea non est. Unde ergo loquuntur
      Vicini? et tota rursus in urbe sonat?
An, rogo, tu quenquam tam surdum existere credis,
      Qui non ballistas audiat et tonitrus?

130. IN MENDACEM

Te, non nos, fallis, cum nos ea credere credis.
      Credere tute, alio quae referente, neges.
Desine mentiri, iam desine dicere, demens,
      Quae vix crediderit morio Musicius.

131. IN CAROLUM

Aureolos abs te peterem cum forte novenos,
      Utebar multis, Carole, blanditiis,
Nec dominum, nec te regem appellare verebar,
      Tunc frugi et pulcher, doctus et acer eras.
Miraris quod te contra nunc, Carole, culpo;
      Non ego, sed tempus dixerat illa tibi.

132. IN PRISCAM

Quid tibi cum claudo, dicebam, Prisca, marito?
      Optimus est claudus, Prisca, fututor, ait.

133. DE AMORE SUO IN LEDAM PUELLAM

Flava Cupidineis laesit me Leda sagittis,
      Nubere digna Deo; gignere digna Deos.
Haec mihi nescio quas continget capta per artes,
      Nam servat clausas, Tyndarus ipse fores.
Si via nulla patet, nisi quam mens alta Tonantis
      Commenta est; et me candida pluma tegat.

134. FRAGMENTUM EPIGRAMMATIS ALICUIUS

Tu mihi per terras, nec non iurata per undas,
      Laeva tibi pontum, dextra premebat humum.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

135. AD RINUCIUM

Sunt natae tibi nubiles, Rinuci,
Moratae satis et satis decentes.
Has tu tradere nuptui laboras,
Ac toto generos foro requiris.
Sed sic aedibus intimis retrusas
Custodis, uti Perseos parentem
Argivus socer aurei Tonantis.
Non illas, miser, ad sacella, sanctas
Non accedere praedicationes
Permittis, quoties pater Rubertus.
Rauca se crucifigit in cathedra.
Nedum visere festa, vel choreas,
Per convivia vel sinis vagari,
Aut communibus interesse ludis.
Non est haec via filias locandi,
O vicine pater; meo nec unquam
Hunc tu consilio modum sequeris.
Sed venalia mercium tuarum,
Prima fronte locabis officinae,
Imis nec penetralibus recondes.
Tali tractus ut hospes illecebra,
Vel nolens emat, et nec autumanti
Securum tibi promat arrhabonem.
Omnis, iudicio meo, Rinuci,
Maturae genitor viro puellae,
Mores debet habere venditoris.

136. AD PROSPERUM

Qui centena tuo numeravit nomine nobis,
      Attulit is nullum, Prosper, epistolium;
An veritus non es centum cui credere numos,
      Es veritus totidem credere litterulas?

137. DE AMBROSIO

Non instrumento grandi, non testibus amplis
      In causa quicquam proficit Ambrosius.
Lis sibi cum Thecla est, sed quicquid pondere magno
      Proferat Ambrosius, nil nisi Thecla negat.

138. IN CELSUM

Dico prudentem, dico te, Celse, disertum,
      Omnia tu credis, mentiar ipse licet.

139. CONQUERITUR, QUOD SE SOCII AD LUPANAR SEDUXISSENT

Quo me, quo trahitis, mei sodales?
Ad foedum, puto, adimus lupanar.
Nam quis tam procul hic locus recessit,
Post pomoeria sacra, post tot hortos,
Cellis vilibus et frequens cathedris?
Fucatae quibus insident puellae,
Structuris caput arduae superbis,
Collo pendula vela gestitantes,
Nec pressae teretes sinu manillas.
Quidnam hoc? ille manu retractat,
Ille amplectitur, hic perosculatur,
In cellam praeit ille subsequentem.
Ite hinc, ite, malam in crucem, scelesti;
Non vos ducere me deambulatum
Dixistis, simul ire cum negarem?
Hoc me iam indice resciet Guarinus.

140. QUALEM OPTET AMICAM

Si iaceat mecum laeta et lasciva, licebit
      Ne sit bella nimis, neve puella nimis.
Non tristis facies, non me rudis allicit aetas.
      Omnibus his unam plus amo nequitiam.

141. IN ADULTERUM

Cum vicina magis sectare cubilia Crispo,
      Uxorem quare non potes, Arbe, tuam?
An tibi securo languet permissa voluptas?
      Nec nisi in illicito mentula amore viget?

142. IN CYPRIANUM

Quo tibi personam? Nudo licet ore vageris,
      Omnes larvatum te, Cypriane, putant.

143. AD GALEOTTUM

Cum nec amicitia nobis sit iunctior ullus,
      Nec Permessiacis tam madefactus aquis,
Carmina Marcelli patrios solantia luctus,
      Iudicio misi discutienda tuo.
Non ego nunc abs te plausus expecto crepantes,
      Nec vanum clames ut, Galeotte, σοφῶς;
Ista dabit vulgus, vel garrula turba clientum,
      Tu fac, Quintilio me recitasse putem.

144. EPITAPHIUM VALERII MARCELLI

Improba ni tenerum, Valeri te, fata tulissent,
      Esses Marcellae, fama secunda, domus.
Tecum spes Venetum, tecum solatia matris,
      Tecum deliciae disperiere patris.
Si probitas, si forma, Deos, si lingua moveret,
      Nestoris aetatem vivere dignus eras.
Mota erat his Clotho, Lachesis non ipsa negabat,
      Tertia, sed rupit stamina, pulla soror.

145. DE SIGNO AMPHITRYONIS

Phoebus quadriiugo surgit cum lampade curru,
      Bellantis signum hoc Amphitryonis erat.

146. IN LUCIAM

Hunc cum, Lucia, mentulatiorem,
Qui nasatior est, inepta credas,
Rivali puto me carere summo,
Quod nondum tibi visus est Philemon.

147. DE GALESO

Non credis nostro cur Praetor inique, Galeso?
      Legitimos testes nonne Galesus habet?

148. IN AULUM

Nil satis, Aule, tibi est, cupis omnia et omnia captas,
      Quid dignum factis imprecer, Aule, tuis?
Aut tibi, quanta Midae fuerat, sit copia rerum,
      Aut Erysichthonia discruciare fame.

149. AD GALLIONEM

Si nec legitimi curas chirographa ligni,
      Nec te nostra fides, numina nostra movent,
Securum faxo te praestet idoneus auctor,
      An dubitas etiam credere pontifici?

150. AD GUARINUM

Perlegeres nostrum cum forte, Guarine, libellum,
      Dixisti (ut perhibent): haec ego non doceo.
Non haec tu, venerande, doces, Guarine, fatemur,
      Sed quibus haec fiunt, illa, Guarine, doces.

151. IN PINDOLAM

Quid mihi, nescio cur, arrides, Pindola, semper?
      Istud non novi, qua ratione facis.
Nil unquam de te merui bene; nil tibi certe
      Ante dedi, sed nec forte deinde dabo.
Crustula tu nobis tamen et diapasmata donas,
      Vel ficos plena castaneasve manu.
Saepe ultro calamum largiris, saepe papyrum,
      Saepe mihi dicis: sum tuus, esto meus.
Qui reblandiri norunt, blandire Latinis,
      Pindola, dedidici nondum ego barbariem.

152. IN LUPUM

Grandem te et luscum, vere Cyclopa vocamus,
      Verius id fiet cum, Lupe, caecus eris.

153. DE MONADE ET DYADE, NUMERIS

Quid sit prima Monas summae Deitatis imago,
Mascula dividuas admittere nescia partes,
Non numerus, verum numeri pollentis origo.
Haec Dyadem geminata creet, quam prima secare
Possit, et imbellem referat, ceu femina, sexum.

154. IN THECLAM

Dum culta incedis, maior mihi, Thecla, videris,
      Quam fuit Alcmene, quam fuit Andromache;
Stringere cum nudam volui, tunc corpore maius
      Deplumata tuo noctua corpus habet.

155. DE SUA AETATE

Sextus hic et decimus vitae mihi ducitur annus,
      Si nato verum tradidit ipsa parens,
Septimus accedem, cum flava cucurrerit aestas,
      Mitior et Phoebum devehet Erigone.
Iam mihi vox gravior, iam pubes inguina circum-
      Serpit, et in Venerem mentula saepe tumet.
Ignea iam visa vibrantur corda puella,
      Iam mihi per somnum lintea saepe madent.
Eminus hinc igitur moneo, liberte, recedas,
      Quem puero comitem cura paterna dedit.
Cedat et hircoso trux cum tutore magister,
      Nec iuris quisquam me vetet esse mei.
Hac nucibus, teneris hac luce renuntio bullis,
      Hac decus Ausoniae sumo virile togae.

156. AD IUSTINAM

Mel, Iustina, meum, mea cara sororcula, quare
      Missa remisisti, munera nostra, tibi?
Non ideo misi, quo te corrumpere vellem,
      Sit procul a nobis hic, mea vita, furor.
Sed magis ut scires, quam te devotus amarem,
      Vult aliquo nosci pignore castus amor.
Qualiter offensam valeas pensare, requiris?
      Tu mihi fac mittas, ut nec ego accipiam.

157. IN LAPPUM

Pauper eram, tunc me nec noscere, Lappe, volebas,
      Sum locuples, offers mutua, Lappe, decem.
Sume, triplum dono, sed conditione sub illa,
      Ut miser, adverso Numine, semper agas.

158. IN SYLLAM

Cum debes mihi, Sylla, fingis iram,
Ne te scilicet aes meum reposcam,
Sed dicam: tibi habe, modo gravari
Desistas, et ut ante, sis amicus.
At nunquam hoc ego dixerim, sed illud:
Quantum me libet oderis, licebit,
Obtrectes, miniteris, insequaris,
Dum tantum mihi creditum refundas.

159. DE SACRILEGO

Terreus iste Iovem spectans, quasi talia fatur:
      Terra, volo, mea sit, tu, pater, astra tene.

160. IN ADULTERUM

Dum quasses aliena fulcra moechus,
Uxori propriae, Severe, parcis.
Sic, cui cellula rumpitur Falerno,
Vicina bibit Hodus e taberna.

161. AD LUCIAM

Laesisti stultae morsu me, Lucia, linguae,
      Nunc ego me culicem scilicet esse velim,
Ut possem contra te laedere; nunc ego maestus
      Quam iaceo, fieret tam tibi amara quies.

162. DE NEGANTE MUTUUM

Mutua nescio cui dederam duo nuper amico,
      Accepisse tamen, perfidus ille, negat.
Iactura o felix! o nobis utile damnum!
      Si duo solvisset, mille daturus eram.

163. IN IUDAEUM FOENERATOREM

Lucanum et iuncto pariter Nasone, Maronem,
      Redde mihi Iuda, seu mage tu Salomon.
Quid dubitas? ego tres olim tibi nempe libellos,
      Inspice si Iani chartula nomen habet.
Quis modus usurae? sortem, inquis, foenus adaequat.
      Si verum dicis, perfide, non redimo,
Hic pereant; tanti vix illos auctio vendet;
      Insanit saumet pignora quisquis emit.

164. DE SE QUOD AMARE COEPISSET

Quod mihi divino tu saepius ore solebas
      Dicere, nunc, Michael, exitus ecce probat.
Haesimus, et totis concepimus ossibus ignem.
      Concidit et tandem spiritus ille meus.
Cum te dementem dementia nostra vocabat,
      Cum mox ridendo tu mihi risus eras.
Quare in amore rudi, doctissimus ipse, sodali,
      Consilium, quaeso, confer et auxilium.

165. IN LINUM DOCENTEM PAEDICARE

Praeco salutiferi, Line flagrantissime, verbi,
      Siccine deterres turpibus a vitiis?
Cum quis paedicat, fugere inquis daemonas omnes,
      Quis non paedicet, si, Line, vera refers?

166. DE EODEM

Orabam frustra, frustra ieiunus agebam,
      Nil opis in donis, nil erat in crucibus;
Nam tanto diris gravius tentabar ab umbris.
      Sed nunc paedico: daemones aufugiunt.

167. DE EODEM

Infesti possent qua daemones arte fugari,
      Nemo prius norat; nunc Linus edocuit.

168. DE EODEM

Ite procul supera lapsi de sede maligni;
      Formosus nostro, est Troilus, in gremio.

169. IN EUNDEM

Interpres, Line, codicum sacrorum,
Francisci rigidam secute sectum;
Audires mea forte confitentem
Dum me crimina; saepe non negavi,
Lascivo cubuisse cum cinaedo.
Tu zelo, ilicet, ac furore plenus,
Clamasti subito per omne templum,
Cur tantum facinus miser patrassem?
Hoc egi, Line, non libidinose,
Sed tetros uti daemonas fugarem.

170. DE THESPI

Coepit sordidus ore faeculento
Plaustris carmina vectitare Thespis.

171. DERIDET EUNTES ROMAM AD IUBILAEUM

Mille quadringentis Hyperion aureus annis
      Adiicit haec decimae tempora Olympiadis,
Natus ut aeterni, qui condidit omnia, patris,
      Prodiit intacta virgine factus homo.
Nunc propius quaerenda salus, et ac aethera clarum
      Vilibus e terris maxima porta patet.
Iam Zephyri et Boreae gentes, Occasus et Arctos,
      Omne quod hinc Tanais claudit et inde Tagus,
Romam festinant, et confluit orbis in Urbem,
      Nec capiunt ipsae millia tanta viae.
Nescio credulitas haec si sua proderit ipsis,
      Hoc scio: Pontifici proderit illa satis.

172. DE EODEM

Hispani, Galli, Sclavini, Teutones, Hunni,
      Clavigeri petitis limina sancta Petri.
Quo ruitis stulti, Latios ditare Telonas?
      Salvari in patria siccine nemo potest?

173. DE EODEM

Iam fora cuncta viris, meritoria cuncta replentur
      Agmine tam denso barbara turba venit.
Ipsum divitiis nullus non caupo lacesset
      Cosinum, si talis proximus annus erit.

174. DE CAUPONE QUI ANNO IUBILAEI DITATUS EST

Pastor veris opes, aestatis carpit arator,
      Vinitor autumni, lenta quiescit hiems.
Nec nisi raro capit quicquam piscator et auceps,
      Coponis nullo tempore lucra vacant.

175. DE EODEM

Nec mercatori, nec nunc ego bella gerenti,
      Nec nautae invideo, nec, Macer, agricolae,
Nec medico, nec causidico, nec, crede, poetae,
      Coponi multum sed, Macer, invideo.

176. DE EODEM

Utere, copo, tuo, nunc utere, si sapis, anno,
      Quam longe distant altera lustra decem.

177. GALEOTTI PEREGRINATIONEM IRRIDET

Cur et tu, rogo, cur, poeta cum sis,
Parnasi tamen arce derelicta,
Cum capsa, Galeotte, cum bacillo,
Romanam peregrinus is in urbem?
Hoc plebs credula gentium exterarum,
Hoc larvas solitum timere vulgus,
Hoc turbae faciant hypocritarum.
Tu senti mihi, quod putavit olim
Vafri callidus Euathli magister,
Aut Divum Theodorus abnegator,
Vel sectae pater ille delicatae,
Summum qui statuit malum dolorem.
Sin devotio iam beata cordi est,
Si torto iuvat ambulare collo,
Cuncta et credere, quae dies per omnes
Rauca praedicat altus e cathedra
Albertus pater et loquax Rubertus,
Gaudens lacrymulis anicularum;
Dilectis, age, dic valere Musis,
Sacras rumpe fides, et alma Phoebi
Claudo carmina da fabro Deorum.
Nemo religiosus et poeta est.

178. DE MARCELLI TROPHEO

Rettulit hos late victis Insubribus angues
      Marcelli nuper bellica dextra ducis.
Exuviae domitum testantur fortiter hostem;
      Accipe, Sancte Leo, civis opima tui.
Qui modo vibrantes trifidas, qui guttura linguas
      Fundebant celsis sibila dira iubis,
Collecti in parvos cristis languentibus orbes
      Servitura tuo colla dedere iugo.
Talia Virromari tergo detracta ferocis
      Obtulit Iliadae Claudius arma patri.

179. AD AENEAM SYLVIUM

Si Bilblitani tibi sunt epigrammata vatis,
      Protinus huc ad nos, fac precor, illa volent,
Nonne vides quantos moveat Fortuna tumultus?
      Nec sperare sinat nos meliora timor?
Tempore sollicito tragicos deponere luctus
      Convenit, et levibus pellere maesta iocis.

180. RESPONSIO

Causaris senium, ne mecum carmine certes,
      Sed plus eloquio pectora cana valent.
Aptior est tirone rudi veteranus in armis,
      Certius et vitulo taurus aratra movet.
Nos petimus, tu summa tenes; spes lubrica nobis
      Spondet adhuc, quod iam res dedit ipsa tibi.
Nec dum Pegaseis te Cynthius arcet ab undis,
      Non vox refrixit, non lyra muta silet.
Ergo cave, ne qua cupis excusatus haberi,
      Accuses illa te ratione magis.
Quod Bilblitani rogitavi epigrammata vatis,
      Suspecta est, video, nostra iuventa tibi.
Crede, precor, melius! relegi non improba possunt,
      Lascivos, oculo praetereunte, modos.
Ille quidem gressu profugo mea castra petivit,
      Sic tamen, ut redeat, cum revocabit herus.

181. EIUSDEM AD EUNDEM

Desine, quaeso, meas, Aenea, poscere Musas
      Auribus et dignas esse putare tuis.
Non radios Phoebus Lunari sumit ab umbra,
      Nec petit a rivis maxima Tethys aquas.
Adde, quod Italiae veni novus hospes ab oris,
      Nec, si quod lusi, me comitatur opus.
Ipse tuos potius nobis transmitte libellos,
      Nec dibutes, censor non ero, lector ero.

182. AD PETRUM

Quid tibi, Petre, meo tulerim, scitaris, ab Istro;
      Quod pridem e Cypro, tu mihi, Petre, tua.

183. DE SE IPSO

Sextus hic et decimus vitae mihi degitur annus,
      Narravit nato si modo vera parens.
Septimus incipiet Septembres ante Calendas,
      Si modo producant tres mihi fila Deae.

184. IN CRUDELEM PRAETOREM

Quis Sulla hoc sanxit? dudum reus in cruce pendet,
      Praetor nunc demum trista tribunal adit!
Nunc demum miseri causam cognoscit inanem!
      Quid prodest, si iam pareat innocuus?
O Theta infandum! iura o praepostera dirae
      Legis et Arctoi moribus apta poli!

185. DE AMBROSIO

Mentiris, Theodore miser: sunt Numina coelo,
      Nec vacat omnino regia celsa poli.
Nil sentis, Epicure: dii mortalia curant;
      Nec frustra in terras fulmina torta cadunt.
Numina, clamemus, sunt et mortalia curant,
      Pendentem postquam cernimus Ambrosium.

186. IN MALCUM

Ieiunam tolerare sitim, sudare sub armis,
      Frigus et insani caumata ferre canis,
Cum belle possis haec omnia, non potes illud.
      Ne, facias, male sit, cum bene, Malce, tibi est.

187. IN DIONYSIUM

Perpetuis totus, Dionysi, sordibus horres,
      Hoc vera dignum religione putas.
Nimirum porco non esset sanctior ullus,
      Si faceret quenquam sordida vita probum.

188. IN PHILIPPUM

Esse meum mihi te dicebas saepe Philippum.
      At tu, iam video, Pseudophilippus eras.

189. AD GEORGIUM

Nil mihi das, quando tristi das fronte, Georgi,
      Larga suam faciem debet habere manus.

190. AD PAULUM

Occurris quoties, toties me, Paule, salutas,
      Ut resaluteris scilicet, ista facis.
Quindecies una, si fias obvius, hora,
      Consuetum repetis sedulus officium.
Si quando in summa scribo meditorve fenestra,
      Clamatum e piatea semper avere iubes.
Sic vaga sollicitae pereunt meditamina mentis,
      Avolat et cerebro pulsa Thalia meo.
Ni fallor digitis, hodie centesima nobis
      A te dicta modo est, et puto, quinta salus.
At nobis esset vitam satis una per omnem,
      Ut superent Pylios tempora nostra dies.
Dum queror, ecce iterum misero fers, Paule, salutem,
      O quam te longe, Paule, valere velim!
Parce, precor, tenero capiti, et crudelia differ
      Taedia; sic semper sit tibi, Paule, salus.
Quodsi forte placet numero certare salutis,
      More potes vulgi dicere mille semel.

191. IN GRYLLUM

Socratis effigiem damnavit Zopyrus olim,
      Quid si vidisset, pessime Grylle, tuam?

192. AD URSUM

Urse, rogas, Ocni fuerim quot in urbe diebus?
      Septem perpetuis noctibus urbe fui.
Quippe ubi continue nebulis latet obsitus aër,
      Illic auctore te quis locus esse potest?

193. AD BARTHOLOMAEUM

Mutua da septem; superos et sidera testor,
      Semper debebo, Bartholomaee, tibi.

194. CUIDAM PETRO

Ante revertetur tepidos Hyperion ad ortus,
      Excipiet stabilem Tethyos unda polum,
Riphaeis nivibus canescere desinet orbis,
      Nullus in Oceani gurgite piscis erit.
Mella ferent rupes, quercus producet aristas,
      Quam meus in Petrum diminuatur amor.

195. PRO CONVIVIO, AD PHILIPPUM BIBIUM

Quas tibi pro tanto referemus munere grates?
      Quae dabimus meritis praemia digna, tuis?
Tu decus es Bibiae lumenque propaginis ingens,
      Tu patriam insigni laude sub astra feres.
Urbs Genuae semper tanto exultabit alumno,
      Et quondam Idaliae Cypros amata Deae.
Rerum opifex summus tibi det quaecunque rogabis,
      Et tribuat factis praemia digna tuis.

196. AD BARTHOLOMAEUM

Non idcirco fidem laesi, quod credita nondum
      Persolvi; laedam, si data reddidero.
Nam bene si memor es: semper debere, nec unquam
      Reddere juravi, Bartholomaee, tibi.

197. AD ORNITUM

Habin cerva, canis Cyrum, lupa nutriit illos,
      Quos gravida armifero Silvia Marte dedit.
Par Dis cura tui fuit, Ornite; nam tibi parvo
      Admovit mammas sus lutulenta suas.

198. AGIT GRATIAS SIGISMUNDO MAZONO

Ocius ite Deae, celeres, precor, ite Camenae,
      Corripe dulcisonam, pulcher Apollo, lyram;
Et tot Mazono, pro munere, reddite grates,
      Quot tenues umbras regia Ditis habet.
Quot flores pratis, quot sunt super arbore frondes,
      Quot fulgent rapido sidera fixa polo.
Aequoreum flavis quot abundat litus harenis,
      Quot gignit rabidas terra Libyssa feras,
Et quot in Adriaco versantur gurgite pisces,
      Quot gerit horrentes Pannonis ursa pilos.

199. IN LUPUM FALLACEM

Fert aliud Leucon, aliud Leuconis asellus,
      Dicere, si memini, Graecula turba solet.
Forsitan ista tuos tangunt proverbia mores,
      Nam, Lupe, mens aliud, quam tibi lingua gerit.

200. IN LUPUM

Mutua dissimules cum solvere; munera mittis;
      Redde meum primo, da, Lupe, deinde tuum.

201. IN OVILLUM

Esse super terras si quis genus Acephalorum
      Haesitat, is vultus cernat, Oville, tuos.
Nam tibi tam pervum caput est, ut sit prope nullum,
      At minor et nullo est sensus, Oville, tibi.

202. AD ANTONIOLUM PLACIDUM

Marsupium nummo, nummus custode crumena
      Indiget; hoc etiam munera nostra probant.

203. IN HODUM

Pomorum genus est, quae turpia, sed bona dicunt,
Tu dici bellus, sed potes, Hode, malus.

204. IN LADVANCUM

Est, mollis Ladvance, tibi tam mascula coniux,
      Uxoris possis uxor ut esse tuae.

205. CYMINOPRISTES

Quid nam sit, rogitas, cyminopristes?
Tu, Paule, es proprie cyminopristes.

206. AD RUFUM

Cum domus arsisset penitus tibi, decidit imber,
      Agnoscis liquido, iam puto, Rufe, deos.

207. IN DEMETRIUM

Morio Demetri, nempe intellecta patescit
      Ars tua, deprenso fallere parce dolo.
Nam sapis, immo equidem plus quam sapis: omnia lustras
      Tu loca, nec te usquam lauta culina latet.
Mentiris, numos poscis, dicteria dicis.
      Qui facit haec, non est morio, sed nebulo.

208. IN EUNDEM

Fingis te, miser, esse morionem,
Vivas scilicet ut labore nullo.
Nobis morio non tamen videris;
Nunquam morio taliter iocatur,
Nullus morio litigare novit,
Nescit morio corrogare numos,
Nil non morio praestat exigenti,
Quicquid praecipio, statim facessit,
Quicquid porrigo, corripit libenter:
Tu structae petis unctiore mensae,
Turdos, sumina, Phasidas, botellos;
Lambis crustula, devoras placentas,
Nec potas, nisi de priore musto.
Quare morio verus est habendus,
Qui te censeat esse morionem.

209. DE UVA

Est simul et potat, qui dulci vescitur uva,
      Hoc tibi, sed solo, cedit, Ïacche, Ceres.

210. DE FRANDO NAUFRAGO

Naufragus Eridani dum Frandus mergitur undis,
      Siccine me miserum fata necatis? ait.
Si fueram liquida periturus morte, perissem
      Per latices potius, dulcis Ïacche, tuos.

211. DE MANCO

Arva fodit mancus, regit et iumenta flagello.
      Redde manus illi: desidiosus erit.

212. AD LAURUM

Mortem, Laure, times? frustra mors, Laure, timetur,
      Sive Platon verum, sive Epicurus ait.

213. IN ANELLUM

Donec, Anelle, tibi solus portabat asellus
      Flava volubilibus farra terenda molis,
Nunquam iusta dimum misero mensura redibat,
      Aut erat externo semine mixta ceres.
Hoc et Praetori longo narrare libello,
      Vicino et memini te mihi saepe queri.
Sed nunc egregiam vafer invenisse videris,
      Qua caveas posthac talia damna, viam.
Nam custos coniux molitoris furta dolosi
      Servat, et ad saccum pulverulenta sedet.
O quam falsus homo es! cui credere granula centum
      Non potes, uxorem credere, Anelle, potes?

214. AD LAZARUM

Valde crassus homo es, crebro mi, Lazare, dicis.
      Qui te non novit, Lazare, crassus homo est.

215. UBI ASINI EXONERANTUR

Dura, viatores, deponite pondera lassi,
      Nam iubet hic asinos exonerare locus.

216. AD GRATIANUM

Fregisti mihi sinciput misellum,
Dum mecum male, Gratiane, ludis,
Ac fortis nimium cupis videri.
Nunc laesum miseraris, et cruentam
Plagam, tutemet alligare tentas,
Errorem petis et tibi remitti.
Sed tristes remove procul medelas,
Non, caeso veluti prius catello,
Collum postmodo mulceas et aures.
Tangi carnificis manu recuso.
Non sum Telephus, ut lever per hostem,
Nolo sis mihi, Gratiane, Achilles.

217. AD RUFUM

Scripta quod et ludunt et amant mea, Rufe, modestis
      Illa placere negas? pluribus ergo placent.

218. AD PAULUM

Cum dare non valeas quantum petit improba Lais,
      Iudice me, frustra, Paule, Corinthon adis.

219. IN CYPRIANUM

Quod toties ficta tua velas ora figura,
      Non solo facis hoc, tu Cypriane, ioco;
Sed magis ut foedus tali sub imagine vultus
      Deliteat; larvam sic tibi larva tegit.

220. CONQUERITUR DE SUA INOPIA

Nec remanere queo, sed nec discedere possum,
      Talia iussa vocant, talia vincla tenent.
Pressus in angusto quid agam? quae Numina clamem?
      Sunt, puto, sed miseris dura favere negant.
Te precor, affer opem, Mutinae placidissime praesul,
      O decus! o Musis, prime patrone, meis!
Non tamen aut Boreae pulsurum flabra cucullum,
      Aut mulae posco mollia terga tuae,
Nec frenum, aut sellam, nec quicquam tale; quid ergo?
      Debeo Guarino pauca; fide iubeas.

221. IN LIPPUM

Mendicissime de meis amicis,
Si censum tibi, Lippe, dent equestrem,
Mensores levium Dei bonorum,
Iam nunquid eris memor sodalis?
Vel centum tibi mutuabo numos,
Nec totis, ais, exigam Kalendis.
Nolo sim tibi, Lippe, tam molestus;
Istud, nunc quod es, esse persevera.

222. EPITAPHIUM HOMERI

Mole sub hac situs est Heroum orator Homerus,
      Qui transis, dicas: summe poeta vale.

223. PRO CONSTANTINOPOLI DIRUTA

Concidit antiquae Byzantion aemula Romae;
      Heu peragunt quales lubrica fata vices!
Sub Constantino nomen sublime paravit,
      Sub Constantino depopulata perit.
Nomen idem geminum miserae sibi praestitit omen,
      Funestum nunc est, quod fuit ante bonum.

224. DE ARQUADA

Arquada Euganeos inter celeberrima pagos,
      Quondam Antenorei quos tenuere Phryges;
Quamvis pulchra situ, quamvis sis ubere felix,
      Nec tua morbiferum noverit aura canem;
Inde tamen longe major tibi gloria surgit,
      Vatis Petrarchae sancta quod ossa foves.

225. AD GALEOTTUM PRO DONO QUODAM

Pectora si magnum redolerent nostra Maronem,
Divinusque meo sub corde lateret Homerus,
Et mea centenis resonarent guttura linguis:
Vix, Galeotte, tibi meritas persolvere grates
Munere pro tali facundia nostra valeret.
Tot tibi sint igitur grates, quot litus harenas,
Tmolus habet vites; maturas Gargara messes,
Dulcis Hymettus apes, vastas Hyrcania tigres,
Quot gruibus Strymon, niveis palus Asia cygnis,
Glandibus Epirus, quot abundat frondibus Ide,
Quot fluvii pisces, quot sidera stellifer axis,
Terra feras nutrit, volucres agitabilis aër,
Quot segetes aestas, vernalia tempora flores,
Quot pater Autumnus dulces in vite racemos,
Humantes pluvias quot bruma novissima gignit,
Irrigui pictis quot abundant floribus horti,
Arboribus montes, maturis frugibus agri.
Ergo vale, et nostri reminiscere semper amoris.

226. AD MARCELLUM

Non ego te idcirco vatem, Marcelle, negarim,
      Vulgares numeros quod tua Musa sonat.
Quid refert que quis scribat bona carmina lingua?
      Laudamus mutam, si bene cantat, avem.

227. MANUELI

Accipe quaeso tui munuscula parva Ioannis,
      Exhilares frontem, dum capis, ipse tuam.
Ante tamen nobis memor esto ignoscere, quod non
      Redduntur meritis praemia digna tuis.

228. AD LIBROS SUOS

Vos, Ovidi, Lucane, Maro, si forte potestis,
      Mutua praestetis bis mihi, quaeso, decem.
Cessatis? iam vos saxo Iudaeus habebit,
      Qui servat magnae, lintea iuncta, viae.
Istic ignavi tineas et pascite mures,
      Nil opus est vestris nunc mihi carminibus.
Nunc mihi opus numis; quarto vos mense videbo,
      Venerit interea si quid ab Hungaria.

229. DE VITAE MUTATIONE

Sat cuivis semel est habitum mutare priorem;
      Felices! quibus id contigit in melius.

230. TETRASTICHON IN BORSUM

Ipse suas laudes toto memoratus in orbe
      Ponat Alexander, ponat et ipse Titus;
Gaude Estense genus! foelix Ferraria gaude,
      Maior Alexandro, maior et ille Tito est.

231. DE IACTURA VITAE HUMANAE

Nocte cadente orimur, nihil anterioris habentes
      Temporis, excepit nos simul alma dies.
Semper et hesterni vitam deperdimus aevi,
      Principium reliquae lux modo nata facit.
Esse tibi multos senior se dixeris annos,
      Nam de praeteritis nil hodie retines.

232. MARTINO PHILECTICO

Magna tuis ficis scribis me bella minari!
      Nescio quid de me suspicionis habes.
Non vox nostra tibi, non lancea missa duellum
      Indixit, pugne nullaque signa dedi.
Si quis avet tecum certamen inire vorandi,
      Adversus illi dentibus hostis eas!
Me parce ad tales, Martine, lacessere pugnas,
      Dedecet ingenuos vincere ventre viros.

233. IN FORMOSUM NOMINE BALTHASAREM

Cum tibi sit facies, qualis Iovis alite rapto,
      Convenietque tuis moribus ipsa Charis.
Tertia si extremae vanescens littera cedat,
      Rectius etrusco nomine dictus eris.

234. IN TRES CARDINALES CAMERARIOS

Exstincto vitulo, vivo bove cornua praesunt,
      Roma, tibi: en facta es altera Pasiphaë.

235. IN MONOCULUM PRAEFECTUM URBIS

Vaccam oculis centum Argos custodire nequivit:
      Quomodo erit custos nunc tibi, Roma, Cyclops?

236. IN URBEM ROMAM

Roma diu medicis male sana immitibus usa est,
      E medicis diram decidit in phrenesim,
E phrenesi rigidum in montem delata, verendum est,
      Ne rigido e monte praecipitata ruat.

237. MOLZAE

Dux Pharia quamvis iaceas inhumatus arena,
      Non ideo fati est saevior ira tui.
Indignum fuerat tellus tibi victa sepulchrum,
      Nec decuit caelo te nisi magno tegi.

238. ROGAT MAGISTRUM GREGORIUM, UT INCEPTAM CUIUSDAM FONTIS DESCRIPTIONEM

Te precor, inceptum peragas describere fontem;
      Quid facit in mediis ancora fixa fretis?
Certe erit optatos melius contingere portus,
      Irrita ne media vela morentur aqua!

239. AD NICOLAUM SCHOLAM

Dum, Nicolae, tuos cuperemus adire penates,
      Intempestivus decidit imber aquis.
Postmodo purgato melius cernemus Olympo,
      Cum clarus pulsis nubibus axis erit.
Ausonium interea nobis huc mitte, precamur,
      Si iam forte tuas contigit ille manus.
 
Vale.

240. AD CAROLUM

Irrita si nostram non fallit opinio mentem,
      Pegasei cultor, docte Carole, chori,
Hisce tibi verbis me conciliare solebas,
      Cum novus inter nos incipiebat amor:
Si quid opus fuerit, si quid tibi forte iubebit,
      Arbitrio nobis utere, Iane, tuo:
Dura licet iubeas, non tantum dura iubebis,
      Quae pro te merito defugienda putem.
Efficiam quodcumque voles, quodcumque rogabis
      Et dabitur precibus nulla repulsa tuis.
Iusta tibi dignas persolvant numina grates;
      Nil peto, nil abs te, care Carole, rogo,
Hoc praeter, labris ne figas oscula nostris;
      Cuncta dabis certe, si minus illa dabis.
Quippe tibi tetri putet malus halitus oris,
      Et subito nares suffocat ille meas.
Non gravius redolent centena cadavera, nec qui
      Ex Acheronteis fontibus halat odor;
Ergo sulphureas malo sentire mephites,
      His etiam si quid tristius esse potest.
Mille ego me capras, mille olfecisse recordor
      Ante capros, animam non queo ferre tuam.
Saepe tuis virides marcent afflatibus herbae,
      Et quae praetereunt emoriuntur aves.
Ite procul volucres, tenuem quae carpitis auram,
      Hic scatet infestis ater Avernus aquis.

241. AD RUFUM

Scripta quod et ludunt et amant mea, Rufe, modestis
      Illa placere negas? pluribus ergo placent.

242. IN CINAEDUM

Nec vis nec poteris, cinaede, tangi,
Dico, non poteris volens, cinaede:
Es totus quia nil nisi foramen.

243. IN QUENDAM

Aversam Glycerem premeret dum Cinna, cavernae
      Fluxit ab alterius parte soluta Venus.
Miranti sic illa: „Retro percussa refundit
      Pyxis odoratum parte priore piper.”

244. DE VULVA URSULAE

Blanda est lingua tibi, mollis caro, vultus honestus,
      Ante opus et nobis, Ursula, tota places;
Cum vero incubui, tum laxo mentula cunno
      Incidit, ut cunnum nec subiisse putet.
Non latus aut fundum sentit, velut aëre nudo
      Palpitet, in liquidis vel spatietur aquis.
Sed vasto infelix late bacchatur hiatu,
      Ac frustra in votum nititur aegra suum.
Nec vibrare nates, aut stringere brachia prodest,
      Alta nec in scapulas tollere crura iuvat.
Conatus pereunt, perit omnis sudor anheli
      Pectoris, et ruptis ilibus ossa dolent.
Dii tibi vel tollant quo digna videris amari,
      Vel tribuant possis, Ursula, quo futui.

245. DE EADEM

Quantus ad aethereum, coeli suspectus, Olympum,
      In praeceps tantum bis tibi vulva patet.
Huius non toto, sentirem Cerberon, antro,
      Non Stygis hanc obeant flumina tota novem.
Haud illinc, Castor fraterna morte, redisset,
      Virtute Alcides, carmine Threicius.
Si sciat hoc rector Superum, qui iactat ab alto,
      Facta Pyracmonia, tela trifulca, manu.
Hac et Aloidas geminos demergat abysso,
      Huc pariter Coeum trudat et Ïapetum.
Si Parnasiacae, sciat hoc, Deus incola, Cirrhae
      Vulture rodendum, porrigat hic, Tityon.
Nec quinquagenis immanem faucibus hydram,
      Ipse alio, Pluton mallet hiare, loco.
Omnia sed quamvis concurrant monstra, nequibunt
      Dimidia cunnum, parte replere, tuum.

246. DE VULVA URSULAE

Totus devoror Ursulae barathro,
Alcide, nisi subvenis perivi.

247. DE EADEM

Taenarias videor fauces, alta ostia Ditis
      Ingressus, quoties, Ursula, te futuo;
Tam patet inguinei siquidem descensus Averni;
      Sed revocare gradum plurimus inde labor.
Nam quanto pressi magis, hoc magis atra vorago
      Panditur, et late cedit inane Chaos,
Quod caperet teneri, coëuntia semina, mundi,
      Quo possent atomi pervolitare leves.
Nec tantum penem, sed testes, ilia, lumbos,
      Devorat, ac pariter brachia, crura, caput.
Pridem me trepidi, planta eduxere, ministri,
      Tractus ab Alcida Cacus ut ante fuit.
Desine iam miseros, Erebo deducere manes,
      Amplius hic barathrum, Pliade nate, patet.

248. AD TELESPHORUM CINAEDUM

Lis magna est nobis, formose Telesphore, tecum,
      Non tamen illa foro, verum agitanda toro.
Quid frustra ambigimus? testes admitte, probabo.
      Nec tibi magnus erit succubuisse dolor.

249. AD LUCIAM

Quid nos, Lucia, temnis et repellis?
Nunquam displicuisse me puellae,
(Sic vivam et valeam) recordor ulli.
Quodsi credere forsitan recusas,
Magnis testibus approbare possum.

250. DE EADEM

Astutus modo Luciam sodalis
Miri fraude nova doli subegit.
Nasum, qui sibi non satis tumebat,
Nam crabronibus obtulit notandum.
Sic dum turgidus ore subrubenti,
Transire assimulat, vocatus ultro est.

251. DE LUCIA

Cum sese nobis futuendam Lucia praebet,
      Dum fero sublatos, ad mea colla pedes,
Terribilem foedo misit de podice bombum,
      Qualiter aestiva fulmina nube crepant.
Territus avertor, digitis simul obstruo nasum,
      Vena retenta cadit, cogit abire pudor.
Lucia, nulla tuo, contingent gaudia, cunno,
      Tam male moratus, si tibi culus erit.

252. IN EANDEM

Lucia, vis futui; faciam, sed lege sub illa,
      Ut teneas culi, murmura foeda, tui.
Spondes; non equidem credo, nisi pignora ponas;
      Sed nec sic credit mentula nostra tamen.

253. IN LUCIAM EANDEM

Dum iuvenes poppysma rogant, tu, Lucia, nasum
      Inspicis, et quantum prominet ille, notas.
Hoc perpendiculo virgas metire viriles,
      Hic tibi pro palmo est scilicet, et cubito.
Si placuit nasus, placet illico mentula, amantis,
      Nec plus blanditiis addita dona valent.
Nil iam in te, lenone opus est, nil arte magistra,
      Lenonis vires nasus et artis habet.
Nec nisi nasatus tecum decumbit adulter,
      Ut iam ego me fieri rhinocerota velim.
Lucia, crede mihi, multum prognostica fallunt,
      In me nam certe regula vana tua est.

254. DE LUCIAE PROGNOSTICO

Fecit Virgilius prognostica, fecit Aratus
      Praesciat unde imbres rusticus, unde notos.
Hoc iuvenes, vestris, prognosticon addite libris,
      Quod nec Virgilius, sed nec Aratus habet.
Pisaeo a stadio doctissimus ille sophorum,
      Mensuram plantae repperit Herculeae;
Lucia cum nasum cuiusquam mensa videndo est,
      Inguinis extemplo coniicit inde modum.
Vel physiognomon es, Lucia, vel geometres,
      Tale magisterium sola mathesis habet.

255. IN MERETRICEM LASCIVAM

Cum ventrem ventri, femori femur, ora labellis
      Conserui, et cunno mentula delituit,
Principio cunctas vincis lasciva puellas,
      Nequitiae, et cedit nostra libido, tuae.
Amplexus hederas superant, et basia conchas,
      Nec deest officio, dextera, lingua, natis.
Postquam effusa tibi est nimium festiva voluptas,
      Iam satis est, clamas, Lucia, iam satis est!
Quid medium praecidis opus? quid inepta repugnas?
      Expecta, nondum, Lucia, defutui.

256. AD ANTONIUM MARIAM

Sensimus, Antoni, Romanam pergis ad urbem,
      Felices, dextro sidere carpe, vias.
Sed quoniam Romae pollet tua plurima virtus,
      Est tibi cum summis, gratia magna, viris,
Te norunt omnes et amant; te maximus unum
      Praese Romanae diligit Ecclesiae,
Quare age cum dominam terrarum intraveris urbem,
      Ne mea Lethaeis, nomina trade, vadis.
Esto memor Musae, quae te cecinitque canetque,
      Succurrant animo, munera nostra, tuo.

257. IN UGONEM

Divitior cum sim, cum sim te iunior, Ugo,
      Sanguinis et clari nobilitate prior,
Cum melius cantem, cum pulchro pectore praestem,
      Cur dat nulla mihi? cur tibi nulla negat?
An te tam gratum fecerunt balnea nuper?
      Nempe illic multis mentula visa tua est,
Memmula, Sileni quantam nec vector habebat,
      Hellespontiaco, mentula digna, Deo.
Nimirum huic omnes devovere puellae,
      Haec premit, haec dotes obruit una meas.

258. IN PINDOLAM

O scelus! o facinus! quare mihi saepe solebas
      Pindola, blandiri, iam scio, iam video.
Quippe meum, pudet heu! paedicas ecce sodalem,
      Nam sic praeceptor nominat illud opus,
Quando incurvati pueri fodit inguine culum
      Major, et obscenis turpe tremit natibus.
Istud idem tu nempe mihi patrare volebas,
      Hinc illae illecebrae, dona et amicitiae!
Nil tibi nobiscum, nil nobis, pessime, tecum
      Iam tua sunt etiam munera amara mihi.
Reddo datos calamos, malesvadas reddo papyros,
      Quin et, si possim, poma comesa vomam.
Vana loquor, nihil ille rubet, nihil improbus horret,
      Mulcet adhuc blanda sed mea colla manu.
Desinis? an clamo: succurrite! Pindola nunquam
      Dat requiem! vel sic, o scelerate, fugis.

259. (EPIGRAMMA)

Nam vicia ipsa uno vel tota apprendere captu
Perfacile est, via prona patet, nec longius absunt.
[Prodere] virtutis sudorem aeterna locarunt
Numina, longa illuc et praeceps semita ducit,
Aspera et inprimis, sed cum stetit arce supraema,
Quae modo dura fuit, facilem se praestat eunti.

260. FRAGMENTUM

Tum subiti sonitus et clamor et horrida matrum
Lameata, abstruso gaudet procul hostis in antro.

261. FRAGMENTUM SINE LEMMATE

      Quantum nec Titus Anthia flagravit,
      Nec Marusius arsit Angelinam,
      Nec Lauram Sicula satus Panormo.
Anthia pulchra Titum, Jovianum Cinnama torquet,
      Aut odorati strue cinnamomi.

262. AD ANTIMUM

Quid frustra miseros vitta tegis Anthyme canos,
      Celari nequeunt tussis, amor senium.

263. DE THALETE AB ANU IRRISO

Hauserat, intentum stellis, scrobs caeca Thaletem,
      Cum super illudens talia dixit anus:
Tu, qui fata aliis te pandere posse serebas,
      Nescisti vitae fata videre tuae.

264. DE LEPORE ET VULPE

Dum lepus instantes, cursu effugit Umbros,
      Vulpinam subito vanuit in foveam.
Cui vulpes; Vos qui pedibus sic fiditis, inquit,
      Cernite quam lentum plus valet ingenium!

265. IN PUMILIONEM

In latebris habita, ne te petat oris acuti
      Cuspide Pygmaeus, grus inimica, viris.

266. DE PHRYNE, A QUA THEBAE RESTITUTAE FUERUNT

Quas ut Agenorides fundarat Apolline Cadmus.
      Amphion dulci carmine munierat;
Restituit stratas, Phryne meretricula, Thebas,
      Dum peritur multis, candida forma, procis,
Risit Vitisator, contra at Tirynthius heros;
      Nunc, inquit, vere moenia nostra jacent.

267. DE POMPEIO MAGNO

Magnus, magnorum modo maximus ille Quiritum,
      Nuper habens aras, nunc caret et tumulo.

268. DE POMPEIO MAGNO

Quod nuper Magni, quod erat simul orbis et urbis,
      Obtulit ut socero perfida dextra, caput;
Ingemuit Caesar; sed nec Fortuna videndo
      Lacta fuit, quamvis Caesariana foret.

269. CUR AETATEM EXUANT SERPENTES, CUM SENIO INTEREANT HOMINES

Ab Iove perpetuam, mortalis turba, iuventam
      Cum peteret, vanas audiit ille preces.
Impositum tardo, reserabat munus, asello,
      Ad liquidas, sitiens flexit asellus, aquas.
Non, ait, inde bibes, servator gurgitis hydrus,
      Quae portas dorso, ni mihi dona dabis.

270. DE XERXE ET TITO

Duxerat et Xerxes Medos in Achaida terram,
      Duxit et Ausonidum belliger arma Titus;
Ille sed Inachidas missurus sub iuga, venit;
      Hic tibi demturus, Graecia, triste iugum.

271. DE TROIA EVERSA ET ROMA IMPERANTE

Cum gravis Herceas, Priamus procumbit; ad aras,
      Summus, sit Lachesis, sit cruor iste Phrygum,
Nam procul, Ausonios portus, Aeneia classis
      Iam subit, aeternae principium patriae.
Quam bene, Troia, iaces, de cuius tanta ruinis
      Urbs oritur, mundi quae tenet imperium.

272. DE ACHILLE

Rector bellipotens, sub terris sicubi sentis,
      Salve, et pro patria, quaeso, resurge parum;
Civibus innumeris en! Pergama sacra coluntur,
      Haud tibimet paribus, sed tamen egregiis,
Thessalia at nulla est; accede, et dicito Achilli,
      Legibus Aeneadum Thessala regna premi.

273. COMPARATIO TROIAE ET PHOENICIS EXUSTI

Non secus e Phrygiis surrexit Roma ruinis,
      Morte sua Phoebi quam reparatur avis.
Nam simul ac fessam solvit longaeva senectus,
      Rursum e reliquiis, nascitur illa, suis.
Sed phoenice tamen melius iacet Ilia tellus,
      Maiorem cinis hic reddidit, ille parem.

274. DE SUPERBIA XERXIS

Per freta dum pedibus, per summa cacumina remis
      Eoum Xerxes improbus agmen agit;
Confusas rerum leges natura gemebat.
      Cum dedit hos sacro Iuppiter ore sonos:
Pone metus, aliter quam nunc venit, iste redibit,
      Pensabit Salamis dedecus omne tuum.

275. VERBA ANDROMEDAE, PUGNANTE DIVERSUS CETUM PERSEO

Me miseram! quae triste manet fortuna duellum?
      Cur mea nunc gravius quam modo corda pavent?
Haerebam duris, fateor, minus nuxia saxis;
      Propugnator adhuc cum mihi nullus erat.
Ipsis cum vinclis utinam fera monstra vorascent
      Me prius, huc volucrem, quam tulit iste, gradum!
Indefensa quidem, sed certe sola perissem,
      Nec noster cuiquam letifer esset amor.
Nunc timeo pereat ne insons, servare nocentem
      Dum studet, et pietas sit sibi causa necis.
Quid tibi nobiscum pulcherrime? non ego mater,
      Non ego sum coniux, non tua cara soror;
Ut tanto nostram quaeras discrimine vitam.
      Impulsus non vi, non prece, non pretio.
Vel forsan nostrae movit te gratia formae.
      Haud ego sum tanti, nec genus omne meum.
Me satis permitte meis, tu sospes abito,
      Quae secet aerias est tibi penna vias.
Dum loquor e mediis ter se ardua sustulit undis
      Bellua, ter fuso, contigit astra, salo.
Heu! quam vix diros fugit celer ales hiatus,
      Quam paene occasus, occidit ante, meos.
Dii, si quos lingua, genitrix non laesit, iniqua,
      Hoc vos iam solum, vivat ut ille, rogo.

276. AD NUMMOS

Palponum patres, curarum pignora nummi,
      Vos habuisse, timor; non habuisse, dolor.

277. E GRAECO

Nudus humum scandi, nudus terrae ima subibo,
      Quid frustra afflictor, nuda suprema videns?

278. DE AGNA, QUAE PAVIT LUPUM

Agna lupum pasco propriis invita mamillis,
      Pastoris fatui sed iubet imperium.
Nutritus per me, rursus, scio, saeviet in me,
      Vertere naturam, gratia nulla potest.

279. E GRAECO

Tu, qui nocturnum tentas accendere lychnum,
      Ne filicis venas quaerito, neve focos.
Cor tribuet nostrum lumen tibi, nam mea saevis
      Flammavit facibus pectora durus amor.

280. E GRAECO

Nullus Amor, Deus est, hominum sed prava voluptas,
      Praetendit vido, Numinis arma, suo.

281. DE CUPIDINE PHARETRATO

Ture pharetratum quidam formavit Amorem,
      Hunc, quae saepe Deum sentit et ipse pater.
Vulcano obiicitur tandem, qui debuit olim,
      Non nisi flammarum tabe liquefieri.

282. DE AMORE

Ad fontes quidam tornatum erexit Amorem,
      Dum putat has unda extinguere posse faces.

283. DE GRATIA

Gratia cum properat, fit dulcior, ast ubi tardat,
      Tota perit, nec iam nomine digna suo est.

284. VENUS AD PALLADEM

Tu quid me Venerem Iovis edita vertice virgo,
      Laedis? et arripiens praemia nostra tumes?
Esto memor quod me, frondenti nuper in Ida,
      Non te, formosam censuit ipse Paris.
Hasta tua est et parma; meum, Tritonia, malum,
      Sunt isti malo pristina bella satis.

285. PTOLEMAEUS

Novi ego mortalem, nec me esse ignoro diurnum,
      At cum sidereas, mente requiro vias,
Non iam tellurem pedibus contingo, sed alma,
      Cum Iove discumbens impleor ambrosia.

286. VERBA TROIAE AD PALLADEM

Parce, precor, Pallas; colui nam semper honores,
      Aureis in templis, Troia misella, tuos.
At tu me vastas, et pomi unius ob iram,
      Decerpis tristi, moenia tota, manu.
Pastor ut occideret fuerat satis; improbus, esto,
      Ille fuit, patriae non ea culpa tamen.

287. DE THRASYBULO LACEDAEMONIO

In clypeo exanimis Pytanen venit Thrasybulus,
      Septena Argolico vulnera ab hoste ferens,
Cuncta adversa tamen, perfusum sanguine, flammis,
      Tynnichus iniiciens, protulit ista senex:
Dent timidi lacrymas, ego te sine fletibus uram,
      Nate, meum nec non et Lacedaemonium.

288. DE BYZANTIO

Prima mihi Odrysius praetendit moenia Byzas,
      Proxima Amyclaeo, debeo, Pausaniae.
Haec postquam Libyci, trux verterat ira, Severi,
      Abstulit Augustis, qui sua, tribus,
Reddidit hinc lapsos, mutato nomine, muros,
      Dum secat Ausonium, Flavius, imperium.

289. VERBA CLYTAEMNESTRAE AD FILIUM ORESTEM

In ventremne, tuum, vel mammas, dirigis ensem?
      Haec te mamma aluit, venter at iste tulit.

290. DE ROMANORUM POTENTIA

Iulius aethereas divus cum scanderet arces,
      Iuppiter ad Superos, talia dicta dedit:
Nec pontus, rerum dominos, nec terra, Quirites,
      Iam capit, en etiam sidera nostra petunt!

291. DE EODEM

Aeternum magni, Deus, obstrue lumen Olympi,
      Arces custodi, Iuppiter, aethereas.
Iam mare, iam terras, virtus Romana subegit,
      Nec nisi sidereum scandere restat iter.

292. DE THESPI ET AESCHYLO

Primus plaustrisono mirandus carmine Thespis
      Unxit picta sui, faecibus ora, chori.
Proximus ingentem traxit per pulpita pallam,
      Aeschylus, et fictas addidit arte genas.

293. HYMNUS IN MUSAS, APOLLINEM IOVEMQUE, AB HOMERO PUERO EDITUS, LATINUS FACTUS JANO PANNONIO INTERPRETE. AD LUDOVICUM CYPRIUM

Vos o Thespiades, et carminis auctor Apollo,
Et tu stelliferi pater ac moderator Olympi,
Ardor inest vestras nobis exponere laudes.
Vos o Thespiades, et carminis auctor Apollo
Orbe viros toto vocali carmine claros,
Redditis, et dulces cithara datis edere cantus.
At tu magna parens radiantis rector Olympi,
Purpureos ornas pulchro diademate reges,
Imperiale decus et sceptra nitentia donans.
Ille tamen cunctis felicior, ille beatus,
Scilicet, et merito fortunatissimus ille est,
Dulcia cui doctae, tribuerunt carmina, Musae,
Cui dedit ipse suum, iaculator Apollo, furorem.
Illi nectareus sacro de pectore sermo
Svavio et flavi manat dulcedine mellis;
De Iove nunc igitur genitae salvete sorores!

294. AD LUDOVICUM CYPRIUM, DE HYMNO

Nos tibi versiculos, Ludovice, dicavimus istos,
      O decus, et saecli, gloria magna, tui!
Hos ego de sacro converti nuper Homero,
      Qui tibi mansuri pignus amoris erunt.

295. DE LITTERA PYTHAGORAE

Turma gruum bifido tranat connexa volatu,
      Inde novae Samio ducta figura notae.

296. IN VALLAM

Ipse Deas ausus reprehendere Valla Camenas,
      Iudicium fertur pertimuisse suum.

297. COMPARATIO MARCELLORUM, VENETI ET ROMANI

Si Marcellorum componas facta duorum
      Romani Venetus, vincet avi acta nepos.
Transeo quam praestet servatam Brixia Nolam,
      Quantum septenas, perpetuae, trabeas;
Nunquam illi visas, toties hic contudit Alpes,
      Vecta illi caesis, nulla carina, iugis.
Illum unus Sicula, superatum depulit unda,
      Parvus adhuc toto luserat iste mari.
Ille Syracusas trinis vix cepit in annis,
      Verona huic trinos ante recepta dies.
Ille egit vetitos Albano in monte triumphos,
      Posse sua hic nunquam plus voluit patria.
Alter Virdumari tulit, alter opima Philippi,
      Si palmam pendas hoste, prior Venetus.
Hic urbem obsedit Ligurum, Romam ille potentem,
      Vallari Libycis pertulit agminibus.
Primo illi Poenus cessit, Picininus at isti.
      Sed victi insidiis concidit ille tamen.
Desine Marcellum veterem conferre novello,
      Omnes Scipiadas hic premit et Fabios.

298. DE BORSIO PRINCIPE FERRARIAE

Qualis, ubi plena per noctem lampade fulsit,
      Pallida, mox orto Cynthia fratre, latet;
Succedens patria, Leonello, talis, in aula,
      Splendida germani Borsius acta premit.
Comprime plangores, cohibe, Ferraria, luctus,
      Iure potes fatis parcere, iure Deis.
Quod rapuere tibi, cumulo en maiore refundunt.
      Ingenti pensant et tua damna lucro.
Felix, qui tanto rediit cum foenore, iactus;
      Quae sic convaluit plaga, salubris erat.

299. DE BILBILI

Bilbilis et ferrum, pariter producit et aurum,
      Perdere mortales ista metalla solent.
Aurum nam bellis causas et pabula praebet,
      Cudit de ferro noxia tela faber.

300. IN EXCOMMUNICATUM

Interdicta tibi est hominum communio, et aude
      Vadere nemo una, nemo comesse simul.
Ast ego, censurae quamvis id, Marce, iuberent,
      Nec conviva tibi, nec comes esse velim.

301. AD ANELLUM

Centum convivas, tam pauper, Anelle, vocasti,
      Cum te non pascas, pascis, Anelle, canes.

302. DE SUA AETATE

Sextus hic et decimus vitae mihi ducitur annus,
      Si verum nato rettulit ipsa parens.
Septimus incipiet, medio cum ardebit Olympo.
      Mensis ab Augusti tertia fine dies.

303. IN SEVERUM

Scripsisti egregium, Severe, librum,
Quo contemnere gloriam docemur.
Quae si vile quid est putanda cinctis,
Ut credi cupis, et probare tentas;
Quare tu minio tuum rubenti,
Summo margine nomen adnotasti?

304. DE BONONIA

Quae poterat dici studiosa, Bononia, quondam,
      Nunc eadem dici seditiosa potest.

305. DE VINCENTINO NAVIGANTE

Vincentinus eques, tumidi rudis ante profundi,
      Miratus Venetae, dum redit, urbis opes,
Post vomitus crebros, et versum paene cerebrum,
      Post fractum, rigido robore, molle latus,
Contigit ut litus; Non me vehet amplius, inquit,
      Ad culum quisquis frena caballus habet.

306. AD STOICUM QUENDAM

Virtutem nihil exteris egentem,
Invictam, inviolabilem, incoactam,
Semper, Stoice, praedicas εχεφρων
Quam qui pectore possidebit alto,
Nudus, mille licet ferat labores,
Plagas, vulnera, carceres, catenas,
Quamvis per cumulos Libyssae arenae,
Arctoaeve nivis, vagetur exul;
Non, inquis, poterit miser vocari,
Sed semper bene vivet ac beate,
Respondere sinas tibi me, εχεφρων
Concedo, bene, sed nego, beate.
Aut pugnantia copulare si vis,
Dicas hunc, misere, licet, beatum,
Sin perstas, et adhuc tenere crudum,
Ac defendere dogma perseveras;
Dii talem tibi dent beatitatem!

307. IN MARCUM

Tempora, Marce, soles praeponere nostra vetustis;
      Adiicis hoc etiam qua ratione putes.
Nunc, inquis, media nemo iam nocta salutat
      Astutum portans irrequietus ave,
Nunc fallit nemo, nemo nunc inguina lingit.
      Nemo facit Florae sacra Bonaeve Deae,
Paedicant pauci, recitant mala carmina pauci,
      Omnia cum scaenis amphitheatra silent,
Crimina seu portenta magis quibus ista vigebant.
      Saecula quis merito praeferat illa novis.
Vis tibi versiculo me respondere sed uno,
      Quod verum non est, dicere, Marce, soles.

308. ARISTOTELES ARGYROPYLO

Gratia magna tibi, de Graio qui facis ut sim
      Italus; et facilis, qui modo durus eram.
Vix bene nota meis, olim mea dicta, Pelasgis,
      Te duce nunc Latiis, en patuere, viris!
Quid, consanguinei quod sunt, interpres et auctor?
      Possidet et geminum, Graecia nostra, decus?
Scriptores alios, ipsi vertere Quirites,
      At me, gentili munere, Roma legit.

309. DE AMORE DEO

Passio, non Deus est amor; ast humana libido,
      Praetendit vitiis, nomen inane, suis.

310. DE DIONYSIO TYRANNO SYRACUSARUM

Cum Siculis dapibus trepidus male vescitur hospes,
      Ac suspensa horret tela; tyrannus ait:
Haec mea conditio est, quem tu rabare beatum,
      I, nunc, felicem, qui timet, esse puta!

311. IN GRAECIAM

Improba deleta, gavisa est Graecia, Troia,
      Postmodo sed dominos pertulit Aeneadas.

312. EPITAPHIUM ANDREOLAE, MATRIS NICOLAI V. PONTIFICIS ROMANI

Matronale decus, et moribus inclyta sanctis,
Andreola, obscuro cubat hic celebrata sub antro,
Quae gemino, fudit Christo, duo sidera partu;
Retia Nicolaum moderantem mystica Petri,
Cardina Bononiae sacratum iure Philippum.
Hanc igitur natis illustrem mundus adoret.

313. ALIUD IN EANDEM

Cui Deus immensi patiens consortia regni,
Et coeli et rerum mundi permisit habenas,
Pontifici summo, Nicolao ex ordine Quinto:
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Andreolae hunc sacro genuerunt viscera partu.
Adde et puniceo redimutum sacra galero
Tempora, Bononiae servantem iura Philippum.
Quae defuncta, brevi iacet hoc contenta sepulcro.
Cui probitas morum, nec sancta modestia vitae,
Inclyta nec soboles produxit longius annos.
At praelustre suum fecere in saecula nomen,
Mens quoque sidereas, qua venerat, ivit ad arces.

314. DE ARGYROPYLO PHILOSOPHO

Iure dedit clarum, tibi porta argentea, nomen;
      Qui nitidum ad sophiam tam bene pandis iter.

315. DE SIGISMUNDO MALATESTA, TYRANNO ARIMINI

Cum Malatestaeos, aetas ventura, triumphos,
      Cum tot Sismundi splendida facta leges,
Nil nisi vana leges levium mendacia vatum,
      Quorum sola fuit Calliopea fames.

316. DE EODEM

Urbis Arimineae modicus Malatesta tyrannus,
      Caesaribus summis maior in orbe sonat.
Sic e formica, faciunt elephanta, poetae,
      Cogunt et muscas fulmina ferre Iovi.

317. EPITAPHIUM IN BARTHOLOMAEUM MONTAGNAM PHYSICUM

Qui fueras medicae doctor celeberrimus artis,
      Hoc situs in tumulo, Bartholomaee, iaces.
Credo te Stygias, mundo invidisse, sorores,
      Miratas raros Tartara ad ima trahi.
Quippe incredibiles poteras depellere morbos,
      Et vitae, exanimes reddere paene viros.
At licet extinctus sis corpore, nomine vivis,
      Nam longe Ausonio clarus in orbe viges.

318. EPITAPHIUM IN HECTOREM SACRATUM

Sacratae hoc tumulo gentis decus occubat Hector,
      Cui virtus claro sanguine maior erat.
Hunc pietas Superis, probitas mortalibus, olim
      Principibus gratum fecerat alma fides.
Tunc etiam aethereis, animam cum redderet, astris,
      Rodigio praeses jura verenda dabat.
Extinctum cuncti flerunt; nam comis in omnes,
      Iustitiae salva sed gravitate, fuit.

319. EPITAPHIUM IN ANDREAM MARIONUM SOPHISTAM

Quisquis ad hoc rigidum, flectis tua lumina, saxum,
      Perlege flebilibus, carmina scripta, notis.
Andreas parva, iacet hac Marionus, in urna,
      Qui doctor Logicae maximus artis erat.
Vincere sed duram, nequiere sophismata, mortem,
      Quis fertur reliquos exsuperasse viros.
Nil tibi, quin caderes, iuvenilis profuit aetas,
      Nec genus et mores, ingeniumve capax.

320. IOANNI SAGUNDINEO

Ioannem pete, Musa, Chalcidensem:
Pontani handecasyllabos poetae
Ad nos mittere ne moretur, insta;
Illos nam cupio videre plus quam
Dilectam iuvenis cupit puellam;
Ut non insipidos nec invenustos,
Sed quales tenero prius Catullo,
Aut Marso lepidove Martiali
Dictavit iocus et levis Cupido.
Quodsi mittere forsitan gravatur
Pontani handecasyllabos poetae,
Saltem mittere ne suos gravetur.

321. ALLOQUITUR MUSAS

Unde huc laeta venis, Camoena? Numquid
A nostro remeas Sagundineo?
Agnosco in tenero sinu letantem
Pontani lepidum tui libellum,
Qui plus quam fueram precatus affers
Ioannis pariter gerens tabellas.
O dulces lyricos et elegantes
Ac plenos salis et facetiarum!
Hos nobis dedit ille corrigendos?
Hos lima putat indigere nostra?
Tam sunt iudicio meo politi,
Tam belli, ut merito politiores
Ac bellos magis edidisse nullum
Nostris temporibus rear poetam.
Quod vero implacide iugum puellae
Captivo gemit imminere collo,
Hoc fatum premit eruditiores,
Saevo ut semper amore macerentur,
Nec Phoebus magis aut pater Lyaeus
Illis, quam puer imperat Cupido.
Nec sane mea tam potens Thalia est,
Ut magnae Veneris levet catenas,
Quae Martis validos ligant lacertos,
Et telo spoliant Iovem trisulco.
Ipse, inquam, potius lyra sonanti
Blandas, eia iterum canat querelas,
Exoretque sibi suam puellam:
Infernum prece mitigavit Orpheus.

322. IN BASINUM PARMENSEM DE HESPERIDE AB EO COEPTA IAM DUDUM ET NON DUM FINITA

Pagina cum longo pridem tua certat Oreste
      Longius aut ipso si quid Oreste fuit.
Parcere iam sacro debes, Basine, furori,
      Iam dudum requiem fessus Apollo petit!
Qualis, io, Latiis ea lux fulgebit in oris:
      Quantus in Aonio vertice risus erit!
Hesperis illa tuas quotiens compassa lituras,
      In populi veniet conspicienda manus!
Non metuet scombros, sed thuris plena Sabaci
      Ante deos omnes stabit et ante deas.

323. DE NARCISSO ET PYGMALIONE

Visa in aquis suamet Narcissum torsit imago,
      Pygmalion mutum stultus amavit ebur.

324. AD RULLUM

Quantum Phryx Mida, Lydiusve Croesus,
Vel Xerxes habuit, paterve Xerxis;
Tantum si tibi, Rulle, opum suarum,
Pleno Copia fundat alma cornu,
Dici non poteris tamen beatus,
Affectum nisi comprimas habendi.
Non, cum plurima, Rulle, possidentur,
Sed cum nil cupitur, beatitudo est.

325. ARTEMISIA AD MAUSOLUM

In coelum si te poteram, dulcissime coniux,
      Tollere; coeliferi pondus Atlantis eras.
Quod licuit, pelagi fluida nec mersus in unda,
      Nec tegeris vili contumulatus humo;
Sed levat arte nova suspensum tertius aer,
      Mortales ultra non valuere manus.

326. EPITAPHIUM CLARISSIMAE MATRONAE, DOMINAE ANDREOLAE, NICOLAI V. PONT. ROMANI ET PHILIPPI ARDINALIS BONONIENSIS MATRIS

Cuius puniceum proles gerit una galerum,
      Altea Romanae praesidet ecclesiae,
Andreola hoc sacro recubat conclusa sepulcro,
      Membra solum repetunt, spiritus astra tenet.
Postera venturae vix credent saecula famae,
      Tam brevis ut teneat viscera tanta locus.

327. IN SENECAM LIPPUM

Quid, Seneca, obtusos, frustra causaris, ocellos?
      Ingenium clades adiuvat ista magis.
Testis Democritus, qui, quo sapientior esset,
      Luminibus tenebras intulit ipse suis.
Caecus erat Cyclops, calamis cum dulce creparet,
      Cum caneret Troiam, caecus Homerus erat.
Caecus et ille senex, Pyrrho qui pace negata,
      Reppulit a Latio dedecus imperio.
Stesichorus sonuit melius, cum lucis egebat;
      Plus etiam Thamyrin tunc placuisse ferunt.
Caecum divitiis dominatur Numen; an hoc est,
      Tam male quod mundi distribuuntur opes?
Caecus Amor, Graio si verum carmine lusit
      Sicelis arguti fistula Simichidae,
Quid, quod et ipsa caret nitido Rhamnusia visu,
      Omnia quae rapidae, ventilat orbe rotae?
Hoc tamen illa unum recte iustissima vidit,
      Quod de te, Seneca, reddidit Oedipodem.

328. DE CORPORIBUS MATHEMATICIS

Punctum sit, cuius non possis sumere partem.
Extento gracilis decurrat linea puncto.
Inde superficiem geminato linea tractu
Efficiat, nullo pateat quae lata profundo.
Bina superficies solidi vim corporis edat,
Quod longo, et lato dimensum constat et alto,
Tessera, seu cubus, seu quadrantale vocatum;
Quod promtum semper quovis consistere iactu,
Sena superficies, octonus et angulus ambit.

329. AD MARCELLUM

Quod fuit astuto pugnax Aetolus Ulixi,
      Quod duro Telamon Amphitryoniadi;
Quod fuit inflexo mitis Patroclus Achilli,
      Formoso Nisus quod celer Euryalo;
Quod fuit e Thebis profugo Calydonius exul,
      Pirithoo casti quod pater Hippolyti,
Quod fuit Emathius domitori Hephaestio rerum,
      Trux Epaminondae, quod Pelopida, suo,
Quod totidem Libyae victoribus unus et alter
      Laelius; Augusto quod gener ipse fuit;
Hoc tu magnanimo, nunc es, Marcelle, Renato,
      Felix, qui regum dignus amore venis.

330. EPITAPHIUM IOANNIS HUNYADI, MATTHIAE REGIS PATRIS

Pannoniae murus, Turcorum terror in armis,
      Si qua, Ioannes hac tegeretur, humo;
Sed sub Belgrado mundi superavit ut hostem,
      Morte simul domita, sidera vivus adit.
Multi laurigeris Capitolia celsa triumphis
      Conscendere duces; solus at iste polum.

331. DE LAURENTIO VALLA

Saecula tot cervus, tot vivit saecula cornix;
      Valla obit ante diem; quis putet esse Deos?

332. DE GRAECO

Nec Pelopis regnum, nec sit mihi divitis auri
      Copia, neve leves antevolem Zephyros;
Hic te complexus moduler sed rupe sub alta,
      Inter oves, Siculum prospiciens pelagus.

333. DE MARCELLO VENETO

Hoc mihi Marcellus, sacri quod vatibus aevi,
      Pollio, Maecenas, et Proculeius erant.
Hoc ego Marcello, quod Xerxi Choerilus olim,
      Quod tibi nescio quis, perfide Sulla, fuit.
Hoc modicum est, inquis; nihilo tamen esse videtur
      Maius, nam nihilo quid minus esse potest?

334. EPITAPHIUM THADDAEAE

Hic tumulata iacet magni Thaddaea Guarini,
      Sero secuturum laeta praeisse virum.
Nullum se tanto iactabit nomine marmor,
      Artibus haec vicit Pallada, prole Rheam.

335. DE THEODORO GAZA

Nobile linguarum dexus, o Theodore, duarum,
      Inclyta quem nobis Thessalonica dedit.
Accipe magnifici clarum rectoris honorem,
      Accipe purpureae, pallia rubra, togae.
Festa sit in fastis, et semper maxima, qua tu
      Luce magistratum gymnasiarchus inis.

336. EPITAPHIUM ULADISLAI REGIS

Romulidae Cannas, ego Varnam clade notavi:
      Discite mortales non temerare fidem.
Me nisi Pontifices iussissent rumpere foedus.
      Non ferret Schythicum Pannonis ora iugum.

337. DE AVE, QUAE, CAPITE LICET ABSCISSO, ADHUC VOLABAT

Quis credat? bifido sagitta ferro
Currenti caput abscidit volucri,
Desit currere non tamen volucris,
Dum deesset caput. Unde vis peremtae
Cum sic curreret, unde iners eunti?
An pars mortua, pars erat superstes?
Nec, quamvis posito procul cerebro,
Cor disperdiderat suum vigorem?
An casus levis hoc repente lusit,
Dum vivae tenor ille motionis
Nec iam frigida membra derelinquit?
An dum, mors subito vocata, tardat,
Lentus substitit, et morae vocantis
Momentum breve sensus occupavit?
An quoddam medium locare tempus,
Vitam inter licet, et necem supremam?
Quod neutrum magis altero putari,
Confusis pariter queat duobus?
Ceu confinia noctium et dierum,
Nec lux, nec tenebrae solent vocari,
Sed mixtum et dubium tenere nomen.
Verum quae potius fuere causae,
Vos inquirite, quos fatigat ingens
Naturae labor, et profunda rerum.
Me facti satis est venire testem.
At tu Graecia fabulosa, profer,
Si quid tale tui tulere agones,
Quos Pytho, Nemee, Isthmos, Elis egit.
Dic centum celebrata Roma ludis,
Viderunt tua si theatra quando,
Truncum vivere, mortuum moveri.

338. DE ROMA

Non secus e Phrygiis surrexit Roma ruinis,
      Quam de reliquiis, ales Eoa, suis,
Sed Phoenice tamen melius iacet Ilia tellus,
      Maiorem cinis hic rettulit, ille parem.

339. EPITAPHIUM IOANNIS HUNIADIS

Ioannes iacet hic, Turcorum ille horror in armis,
      Ille gubernatae gloria Pannoniae.
Huniadum creat hunc, comitem Bistricia sumit,
      Nandoris Albe rapit, hunc tenet Alba Iulae.

340. ROMA AD HOSPITES

Quisquis es, ignotis huc vecte a sedibus, hospes,
      Advena nunc, olim civis et ipse meus;
Seu levis ambitio, seu lis te huc improba duxit,
      Seu peregrinandi religiosus amor;
Hoc te, care hospes, precor urbs veneranda Quirini,
      Cum secura tuis otia rebus erunt;
Percensere meas, pia sit tibi cura, ruinas,
      Sic videas patriae, moenia salva, tuae;
Vel si festinas, semel udo lumine saltem,
      Aspice sim qualis, concipe qualis eram.

341. CUR STELLATUM SIT COELUM?

Ante fuit simplex coeli color; ast ubi furto
      Titanum, paene est regia capta Iovis,
Arcis Olymplacae tum demum in turribus altis,
      Astrorum excubias disposuere Dei.

342. QUANDO PRIMUM ROMAE MUSIS SIT HONOR HABITUS?

Cum sola antiqui tractarent bella Quirites,
      Aonidum studiis non erat ullus honos.
Nec nisi quas nuper contexerat aerea cassis,
      Postmodo cingebant laurea serta comas.
Mox ubi paulatim fratris surrepsit in urbem
      Delius, et fluxit Castalis in Tiberim;
Dulcisona invictam vicerunt carmina gentem,
      Nec litu coepit vilior esse chelys.
Tunc et Liviacis applausit Roma cothurnis,
      Festivos Plauti risit et illa sales.
At postquam magno, per somnia plenus, Homero
      Ennius, Herois condidit arma modis;
Huic eques, huic mixta plaudebat plebe senatus,
      Nec non belligeri, nomina clara, duces.
Sed sacrum in primis coleret cum Scipio vatem,
      Vatis ut ipse sacri maxima cura fuit.
Praecipue Libycos, nam rettulit ille, triumphos,
      Detractum et Latiis arcibus Hannibalem.
Nec minus Hispanas acies, et foedere iniquo
      Contentum Tauri finibus Antiochum.

343. DE MORTE AMICI

O nunquam mihi mors odiosior! o mihi nunquam
      Stamina Parcarum flebiliora trium!

344. AD IOANNEM ANTONIUM

Quod tibi, Ioannes Antoni, nulla refertur
      Tam magnis in me gratia pro meritis;
Ne crede ingratum, neve admirere; referri
      Gratia tunc debet, cum satis aequa potest.

345. EPITAPHIUM IN FRANCISCUM BARBARUM

Heu! qualem Veneti Francisci funere civem,
Amittunt! qualem gens Barbara perdit alumnum!
Quantus doctrina fuerit, gesta inclita monstrant;
Quantus iustitia, sex rectae legibus urbes
Testantur. Iaceat licet hoc sub marmore corpus,
Nomen in orbe tamen, superis mens vivit in astris.

346. EPITAPHIUM PAULI LOGICI

Arte potens logicae iacet hoc sub marmore Paulus,
      Quem rapuit subiti funeris atra lues;
Scilicet idcirco Parcae properastis iniquae,
      Ne vos arguto vinceret ille sono.

347. DE MESSIO

Cum spoliare parat deiectum Messius hostem,
      Quod faciat lucri conspicit esse nihil.
Percitus ergo ira, supra caput ense levato,
      Hoc, inquit, solum, quod rapiamus, habes.

348. DE VENATIONE

Corripuit campo leporem sacer ales aperto,
      Prendere quem celeres non valuere canes.
Quaeritur aucupium dici, an venatio debet,
      Cum volucris captam detinet unca feram.

349. DE EODEM

Prostratum leporem cum iam ferus ungue secaret
      Daedalion, adsunt improba turba canes.
Quo ruitis segnes? captae iam parcite praedae,
      Dum fera diripitur, ne lanietur avis.
Ignavi stupuere canes, dum viscera victor
      Devorat et praeda pascitur ille sua.

350. EPITAPHIUM ALFONSI, REGIS NEAPOLITANI

Si Iovis ossa iacent Dictaeo condita busto,
      Alfonsi hic regis condita membra iacent.
Iuppiter aethereas sin possidet integer arces,
      Integer Alfonsus, sidera summa tenet.

351. CRYSTALLINA

Esse putas si nos, Crystallina, falleris, hostes,
      Murani aequoreae vitrea vasa sumus.

352. EADEM

Vitrea crystallo Murani pocula certant,
      Non sunt bella minus, sed pretiosa minus.

353. LAUDAT NICOLAUM PEROTTUM

Mittere laurigero tentabam nostra Perotto
      Carmina, cum domino sic ait ipse liber:
Inspice quid facias, doctissimus ille novorum
      Dicitur, et priscis non minor esse viris.
Acria formido subtilis acumina limae,
      Neve notet nugas, stella veruve, meas.
Quodsi contingat tanto me vate probari,
      Tunc ego vel Vario, Quintiliove legar.

354. DE TITI LIBELLIS

Si quem forsitan in Titi libellis
Ianum comperies, amice lector,
Illum protinus esse me putato.
Hoc, ne deciperemur ambo, dixi.

355. EPITAPHIUM IN LAZARUM MARCHIONEM MALASPINAM

Gente Malaspina deducens Lazarus ortum,
      Hac cubat in parva contumulatus humo;
Qui quondam viridis primaevo in flore iuventae
      Mortis inaudito procubuit genere.
Cum famulo nitidis sese exercebat in armis,
      Nec galea, ut famulus, tempora tectus erat;
Curritur, et falsum pugnae certamen initur:
      Corruit inflictis unus et alter equis;
Pars galeae anterior iugulum perrupit herilem,
      Dum famulum praeceps desuper urget herus.

356. EPITAPHIUM NICOLAI PONTIFICIS MAXIMI

Quintum quae tegit urna Nicolaum,
Cunctarum tegit artium parentem.

357. AD FRANCISCUM ARETINUM

Francisce, interpres legum, Aretine, sacrarum,
      Nec minus Aonia nobilis in cithara;
Iustitiae mensura tibi servatur in omnes,
      In solo nostri est nullus amore modus.
Nam me plus multo laudas, miraris, honoras,
      Quam mea quod virtus ingeniumve capit.
Quare tu plus, quam mereor, mihi, ne, rogo, praestes,
      At tibi dent faciles, quanta merere, Dei.

358. DE EPISCOPO MUTINENSI

Aonios nullo vates nunc esse querebar
      In pretio, et nostri temporis hostis eram;
Cum mea respexit Mutinensis carmina praesul,
      Coepit et ingenio mitis adesse meo.
Sic inopem, nec adhuc notum tibi, Roma, Maronem,
      Tyrrhenus, placida mente, refovit eques.
Pergite Pierides, vestris me inducere lucis,
      Nunc mihi molle iugum, nunc mihi plana via est.

359. AD EUNDEM EPISCOPUM

Unde mihi hoc, quod me sic diligis optime praesul?
      Nempe tua id solum de pietate venit.
Nil ego promerui, tibi quippe alienus, et ante
      Ignotus; tu me vis tamen esse tuum.
Tu legis et laudas, tu carmina nostra tueris,
      Tu patrio externum solus amore foves.
Nec satis est quod me, ipse pia complectere cura,
      Ut veniam tota clarus in urbe, facis.
Nec dubitas sacri mihi conciliare favorem
      Principis, et per te, nos Leonellus amat.
Vir bonus est, meritis qui scilicet aequa rependit,
      Omnia qui dat ubi nil merui, Deus est.

360. AD GALLUM

Galle, rogas quae sit perfectae regula vitae?
      Ne facias, nolis quod fieri ipse tibi.

361. AD LECTOREM

Parco tibi, parco vobis iam candide lector,
      Finis adest; primum sit leve semper onus.

EPIGRAMMATA IN PANNONIA SCRIPTA

362. LAUS PANNONIAE

Quae legerent omnes, quondam dabat Itala tellus,
      Nunc e Pannonia carmina missa legit.
Magna quidem nobis haec gloria; sed tibi maior,
      Nobilis ingenio, patria facta, meo.

363. DE ELECTIONE MATTHIAE REGIS HUNGARIAE

Cum videt Hungarici vectum ad fastigia regni
      Matthiam; presso gutture corvus ait:
Illa ego vaxillis, ales gestata paternis,
      Iam fateor geminae cedere laeta cruci.
Sin vel sculpar adhuc, vel pingar forte sub illa,
      Ingens, et voto gratia maior erit.

364. COMPRECATIO DEORUM PRO REGE MATTHIA IN TURCOS BELLUM PARANTE

Rex pia Matthias in Turcos signa resumit,
      Nunc age de toto numina adeste polo.
Da clavam, Alcide, iuveni, da, Phoebe, sagittas,
      Mars, gladium; Pallas, Gorgona; Castor, equum.
Mulciber arma para non ullis pervia telis,
      Qualia Pelidae, Dardaniove duci.
Hunc inter pugnae certamina, vulnere ab omni,
      Aegide praetenta, Iuppiter, ipse tegas.
Quodsi lenta iuvant residis vos otia vitae,
      Solum siderea, mittite ab arce patrem.
Sufficit ille suo custos in praelia nato,
      Ille modo in coelo missile fulmen habet.

365. SE IPSUM EXCUSAT, QUOD NON PROELIA TRACTET

Belligeri proceres, me regia castra sequentem,
      Ne frustra ignavi, carpite quaeso, metus,
Quod nunquam adversos decurro armatus in hostes,
      Scando nec obsessi, moenia celsa, loci,
Sed spectator iners aliena pericula miror,
      Non timor hoc, vestri, credite, cura iubet.
Gloria nempe, viri, petitur longissima vobis,
      Haec faciles plagas, funera grata facit.
Quodsi pugnantem, rapiat sors ulla, poetam,
      Quis vestras mortes, funera vestra, canet?

366. DE AENEA PIO SUMMO PONTIFICE

Qui fuit Aeneas, mutato nominis usu,
      Nil aluid certe, quam Pius, esse potest.

367. EPITAPHIUM GUARINI

Guarinus iacet hic, linguam diffudit in orbem
      Qui Latiam; Latio reddidit Inachiam.

368. EPITAPHIUM GUARINI

Calliope, Clio, Polyhymnia, flete; Guarinus
      Ecce iacet, vestri gloria, vester honos.
Occiderit licet ille senex, absolvere nemo
      Fata potest, semper vivere dignus erat.

369. AD GALEOTTUM

Candida seu vultu ridet fortuna sereno,
      Seu praefert tristes nubila fronte minas,
Semper habe fidi secretum pectus amici,
      Affectus credas cui Galeotte tuos:
Collatae levius mordent praecordia curae,
      Gaudia plus multo participata iuvant.

370. AD EUNDEM

Tu nunc in patria laetum me vivere credis,
      Cum tamen in dubio, sit mihi vita, loco.
Nunc fluidus laxa, procumbit sanguis ab alvo,
      Nunc saevit rapida tertia febre dies.
Si natalis humus nobis tam triste parabat
      Hospitium, melius, non rediisse, fuit.
Quodsi te incolumem superi, Galeotte, reservant,
      Dimidia videor parte valere mei.

371. CONQUERITUR DE MORA REGIS

Horrida saevit hyems, et adhuc, rex inclyte, bellas,
      Excutiunt densae, nec tibi tela, nives.
Ipsos triste gelu vaginis detinet enses,
      Nec possunt rigidae, frena movere, manus.
Tu tamen et pugnas misces et moenia frangis,
      Tantum vel Martis, vel genitoris habes.
Otia iam placeant; castris mox rite locandis,
      Commodiora novi tempora veris erunt.

372. DE CAPTIVITATE DRAGULAE WAIVODAE TRANSALPINI

Dicite, Io Paean! captus fert vincla tyrannus,
      Si modo non falsum publica fama sonat.
Dicite rursus, Io Paean! et carmina festis,
      Pierides Nymphae, iungite festa choris.
At tu, cui nullo decus hoc cum sanguine venit,
      Ut quid iam medio frigore victor abes?
Hoc unum cuncti te supplice voce rogamus,
      Redde tuos vultus, rex venerande, tuis.
Sin populi nil vota movent; hoc sponsa precatur,
      Hoc genetrix; an et his, dure, negare potes?

373. AD MATTHIAM REGEM

Iure colis Venerem mediis, rex inclyte, castris,
      Illa tibi Martem conciliare potest.

374. AD POLYCARPUM

Gratulor a terra, salvum rediisse, Latina,
      Numina nec votis, surda fuisse, tuis.
Gratius hoc fiet, si nos, Polycarpe, revisas,
      Ni post tam longum, tam breve taedet iter.
Quando ego te tota suspensus luce tenebo,
      Narrantem vastae, dura pericla, viae?
Quis status Ausoniae, quae sint ibi tempora rerum,
      Quas urbes, quales videris ipse viros.
Quodsi non fallit cupidam, spes irrita, mentem;
      Tota, tuo nobis pectore, Roma, venit.

375. CONQUERITUR DE MORA REGIS MATTHIAE IN MOLDAVIA

Sarmatici montes, et vos septemplicis Istri
      Caerulea Euxino cornua mixta mari,
Ac tu Romanis olim possessa colonis,
      Sed iam corrupto, barbara terra, sono;
Quid dominum lentis longe retinetis in armis?
      An gelidum Tanain vultis ut ille bibat?
Plena quater, totidem complet iam Cynthia menses
      Dicere adhuc magno, nec licet ore: venit!
Quando erit ut redeat? quando redimita coronis
      Plaudet laeta suo Buda Neoptolemo?
Reddite, si pudor est, absentem reddite tandem,
      Nubere parva viro, iam Catharina, potest.

376. DE CATHARINA REGINA HUNGARIAE

Nostri primus amor, stirps regis clara Boemi,
      Post matris lacrymas, oscula pauca patris,
Cum iam Pannonicas avecta inviseret oras,
      Edidit hos praesens Calliopea sonos:
Mutasti patriam, mutare vocabula debes,
      Sis Catharina, volo, quae Cunegundis eras.

377. DE CERVO REGIUM TRAHENTE VEHICULUM

Quod nemorum oblitus, posita formidine, cervus,
      Non homines metuit, nec rabida ora canum;
Mollia sed leviter docili trahit esseda collo,
      Inclyte rex, meriti, quis neget esse tui?
Talis cornigeris Diana iugalibus alte,
      Frondosi vehitur per iuga Taÿgeti.
Talis erat nondum famulorum praeda suorum,
      Compos adhuc mentis, versus Agenorides.
Quis iam adeo ferus est, tibi qui servire recuset,
      Accipiant ipsae cum tua frena ferae?

378. AD MATTHIAM REGEM

Hic me rogare tua modo est humanitas
      Dignata, summe Principum;
Quid tibi meorum, vis, poeta, impertiam?
      Secreta praeter quidlibet.

379. VERIS PROGNOSTICON

Texit ut e virgis arguta ciconia nidos,
      Hibernum vel quae temperat aequor avis.
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

380. FRAGMENTUM

Turris aviclarum, qua cincta palustribus undis
      Instrepit argutis persona passeribus.

381. DE CORONA REGNI AD FRIDERICUM CAESAREM

Quid retines nostram, caesar Friderice coronam?
      Fausta unquam genti non fuit illa tuae,
Testis erit primae fraudatus flore iuventae,
      Henricus, Stephano quem pia Gesla dedit.
Testis bis pulsi letum miserabile Petri,
      Ac Salomoniacae, crebra ruina, fugae.
Testis quin etiam spoliati casus Othonis,
      Nec non Alberti, mors properata, tui.
Testis et ille tua puer enutritus in aula,
      Qui nuper thalamos occidit ante novos.
Horum tu, si quid sapies, exempla timebis;
      Felix, alterius qui cavet ipse malo.
Nec tanti facies tam vani nominis umbram,
      Fatorum ut similes experiare vices.

382. EPITAPHIUM BARBARAE MATRIS SUAE

Nobilior vitae meritis quam praesule nato,
      Hac sub marmorea, Barbara, mole iacet.
Dum licuit, stirpis fovit pia cura parentem,
      Illi dulce fuit sospite prole mori.
Nunc pro se vicibus numen coeleste precantur,
      Filius in terris, mater in arce poli.

383. IN VITUM

Nomine te vitulum qui dixit, Vite, minuto,
      Verius hic potuit dicere, Vite, bovem.

384. AD FRIDERICUM CAESAREM

Romula res olim Fabio cunctante revixit,
      Nunc, cunctante eadem te, Friderice, perit.
Nam tu continue consultas, nec facis unquam,
      Mallem aliquid faceres vel sine consilio.
Quid tibi cum gelido Saturni sidere inertis?
      Caesaribus mores Martis inesse decet.

     ===385. DE PIO PONTIFICE MAXIMO, QUI OBIIT IN EXPEDITIONE CONTRA TURCOS===

Cum Pius in Turcos pia tollit signa Secundus,
      Dum culpant segnes, strenua bella, patres,
Dum simul Occasus sequitur, simul Arctos euntem,
      Solvere dum classem, dum dare vela parat;
Hadriaci extinctus Piceno in litore ponti,
      Famosum subito funere rupit iter.
Sis licet ingentis, vana spe lusa, triumphi,
      Da veniam fatis, anxia Roma tamen.
Praecisas neu plange vias; fortasse fuisset
      Pervenisse minus, quam properasse fuit.

386. EPITAPHIUM PAPAE PII II.

Cum totus petit astra Pius, de praesula tanto,
      Indignata sibi est terra manere nihil;
Sed frustra conata animam retinere volucrem,
      Hic cupido, pressit corpus inane, sinu.

387. DE TRANSLATIONE IOANNIS EPISGOPI VARADIENSIS IN ECCLESIAM STRIGONIENSEM

Pangite laurigerae, laetum Paeana, sorores,
      Festius et solito, Calliopea sonet.
Metropolitanae supremum sedis honorem,
      Dat Princeps domino, dat pia Roma, meo.
Haec vox per populos immensi transeat orbis,
      Vox haec a terris sidera summa petat.
Cedat Strigonio Varadinum, Chrysius Histro,
      Sit patrum primus, qui modo quartus erat.

388. DE TECTIS PER IOANNEM ARCHIEPISCOPUM STRIGONIENSEM INSTAURATIS

In cathedra Petri, Paulo residente Secundo,
      Tertius imperium dum Fridericus habet,
Haec instauravit Ioannes tecta Sacerdos,
      Funditus obruerat quae prius ignis edax.
Pro quibus officiis aeternum vivat Olympo,
      Sed postquam in terris vixerit ille diu.

389. INVITAT REGEM MATTHIAM AD HOSPITIUM SUUM

Sic tibi, sed sero, pateat domus aurea Divum,
      Matthia regi, rex adamate, Iovi;
Huc ades, et nostris succede penatibus hospes,
      Nec modicum Princeps, despice magne, larem.
Fertur et immensi pacator maximus orbis,
      Parva Molorcheae, tecta subisse casae.

390. DE PAULO SUMMO PONTIFICE

Qui modo Petrus eras, Paulus nunc diceris idem,
      Ac Petri et Pauli culmina summa tenes.
Clave potens, meritis reserat coelestia Petrus,
      At Paulus gladio noxia cuncta secat.
Sic et tu amborum fungens vice, maxime praesul,
      Percute sacrilegos, sidera pande piis.

391. DE PAULO SUMMO PONTIFICE

Pontificis Pauli testes ne Roma requiras,
      Filia quem similis sat docet esse marem.

392. DE EODEM

Sanctum non possum, patrem te dicere possum,
      Cum video natam, Paule Secunde, tuam.

393. AD EUNDEM

Cum sit filia, Paule, sit tibi aurum,
Quantum pontifices habere raros
Vidit Roma prius; pater vocari
Sanctus non potes, at potes beatus.

394. DE HOMINE PRAEPOSTERO

Quem tenebris vigilare iuvat, dormire diebus,
      Cur non et versis vestibus ire iuvat?

395. QUARE NUNC, UT QUONDAM, SUMMORUM PONTIFICUM TESTICULI NON EXPLORANTUR

Femina, Petre, tua quondam ausa sedere cathedra,
      Orbi terrarum iura verenda dedit.
Indeprensa quidem cunctos latuisset in annos,
      Facta foret partu, ni manifesta, novo.
Post haec Roma diu simili sibi cavit ab astu,
      Pontificum arcanos, quaerere sueta, sinus.
Nec poterat quisquam reserantes aethera claves,
      Non exploratis sumere testiculis.
Cur igitur nostro, mos hic iam tempore cessat?
      Ante probat quod se quilibet esse marem.

396. DE INTEMPESTIVE COMEDENTE

Ante diem prandes, medio vix pronus Olympo,
      Deflexit Titan; coena parata tibi est.
Quis ferat haec? Illud tamen indulgebimus omnes,
      Exul ab octava si, Ludovice, bibas.

397. IN OTACUSTAS

Inter tot mala, pessimi otacustae,
Hoc unum facitis bonum: siletur.

398. DE EISDEM

Tanta est malorum copia otacustarum,
Ut ipse taceat Eustachi Ladislaus.

399. DE EISDEM

Plus iam, Lazare, quam tacere oportet,
Nil dicas, licet: audit otacustes.

400. EPITAPHIUM PETRI ZOBII, MILITIS PRAESTANTISSIMI

Petrus in hoc Zobius tumulo iacet alter Achilles,
      Iste Bohemorum terror, at ille Phrygum.
Morte tamen prior hic; Paridis cadit ille sagitta,
      Hunc ballista, modo fulminis acta, rapit.

401. DE SCLAVINIA

Pars ea Pannoniae, quae nunc Sclavinia fertur,
      Pagos complures, oppida rara gerit.

402. MIHAELI VITÉZIO NEPOTI

Misisti clypeum nobis, si miseris hastam,
      Martis ero, Phoebi qui modo miles eram.

403. EPITAPHIUM GEORGII MORE

Fida iacet nostrae tutela Georgius arcis,
      Amissam Martis nunc ego credo manum.
Vix reducem castris, rapuit domus; occidit aeger,
      Inter tot sospes qui modo tela fuit.
I nunc, et placidae lentus confide quieti,
      Cum minime speras, mors inopina venit.
Ille tamen pulchro fuerat per vulnera leto
      Dignior; ignavos segnia fata decent.

404. DE ACCIPITRIS VENATIONE

Latratu dum silva canum, clamore virorum
      Personat, ecce dedit callida praeda fugam;
Sed pede quem nulli possunt aequare molossi,
      Accipiter penna consequitur leporem.
Nunc tergum rostro carpit, nunc verberat alis,
      Obsessum multo nunc premit ungue caput.
Oscula iam tutae iungant impune columbae,
      Secura in medio flumine ludat anas.
Cognatis avibus parcit iam raptor aduncus,
      Saevit et in solas alitis ira feras.

405. AD GALEOTTUM

Esse quid hoc dicam? rediit, Galeotte, libellus,
      Pagina sed nullas, rettulit alba notas.
Ast ego Aristarchi stellas et acuta verebar
      Spicula, Maeonium quis iugulatur opus.
Quid faciam, nisi uti placuisse vel omnia credam,
      Omnia vel prorsus displicuisse tibi?
Omnia qui possunt placuisse? relinquitur ergo,
      Omnia iudicio displicuisse tuo.
Est quiddam ulterius; facturas taedia nugas,
      Ne legisse quidem, te, Galeotte, puto.

406. AD ANTONIUM

Vitrea quae nuper mittebas pocula nobis,
      Antoni, media, rupta fuere, via.
Nos tamen haud alias agimus, carissime, grates,
      Integra quam nobis si tua dona forent.
Peccat, ab eventu mentem qui pensat amici,
      Semper in officiis, est voluisse, satis.

407. AD EUNDEM

Perfusam rutilo, pateram tibi mittimus, auro,
      Aspice quam praestent munera nostra, tuis!
Ex hac materia, vellem tua vasa fuissent,
      Fracta licet quererer, non tamen abnuerem.
At tu non ullis, obnoxia dona, ruinis,
      Exemplo, Antoni, mittere disce, meo.

408. AD GALEOTTUM

Et poma, et crudas, sumam securior, uvas:
      Qui medicum mittis, tu Galeotte, facis.

409. EPITAPHIUM CHRISTOPHORI GALLI, MEDICI

Nomine Christophorus fuerat, cognomine Gallus,
      Cuius in hoc tumulo condita membra iacent.
Heu quantum distat natali a sede sepulcrum!
      Pannonia extinxit, Brixia progenuit.
Saepe colos medica fatales arte morantem;
      Tres indignatae praeripuere Deae.

410. IN CRISPUM

Nil danti tibi, Crispe, quod nihil do,
Dicis me minus esse liberalem.
Qui nil dantibus ipse multa donat,
Non est, ut puto, Crispe, liberalis,
Quidnam est ergo? rogas? furens et excors.

411. IN EUNDEM

Das mihi, Crispe, nihil; vis dem tibi multa petenti,
      Os tibi deest; deerit cor mihi, si faciam.

412. IN EUNDEM

Vina rogas; dabimus, si tu des, Crispe, caballum
      Nam tua belligerum, vix capit herba, pecus.
Da gratis, inquis; nescis, puto, lege caveri,
      Ut curatorem prodigus accipiat.

413. IN BRIGIDAM PODAGROSAM

Brigida dum molli podagrosa quiescit in herba,
      Repsit ad infirmum, longa colubra, pedem.
Quam simul aspexit toto circum orbe volutam,
      Prosiliens stratis currere coepit anus.
Nec deinceps ullos sensit curata dolores,
      Contulit et casus quod medicina negat.
Seu timor id fecit, seu tactos forsan in artus,
      Paeonia arcanam bestia misit opem.
Heu! sua quam meritis redduntur praemia raro,
      Ille opifer serpens fuste peremtus obit.
Iudice me, reduci fueras mox digna chiragra,
      In benefactorem, femina iniqua, tuum.

414. FRAGMENTUM

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Magna fuere quidem, et quae ullis promittere votis,
      Vel quamvis avidus non foret ausus homo.
At quantum est minimo totum se immittere pani,
      Et magnum exiguo claudere in orbe Deum?
Quantem est, se nobis totum praebere fruendum,
      Et tamen a toto comminuisse nihil?
Cum dedit illa quidem, vicit sua munera Christus,
      Cum dat se, donis vincitur ipse suis.
O amor, o pietas! post omnia se dedit ipsum,
      Qui se iam dederat, plus dare quid poterat?

415. IN ANTONIUM HOSPITEM

Cum me minori fors locarat in gradu,
Conviva, memini, non semel fui tuus.
Nec par fuisset denegare me pari.
Sed clericum tunc, non vocasti Antistitem.
Nolo superbum me putes, venio libens.
Papae! rotata cocta rapa testula,
Quam belle acernis afferuntur alveis!
Hanc sibi parabat Curius ipse coenulam.
Ergastulis hoc convenit convivium.
Quid hoc rubelli est? tolle funestam picem,
Lanae hoc laventur, aut equorum colei.
At iam secunda mensa, sublatis adest
Fictilibus, uvae rancidae et fici putres.
Quid hoc amabo? nilne ponis amplius?
Vale, ut mereris, hospes Antoni, vale!
Tam non putabam familiarem me tibi.

416. LAUDAT OPUS THEOLOGI CUIUSPIAM

Quae dictas, ea nec dulci Lactantius aequet
Lacte fluens, nec culta Leonis homilia primi.

417. AD GALEOTTUM

Qui pueros elementa doces, rutilare capillum
      Si doceas, facias plus, Galeotte, lucri.

418. AD EUNDEM

Unde tibi, ut, nuper quod erat pice nigrius atra,
      Tam subito rutilum sit, Galeotte, caput?
Non magis intonsi, radiat coma torta, Sicambri,
      Nec si quam Crathis perluit aut Sybaris.
Quae, precor, ars istud, vel quae fortuna peregit?
      An potius Divum nobile munus habes?
Hoc mirum, posset mutatis addere formis,
      In nova discrevit qui rude membra chaos.
Ipse ego te primo dubitavi agnoscere visu,
      Mox fictum dixi ferre capillitium.
Iam tango, vix credo tamen; cura irrita multis,
      Canitiem tincto dissimulare pilo.
Hic nihil est fuci, sed de radicibus imis
      Pullulat, et penitus nascitur iste color.
Ergo ut vera tibi est, ita sit longaeva iuventus,
      Nec decus hoc senio laeserit ulla dies.
Quae fieri e pulla potuit sic flava, meretur
      Ut fiat nunquam candida caesaries.

419. GASPARI TRIBRACHO SALUTEM

Centum luminibus cinctum caput Argos habebat,
      Sed tamen alipedis concidit ense dei;
Nec tibi sit mirum bifrontis lumina Iani,
      Non expectatis succubuisse dolis.
Quin etiam nobis damnum fortuna redemit,
      At nunquam fieri viribus ipse potest!

420. AD TRIBRACHUM POETAM

Tribrache, candentes (si nos ea cura teneret),
      De rubris, gemmas erueremus, aquis.
Gentibus ex Arabum varios peteremus odores,
      Vellera Ser nobis mitteret, Indus ebur.
Nunc animum capiant cum tantum carmina nostrum,
      Non nisi ab Oenotriis poscimus illa plagis.
Vobis ingenium, vobis dedit ore rotundo
      Musa loqui; externi barbara turba sumus.
Nec Geticum, Pallas colit aut Cyllenius, Histrum,
      Sed Phaëthontei, brachia amoena Padi.
Istrum concreto vectantem praelia dorso,
      Mars colit, et Martis sanguinolenta soror.
At frustra mendico procul, quis solus abundo,
      Scilicet Ausonia clarus et ipse lyra.
Dicunt pastores; sed non ego credulus illis,
      Inter nam cygnos anseris ore crepo.
Quodsi non etiam prorsus triviale, sonarem,
      Haud ideo legerem, Tribrache, vestra minus.
Ipse Maro assidue Varium Flaccumque terebat;
      Non bene se novit, cui sua sola placent.

421. IN PETRUM

Tu, qui Fabricius foris es, sed Apicius intus,
      Parcius in nugas, quaeso, vehare meas.
Qualia verba tibi, tales, Petre, sunt mihi mores,
      Quomodo tu vivis, sic ego, Petre, loquor.

422. AD GALEOTTUM

Quaeris, amem quam te? breviter, Galeotte, docebo:
      Ante mori, quamvis junior, opto tibi.

423. DE MARSILIO FICINO

Nuper in Elysiis animam dum quaero Platonis,
      Marsilio hanc Samius dixit inesse senex.

424. DE FORTUNA AULICORUM

Qui modo summus erat, nunc tota est imus in aula,
      Est hodie summus, qui fuit imus heri.
Tene juvat rebus, Fortuna, ita Iudere nostris?
      Regia vel potius Iudere corda suis?

425. IN CRISPUM

Hispani ne, quaeso, legas epigrammata vatis
      Cum mea legisti, sed tua, Crispe, legas.

426. DE CARMINIBUS SUIS

Accipitrum et leporum si te repetita fatigat
      Fabella, Hispani respice vatis opus.
Invenies illic, toto quam saepe libello,
      Velox Marmarico, ludat in ore lepus.

427. DE AMYGDALO IN PANNONIA NATA

Quod nec in Hesperidum vidit Tirynthius hortis,
      Nec Phaeaca, Ithacae dux, apud Alcinoum,
Quod fortunatis esset mirabile in arvis,
      Nedum in Pannoniae frigidiore solo;
Audax per gelidos en! floret amygdala menses,
      Tristior et veris germina fundit hyems.
Progne, Phylli tibi, fuit expectanda; vel omnes
      Odisti iam post Demophoonta moras?

428. IN VITUM

Lector et auditor cum desit, Vite, requiris
      Cur scribam; Musis et mihi, Vite, cano.

429. FRAGMENTUM ALICUIUS EPIGRAMMATIS SINE LEMMATE

Invia saxa prius, Matthias pervia fecit,
      Haec erat Herculea, gloria digna, manu.

430. VEL ALITER

Invia que fuerat pediti nunc pervia plaustro
      Sunt loca, Mathie nobile regis opus.

431. AD REGEM MATTHIAM

Quae te ultra tellus, quae gens feret, inclyte regum?
      Quis non auditas procidet ante tubas?
Quandoquidem saevi tibi iam cessere Boemi,
      Haud unquam externum natio passa iugum.
Sic venit insignis de quolibet hoste triumphus,
      Hactenus invicto qualis ab hoste venit.

432. AD PHILELPHUM

Tu scribis Graio, scribis sermone Latino,
      At tibi nos contra, barbara dicta damus.
Tempus erat cum me Musarum plectra tenebant,
      Dulcis et Aonio potus ab amne liquor.
Nunc Marti miles, non Phoebo servio vates,
      Obstrepit et molli, buccina rauca, lyrae.

433. BELENES

Brigida Belinis, sive haec tibi nomina, regum
      Bela parens, certae, sive dedere, ferae,
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

434. IN ABBATEM SZEKSZÁRDIENSEM RELIGIONIS ERGO SE CASTRANTEM

Testibus exectis duo grandia dona tonanti
      Obtuleras nuper religiose pater.
Munera coelestes dum conspexere puellae,
      Versa est in risum regia celsa Jovis.
Juppiter exclamat: Mentem castrare necesse est,
      Haec obscoena lupis tradere membra potes.

435. SINE LEMMATE

Lumen ad hiberne vigilans, Matthaee, lucerne,
      Dum situlo aethereas queris in orbe vias.
Improvisa leves rapuere incendia circos
      Nec se deprendi sustinuere dei.
Quis tam mentitos contenderit omnia vates?
      Forsitan hoc Phaëton usserat astra modo.

436. ROMAE

Roma vetus, veteres dum te rexere Quirites,
      Nec bonus inmunis, nec malus ullus erat.
Defunctis patribus successit prava iuventus,
      Quorum consilio precipitata ruis.

437. AD BARTHOLOMAEUM MELCIUM MEDIOLANENSEM

Laetor Apollineis studium te impendere Musis,
      Gratulor ingenio, Bartholomaee, tuo.
Fama quidem nostras celebris pervenit ad aures
      Te cecinisse gravi carmina multa pede,
In quibus insignem coelesti voce triumphum,
      Nec non Sfortiadem tollis ad astra ducem.
Imputrescibili dignissima carmina, credo,
      Tu facis et Clarido pectine digna lyrae.
Miror et ingenium, miror lectissima verba,
      Et quod sit mixtus cum gravitate lepos.
Aut latet ipse tuo Smyrnaeus pectore vates.
      Aut tibi Apollo suam tradidit ipse fidem.
Iam te post morsas quod recte (est) dicere lauros
      Hippocreneo labra rigasse lacu,
Castaliasque sacra vidisse in valle Sorores,
      Quas simul Ascraeus viderat ante senex.

438. DE REBELLIONE REGNI TRANSSILVANI

Castrorum septem crudelis et impia tellus,
      Quid dominum contra, perfida colla levas?
Oblita es famulam, saltem te agnosce parentem.
      Hic tibi, ni Princeps esset, alumnus erat.
Divitiisne tumes? cecidit Campania dives.
      An populo? Marathon milia quanta premit?
Sed tibi forte animos periurus proditor auget,
      Aspice quam stultum, stulta, sequare ducem!
Sit licet ille ferox, et sit bellare peritus,
      Sit licet ille potens: improba causa sua est.
Vincitur ut causa, pariter vincetur et armis,
      Bella placent iusto, non nisi iusta, Deo.

439. GRATULATUR DE DUPLICI VICTORIA MATTHIAE

Nunc age, si quando, sacrum Paeana, Camenae,
      Tollite dulcisonis, sidera ad alta, modis;
Qualem Phlegra Iovi cecinit, vel Lydia Baccho,
      Sub iuga, cum tigres India victa, dedit.
Sed Iovis et Bacchi felix victoria quondam
      Magna licet fuerit, non duplicata fuit.
Matthiae gemini simul accessere triumphi,
      Una simul fixit, bina tropaea, manus.
Nam Transsilvanae, subit en! Moldavia, palmae,
      Non tam astu, ferro quam superata gravi.
Succubuere duae, diversis artibus, orae,
      Hanc virtus, illam contudit ingenium.
Pugnavit nullo solers ibi sanguine Pallas,
      Hic Bellona suos, perculit ipsa Getas.
Quid nunc sancte, tuis optemus, Iane, calendis?
      Talibus auspiciis proximus annus eat!

440. DE SIGNO IOANNIS VITÉZII ARCHIEPISCOPI

Dum fera Matthiae premitur Moldavia regi,
      Ioannis signum praesulis istud erat.
Rettulit hoc domino, fusis, sua turma, Valachis,
      Devota templis obtulit ille manu.

441. DE SIGNIS, QUAE MOLDAVIS EREPTA IN TEMPLO BEATAE MARIAE VIRGINIS BUDAE SUSPENDEBANTUR

Rex, tibi, Matthias, haec signa, puerpera Virgo,
      Moldavis forti, nuper ademta, manu.
Quae modo barbaricas duxere in bella catervas,
      Nunc sacro pendent conspicienda tholo.
O mactum virtute decum! cui contigit uni,
      In propria duros sternere sede Getas.
At tu, Diva, suis iterum sic annue votis,
      Victor ut e Turcis mox tibi plura ferat.

442. PALAESTRA GALEOTTI

Qualis in Aetola moerens Achelous arena,
Herculea legit cornua fracta manu;
Talis luctator Galeotto fusus Halesus,
Turpia pulverea signa reliquit humo.
Matthiae regi Latiae placuere palaestrae,
Risit Strigonia clarus ab arce pater.
At te ne pudeat ludi cessisse magistro.
Improbe, Mercurius noster et ista docet.

443. AD MATTHIAM REGEM

Quae te ultra tellus, quae gens feret, inclyte regum?
      Quis non auditas procidet ante tubas?
Quandoquidem saevi, tibi iam cessere, Boemi,
      Haud unquam externum, natio passa, iugum.
Si venit insignis, de quolibet hoste, triumphus,
      Hactenus invicto qualis ab hoste venit?

444. DE LEONIBUS PER FLORENTINOS MISSIS, AD MATTHIAM REGEM

Non tibi, Matthia, rex invictissime, frustra
      Gens Massyleum misit Hetrusca pecus.
Multarum fecit par convenientia rerum,
      Haec merito possent ut tibi dona dari.
Tu princeps hominum, princeps leo nempe ferarum,
      Nobilis ille iuba, pulcher es ipse coma.
Unguibus ille ferox, gladio tu fortis et hasta,
      Parcere tu victis, parcere et ille solet.
Quid, quod idem ducibus, clarum est insigne, Boemis?
      Grande novi sceptri scilicet omen habes.

445. DE IISDEM LEONIBUS AD EUNDEM REGEM

Iunge, licet, sacros, iunge ad tua frena, leones,
      Hoc tibi, Matthia, dat Cybele ipsa, decus.
Seu te per terras vectari forte iuvabit,
      Non cadet illorum sub pede laesa seges.
Sive voles pelago, Neptuni currere ritu,
      Planta levis summa non madefiet aqua.
Tu tamen in coelum potius, sed serus, abito,
      Novere has etiam, talia monstra, vias.

446. DE IISDEM AD EUNDEM

Nil est, magnorum, Matthia maxime, regum,
      Quod iam dite, petas amplius, e Latio.
Tota tibi in varios Oenotria certat honores,
      Quaelibet et proprias, ora ministrat, opes:
Aurum, Roma parens, Veneti sua serica mittunt,
      Praebet cornipedes Appulus, arma Ligur.
Contulerat nullum, Florentia sola, tributum,
      Quae nunc Marmaricas, obtulit, ecce, feras.
Dignum te, nostro, vectigal et illa pependit
      Iudicio, fortem, fortia dona, decent.

447. DE IISDEM AD EUNDEM

Haud leviter quondam laetatum Eurysthea dicunt,
      Nec decus id titulis, vile putasse, suis,
Alcides cum prima viri mandata secutus,
      Torva Cleonaeae, protulit ora, ferae.
Clarior at quanto est, Matthiae gloria regis?
      Cui venit hic longe, sed duplicatus, honos.
Quippe illi extremis, geminam, nec iussus, ab oris,
      Sponte tua mittis, monstrifer Arne, iubam.

448. CHRISTOPHORO CRISPO

Scribere, Crispe, iubes regis me praelia nostri,
      Nec non magnanimi, fortia facta, patris.
Si superent vires, nec desint otia nobis,
      Exequar hortatus forsan, amice, tuos.
Sed sunt non culicis memorandi voce leones,
      Nec bene grandisonas, cantat avena, tubas.
Tu, cui cura minor, simul et facundia maior,
      Cur aliis mandas quod magis ipse potes?

449. AD POLYCARPUM

Occurrit quicquid, tu mox epigrammata poscis;
      Nec fieri hoc debet, nec, Polycarpe, potest,
Nec valet ex omni signata moneta metallo,
      Sed quae vel rutilat fulva, vel alba nitet.
Tum demum facili componam pectore carmen,
      Si dederis dignam carmine materiam.
Hanc olim festiva tenent epigrammata legem,
      Commendet pungens semper ut illa sapor.
Sunt quaedam, nullo quae possim dicere metro,
      Sunt quaedam, quae vel dicta leporis habent.

450. DE MUNITIONIBUS AB ARCHIEPISCOPO STRIGONIENSI CONSTRUCTIS

Pannonici dum sceptra tenet felicia regni
      Matthias clarum stirps imitata patrem;
Condidit hoc pastor Ioannes nobile septum.
      In patolo positae ne raperentur oves.
Pro quibus officiis, superae tu ianitor aulae,
      Sidera, Petre, duci, sidera pande gregi.

451. AD IOANNEM ARCHIEPISCOPUM STRIGONIENSEM

Quo tibi tot duros et luce et nocte labores,
      O nunquam curis non agitate pater?
Hoc ave Caucasia est sine fine Promethea rodi,
      Hoc fulcire humeris sempre Atlanta polum.
Tamne iuvat nulla mentem requiete remitti,
      Sic leve continuis insenuisse malis?
Nil est in terris, quod non aerumna fatiget,
      Nec tua perpetuo membra adamente rigent.
Trux quondam Alcides, vagus et requievit Ulixes,
      Credimus et dominum saepe vacare Iovem.
Si sapis, ex aliqua, tuus esto, parte, nec unquam
      Sic aliis vivas, ut tibimet pereas.

452. AD HENRICUM POETAM GERMANUM

Henrice, nostri quando preclaras voles
      Cantare laudes presulis.
Ne, queso, longis excites prohemiis
      Iuncto Camenas Pythio!
Cocco rubenti tu modo summa sacrum
      Prescribe nomen pagina:
Irrevocatus ultro Musarum chorus
      Tuo advolabit carmini;
Nec cepta solum promovebit Delius,
      <?>
Fulmen reponet et simul plectro levi
      Tentabit argutas fidis.
Nam cuius unquam tanta diis magnis fuit,
      Aut esse cura debuit,
Quantam irreprensis noster emeruit parens
      Mentis beate dotibus;
Fabiis, Metellis, Quinctiis, Catonibus,
      Curiis, Camillis sanctior -
Melioris illos seculi sinceritas
      Virtute fecit preditos -
Iste, iste maior, labe quem nulla inquinat
      Nec ultimi fex temporis,
Sed sic nitescit improbos inter probus,
      Spinas ut inter lilium,
Quare superbas parce mirari domos,
      Sacer colit quas pontifex!
Haud ulla talem ceperit digne virum
      Sedes, nisi aether igneus,
Anime molestis qua solute vinculis
      In Orbe gaudent Lacteo.
Diu tamen tu, si sapis tellus, tene
      Sortita quod vix es decus;
Tot pictus astris nec tibi invideat polus
      Sidus (quod semper) unicum!

453. AD EUNDEM ODE

O novem cultor iuvenis dearum
Patrius cui non generosa Rhenus,
Sed Medusae liquor Hippocrenes
   Ora rigavit.
 
(Orpheis) plectris mea tu caveto
Plectra componas; bene comparari
Stridulus nunquam potuit canoro
   Passer olori.
 
Nos levi raucum strepimus cicuta,
Quod rudis carbo putrideve crete
Annotet pulvis, piper unde vel thus
   Iure legatur.
 
At vetustorum pater orgiorum
Editus Musa Rhodopeus Orpheus
Belluas nec non elementa blando
   Carmine movit.
 
Movit et duri mala regna Ditis,
Omne penarum genus ut vacaret
Nec prius cuiquam revocata Parce
   Fila renerent.
 
Orba quin vatis lyra iam perempti
Garrulas nullo feriente chordas,
Dum natat ponto strepuisse fertur
   Flebile murmur.
 
Ergo Musei veteris magistrum
Ipse non vincat numeris Apollo,
Ipse non equet genetrix sonore
   Prima caterve.
 
Tu tamen tantem teneris in annis
Indolem prefers, fore te poetam
Ut rear summum, modo in alta cepto
   Limite pergas.
 
Perge per sacras Heliconis umbras
Arta qua raro via trita gressu
Phebeum celsi per opaca montis
   Ducit in antrum.
 
Te vocant (lauri); viden ut Citheron
Grande responset, tibi iam beatis
Implicant lete digitis Camene
   Nobile sertum.
 
Turbidi me sors miseranda regni
Tristibus curis tenet involutum
Nec sinit dulces meminisse rhythmos
   Metraque Phebus.
 

454. FRATRI TIMOTHEO SALUTEM

Tardavere mee nimium, Timothee, tabelle;
      Pollicti dudum preteriere dies.
Aequa tamen causa est, quae me tardere coegit.
      Da veniam iuste, preco verende, more.
Non lethea meam tenuere oblivia mentem:
      Curarum magna mole gravatus eram,
Et peragendarum torquebar pondere rerum.
      Haec nobis tante causa fuere more.
Quantum laudata sese exerceret in arte,
      (Essetve) officium turba sequuta suum,
Que sacras leges divinaque verba docendo
      Instruit humanum religione genus,
Pandere iussus eram. Rerum taceamne loquarne:
      Non facit ingenio sarcina tanta meo.
Exigis, ut monstrem, cum sim rudis equoris unde,
      Navita velivolam qua regat arte ratem;
Ut doceam valere duces, et arare colonos,
      Cum sim terrarum militieque rudis.

455. (EPIGRAMMA)

Laus tua, non tua fraus, virtus non copia rerum
      Scandere te fecit hoc decus eximium.
Condicio tua sit stabilis. Nec tempore parvo
      Vivere te faciat hic deus omnipotens.

456. VATICINIUM CALCHANTIS DE EXCIDIO TROIAE

Ferte animis et adhuc durate in tempus, amici,
Ut pateat, si vera canit vel inania Calchas.
Pectoribus siquidem facile retinemus, et omnes
Vos estis testes, quos nondum fata tulerunt,
Sive here, seu pridem, Phrygibus cum damna ferentes
Ac Priamo, Graie complebant Aulida classes.
Nos vitreum ad fontem sacrata altaria circum
Sancta precabamur mactatis numina tauris,
Pulchra sub platano, caput unde liquentibus undis;
Hic ingens ima visum prorumpere ab ara
Prodigium, rubri species horrenda draconis,
Iuppiter aetheres quem miserat ipse sub auras,
Tum ferus ad platanum magno mox agmine cessit;
Passeris hic alte densis sub frondibus are
Pendebant foetus, mater quos nona fovebat.
Devorat hos miserum stridentes (alta) petentes;
At circum volitans flebat sua pignora mater.
Hanc etiam prensa strepitantem corripit ala.
Ast illum pullis pariter cum matre comesis,
Qui modo protulerat deus, idem in sede reliquit,
Nam lapidem fieri iussit Saturnia proles.
Dire ut monstra igitur sacra invasere deorum,
Talia continuo profert oracula Calchas:
„Quis stupor attonitas mentes turbavit Achivi?
Nobis hoc magnum portendit Iuppiter omen,
Fama, sed eventus seros, aeterna sequetur.
Quippe ut hic octonos consumpsit in arbore pullos,
Nona fuit genetrix, que pignora parva crearat:
Sic et nos illic totidem bellabimus annos,
At decimo latam Priami expugnabimus urbem.”
Ille autem ut cernit, sic exitus omnia complet.

457. DE PRODIGIO, CLADEM SUMMOPONTIFICI SIGNIFICANTE

Quem meus aligera venator cuspide cervum
      Perculerat, ravi diripuere lupi.
Omine perturbor, ne forsitan improbus hostis,
      Petre, tibi sacras depopuletur oves.
Astra minantur idem; sed tu sanctissime mundi
      Ianitor, in melius, tristia monstra, refer.
Summa tibi terrae, coeli est tibi summa potestas,
      Solvere sive aliquid, sive ligare velis.
Quodsi non aptas, haec ad tutamina claves
      Causaris, gladium te prope Paulus habet,
Armato manda collegae praelia inermis,
      Ille tuum stricto proteget ense gregem.

458. AD GALEOTTUM NARNIENSEM

Haec tibi Pannonicis, epigrammata mittit, ab oris,
      Inter Hyperboreas, maximus Ister, aquas.
Nec te mirari nimium, Galeotte, decebit,
      Esse videbuntur vix mea, si qua tibi.
Scilicet ingenio multum locus addit et aufert,
      Inter et est sub quo sidere carmen eat.
In Latiis, scripsi fortasse Latinius, oris,
      At nunc barbarico, barbara, in orbe crepo.
Hic Maro ponatur; fiet lyra rauca Maronis,
      Huc Cicero veniat, mutus erit Cicero.
Tu tamen haec tali poteris deducere lima,
      Vel critici ut medio nata Helicone putent.

459. PRO PACE

O pater omnipotens, qui coelum et sidera solus,
Aeterna ditione premis; defige potentes
His miseris oculos terris, quas Marte feroci,
Vastari cernis, longoque perire duello.
Et nobis tandem, tribuas pater optime pacem,
Quae mala cuncta procul, mortesque repellit acerbas.

460. DE ARBORE POMIS GRAVATA

Furca levat, quam poma gravant; sic saepe fuerunt
      Praesidio externi, quis nocuere sui.

461. AD MARTEM, PRECATIO PRO PACE

Gravide, quinti clare dominator poli,
Spargens coruscas luca sanguinea iubas,
Iunone magna genite; Saturni nepos;
Tutela coeli; summe Titanum timor;
Gaudens tropaeis; pacis ac belli arbiter;
Decorator hominum; consecrator Numinum;
Gradive, ferro tecte semper fulgido,
Vastator agrum, dissipator urbium,
Vacuator orbis; Tartari impletor trucis,
Potor cruorum; devorator corporum;
Lues virorum; mulierum execratio;
Ditator inopum; pauperator divitum;
Osor quietis; genitor obscenae famis;
Auctor pavorum; concitor formidinum;
Iam parce fessis, quaeso, Pannoniis, pater.

462. JANUS PANNONIUS MORIENS

Abstulit atra dies una cum corpore nomen;
      Sic miseri nobis accumulamus opes.