Euripus  |
ILLVSTRISSIMO
PRINCIPI
FRANCISCO
S. R. E. CARDINALI
M. ANTONIVS DE DOMINIS ARCHIEP.
Spalatensis Domino suo Colendiss. F.
NSIGNIS illa
maxime, ac prorsus
diuina Sanctissimi
Patrui tui ad Summum
Pontificatum
assumptio, tuaque vere
commendabilis in
Purpuratorum patrum numerum adscriptio
(Cardinalis Amplissime) ingentem traxit ad
vos, trahitque adhuc quotidie
gratulantium multitudinem: quae mihi, eam iam
saepius intuenti, et admiranti, fluxuique,
ac refluxui magni maris persimilem
cernenti, in memoriam tractatulum
quemdam meum de ipso maris celeberrimo, omnique ex parte admirabili motu,
reuocauit. Gratulaturus ipse quoque accedere
debui, sed communis moris à diuino
praecepto non remoti memor, quo vacuis
manibus adire Dominos potentes
prohibemur, cum nihil aliud inops haberem, quod
tuo conspectu in hac mea gratulatione
dignum possem offerre, tractatulum hunc
ipsum, nunc primum in lucem
proditurum, e latebris suis eruendum esse censui,
tibique dicandum: meae vt ille internae
laetitiae, et externae gratulationis testis, et
index qualiscumque, in tui nobilissimi
Musaei angulo saltem aliquo locum
interim vtcumque haberet, quousque longe
grauiora, et mea canicie, ac professione
digniora (si fieri poterit) ingenij
monumenta dare possim. Hoc ipsum etiam
marini incrementi, atque decrementi
argumentum, licet philosophicum sit, non est
tamen indignum cui labor cuiuscumque
ingenij desudet. Et mihi (ingenue fateor)
diuinae Sapientiae atque Omnipotentiae
contemplandae, et admirandae speculatio haec
fuit saepius occasio non contemnenda.
Autor enim ille magnus naturae, non minus de rebus creandis, quàm conseruandis
sollicitus, cum plane sciret aquas stagnantes
et immotas, suapte natura, facillime
computrescere, ac propterea motum et
agitationem perpetuam aquae elemento esse
necessariam; cumque elementa omnia in
proprio loco à proprio naturali motu
quiescere oporteret, modum inuenit sua sola
infinita dignum Sapientia et Potentia,
quo Caeli ipsi motu perpetuo mare cierent,
et exercerent. Atque hoc quomodo fiat
conor ipse in hoc tractatu, quantum
longa mentis agitatione, et experimentorum
obseruatione assequi potuerim, explicare.
Magnum opus diuinae Virtutis, et
Sapientiae. Documentum insigne illis, quos Deus
in alto collocat, vt non otio torpeant ad
putredinem, sed irrequieto motu
nunquam cessent bene facere: et sane motu
fluxus perpetui, et refluxus, vt perpetuo
hinc diuinis donis omnis generis
cumulentur, inde vero pio refluxu ipsorum
opis indigis illa ipsa, quae gratis acceperunt,
gratis elargiantur. Ornauit te, et fratres
tuos Deus, optime Cardinalis, tùm
religiosa magni Patrui educatione, tum optima etiam tua indole concurrente, atque
industria, praeclaris virtutibus diuinis, et
humanis, quae ad attollendum quoque
Patruum tanto promptius Patres illos non
parum permouerunt: Haec, et Patrui
praesertim exaltationem habuisti per fluxum
diuinae gratiae; tu per refluxum pietatis,
beneficentiae, humanitatis non cesses de
omnibus, sed potissimum de Christi
Ecclesia benemereri. Habes exemplum
magnum domesticum quod inspicias,
suspicias, imitere. Et, quandoquidem iam
vndique tàm multi ingenti fluxu siue
gratulaturi, siue de magnis negotijs acturi, siue
opem petituri ad te confluunt, libellum
etiam hunc, vile munusculum, in hoc
fluxu libens, obsecro, accipe: ad me vero à
te per refluxum tua, et per te Sanctissimi
Patrui gratia redeat, quam ambio. Fluat à
vobis me pietas, clementia fluat, fluat
benignitas; à me vero ad vos, Deo bene
iuuante, et ad Ecclesiam Catholicam,
Romanamque beatissimam Sedem omnis meus labor,
industria omnis, omne obsequium refluat.
Rogemus Deum, vt ipse inter fluxum et
refluxum rerum caducarum vicissitudini subiectarum nauigantes ad portum
aeternae, et stabilis foelicitatis nos tutos
perducat, in quo, citra omne periculum, in
perpetuum laeti, conquiescamus. Vale.
Romae Idibus Octobris MDCXXIII.
Imprimatur si videbitur Reuerendissimo P. Magistro sacri Palatii Apostolici.
A. Episcopus Hieracen. Vicesg.
VIdi ex mandato Reuerendissimi Magistri Sac.
Palatii, Tractatum de Fluxu, et Refluxu
Maris ab Illustriss. et Reuerendissimo Domino Marco
Antonio de Dominis Archiepiscopo Spalatensi,
eruditè admodum scriptum: nihilque in eo offendi, aut
a recta fide, aut à Christianis moribus alienum,
dignumque propterea iudico, qui in manus
eruditorum, et publicam lucem prodeat.
Ego Horatius Grassius è Societate Iesu.
Imprimatur Fr. Andreas Biscionus Ord. Praed. Socius Reuerendiss. P. Mag. Sac. Pal. Apost.