Jump to content

Grues Ibyci ultrices

E Wikisource
 EPUB   MOBI   PDF   RTF   TXT
Grues Ibyci ultrices
Carmen strophico-epicum
(Die Kraniche des Ibycus)
Venceslaus Aloisius Svoboda Latine vertit e Germanico, 1845
1797

editio: 1845
fons: GoogleBooks
 Polycratis annulus Puer in officinam ferrariam missus 

(e Selectis Frederici Schiller carminibus)


Corinthum Danais frequentem
Certaminumque spe ferventem,
Queis ludus calet Isthmicus,
Dis carus petit Ibycus.
Benignam illi venam dedit
Latonius ingenii,
Quâ fretus placidum procedit
Inlustris civis Rhegii.
 
Acrocorintho jam conspectâ,
In monte arduo evectâ,
Neptuni intrat nemora,
Horrentque vatis pectora.
En cuncta silent, grues solae
In terras hinc avolitant
Calentes mitiore sole,
Queis motae aurae crepitant.
 
«Salvete aves auspicatae,
Jam pelago me comitatae,
Vos laeta mihi omina!
Me vobis aequant Numina.
Uterque terras pervagamur
Fidentes tectis hospitis:
Dî faxint, usque nanciscamur
Fidem benignam hospitis!»
 
Hinc alacri dum pergit mente,
Obsessam semitam repente
Binis videt latronibus,
Qui strictis instant ensibus.
Jam pugnam nequit evitare;
Sed dextram en languescere,
Canoram citharam pulsare,
Non arcum doctam tendere.
 
Tum vates Deos inplorare,
Humanam opem invocare;
Sed voce nullum elicit,
Nil usquam vivum conspicit.
«Hic ergo moriar inultus
Nefando caesus scelere?
Hic nec piatus, nec sepultus
Proh! jaceam in pulvere?»
 
Lethali cadit ictus plaga, —
En gruum turba stridet vaga, —
Lumenque tollens torpidum
Audit clangentes horridum.
«Vos grues vindices estote!
Si nulla caedem defert vox,
Vos diem reis dicitote!»
Haec fatum alta tegit nox.
 
Mox nudum corpus est repertum,
Vultumque, plagis ut incertum,
Dum hospes videt, queritur,
Gravique luctû solvitur:
«Te, carum caput, ah! exstinctum
Reviso, quem amplexibus
Fovere, pinû sacrâ cinctum
Sperabam, clarum laudibus!
 
Tam diram vatis caedem flebat,
Quisquis ad ludos conparebat,
Omnisque luget Graecia
Haec viri fata tristia.
Tumultuans ad Prytaneum,
Concurrit plebes aspera,
In jus conpelli caedis reum
Vindictâ poscit properâ.
 
In tanto coetû populorum,
Ludorum spe congregatorum,
Quî signa quaeras criminis?
Quî fusi reum sanguinis?
Latronum occiditne dolis?
Vafrine sicâ aemuli?
Quis norit haec, ni almi Solis
Qui cunta lustrat, oculi?
 
Heus! parricida forte durus
Urbem perambulat securus;
Justae dum poenae poscitur,
Praedâ potitâ fruitur.
Quin divom inpius contemptor
Fors ipsa templa temerat,
Legumque contumax diremptor
Hac in theatrum properat.
 
Nam istuc undique frequentes
Grajorum confluxere gentes.
Quâ mole fornix ingemit,
Dum murmur raucum infremit
Theatro, — ponto ceu irato —
Quod densum late panditur, —
Arcûque amplius lunato
In coelum usque tollitur.
 
Quis ausit recensere gentes,
Quae ludos celebrant frequentes?
Hos Aulis, hos Cecropia,
Hos Phokis, hos Laconia,
Hos ora Asiae remota
Suos emisit populos,
Qui mente audiunt conmotâ
Tremendos Chori modulos.
 
En vultu gravi turba Chori
Adstricta prisco patrum mori,
Imâ de scenâ prodeunt,
Orchestram lentae ambeunt,
Hos ecce! quam inmanes partus
Mortales nulli generant;
Matronas en, sed magni artûs
Humanos longe superant.
 
Atratam gestant pallam anûs,
Taedasque macilentae manûs
Coruscant flammis squalidis;
Quis genis livor luridis!
Quâ frontes passim crinis ambit:
Humanas comptû facili,
Hac malas teter anguis lambit
Heus! oris rictû sibili.
 
Jam Chorus, lentum dum rotatur,
Austerum Hymnum modulatur,
Quo dirus horror personat
Reumque pectus adtonat.
Obcoecat mentes, corda findit
Erinnys raucis vocibus,
Medullam imam cantû scindit
Nullis aptando fidibus.
 
«Bene ‘st mortali, noxâ purus
Qui degit insons et securus,
Nec debitus piaculo
Hoc vitae in curriculo!
Sed vaeh! cui caede clandestinâ
Pollutus squalet animus!
Hunc nos Noctigenae, festina
Cohors, in poenas petimus.
 
Sin fugae citos pedes aptat,
Hei! pernix illum turma captat,
Fugacem quae inlaqueat,
Anhelus donec pereat.
Sic nullo cursû fatigatae
Ad Orcum sontem pellimus,
Nullo piaculo placatae,
Nec hîc inpunem mittimus!»
 
Haec turba cantat gyro mota;
Et alta servat scena tota,
Nec mussitans, silentia
Ceu divom in praesentiâ.
Et prisco hinc adstrictae mori
Orchestram tarde ambeunt,
Lentoque gressû turba Chori
Jam imam scenam subeunt.
 
Num vana scenae haec conmenta?
An sacrae Nemesis portenta?
Haec secum quisquis dubius,
Stupetque Numen anxius,
Quod inprovisum, inconpertum,
Fatorum nectit stamina,
Quod altâ regnans mente certum
Proterva fugit lumina.
 
Hîc, omni caveà silente,
Summo sedili quis repente:
«Heus! — clamitat — Timotheu! en!
Has grues Ibyci viden’?» —
Ceu nubes coelum grues tegunt
Alas moventes stridulas,
Per auras citae vias legunt
Voces cientes querulas.
 
«Quid? Ibyci?» — Ah! nomen carum
Moerorem innovat amarum.
Ut undis unda truditur,
Per ora rumor volvitur:
«Cum Ibyco, quem omnes tristi
Ploramus caesum scelere,
Cum Ibyco quid viro isti?
«Quid sibi grues properae?» —
 
Quod murmur sensim ingravescit,
Mirisque cuivis innotescit
Portentis: «Ecce Numina
Occulta produnt crimina!
Dî, atrox dextra quem prostravit,
Sunt sacri vatis vindices.
Haec fatum, quemque conpellavit,
Raptate mox ad judices!»
 
Hi malint vocem revocare,
Imoque pectore celare;
At horror, os quo palluit,
Scelus patratum arguit.
In forum versâ statim scenâ
Pro tribunali ambo stant,
Et subitâ correpti poenâ
Jam caesi caedem expiant.
 

 Polycratis annulus Puer in officinam ferrariam missus