Tu vero quidnam taces, Socrates, cum tam multa Hippias hic ostenderit? Cur non aut comprobas dictorum aliquid, aut redarguis si quid minus recte dictum tibi videtur? praesertim cum ipsi restemus, qui nobis non mediocre philosophiae. studium vendicemus? So. Sunt, Eudice, nonnulla ex his quae circa Homerum dicebat Hippias, de quibus percontari cupio. audivi equidem ex Apemanto patre tuo, Iliadem apud Homerum eo praeclarius poëma esse Odyssea, quo Achilles Ulixe praestantior. in Achillem namque poëma unum, in Ulixem alterum, aiebat esse compositum. De hoc ergo sciscitari ab Hippia, si modo sibi placet, affecto, utrum illorum hominum praestantiorem asserat: postquam alia multa ac varia de Homero ceterisque poetis sunt nobis ostensa. Eu. Nulla prorsus invidia prohibebit, quin Hippias interroganti respondeat. Respondebis, necne, Hippia, si quid Socrates quaerat? Hip. Haud recte agerem, Eudice, Si nunc Socratis interrogationem respuerem, qui solitus sim semper ex Elide patria ad Olympicae festa, quo Graeci ad communem celebritatem undique confluunt, me conferre, ipsumque me ibi apud templum praebere cuique declarantem quodcunque demonstrari quis cupiat, et ad interrogationes singulas respondentem. So. O quam felix tibi sors contigit, Hippia, si adeo confisus animi sapientia qualibet Olympiade ad sacrum adventas. Mirarer profecto, Si quis circa corporis exercitationem athleta illuc certaturus accederet tam corporis viribus quam tu mentis subtilitate confisus. Hip. Merito sic affectus sum, Socrates. nam ex eo tempore, quo coepi in Olympicis exerceri, nullum reperi adhuc me aliqua in re superiorem. So. Praeclarum hercle quod ais, Hippia: atque haec gloria tua et patriae et parentibus erit quoddam sapientiae monimentum. Verum quidnam de Achille et Ulixe iudicas? utrum horum praestantiorem et qua in re putas? porro dum multi intus essemus tuque dissereres, quaedam me verba subterfugerunt. piguit tamen perquirere, quoniam turba esset plurima, ac etiam ne orationi tuae impedimento forem. Nunc vero postquam pauciores sumus et Eudicus hic quaerere iubet, liquidius nobis ostende quod de his viris dicebas, quove pacto diiudicabas. Hip. Volo equidem, Socrates, apertius quam tunc in praesenta referre, quae de his et de aliis sentio. Homerum assero omnium qui Troiam obsederunt, optimum virum finxisse Achillem, sapientissimum. Nestorem, apprime. versutum multiformemque Ulixem. So. Papae, o Hippia! an mihi in hoc gratificaberis, ne me videlicet rideas, si ad percipiendum tardior fuero ac saepius requisivero? Dignare mihi, obsecro, libenter ac facile respondere. Hip. Turpe quidem esset, o Socrates, cum alios eadem doceam, et pro iis pecunias exigam, ai tibi quaerenti non indulgerem, nec laeto animo responderem. So. Praeclare admodum loqueris. Equidem cum optimum virum, Achillem fictum fuisse dicebas, sapientissimum. Nestorem, visus mihi sum quod diceres intelligere: cum vero Ulixem versutum et multiformem, ut verum fatear, quid significare velles, non intellexi. Atque mihi dicas (forte enim hinc magis percipiam) nunquid et Achilles ab Homero multiformis versutusque inductus fuerit, necne. Hip. Minime, o Socrates, sed simplex omnino. quoniam in supplicationibus ipsis cum eos disceptantes inducit, ita adversus Ulixem loquentem facit Achillem,
o multum generose doli fabricator Ulixes,
convenit intrepide me vestra refellere dicta,
ut fieri debere puto: fallacibus ipsum
ne me figmentis hinc obtundatis et illinc.
is magis est quoniam quam nigri ianua Ditis
infensus nobis, aliud qui pectore claudit,
inde palam profert aliud quodcunque videtur.
ast ego nunc dicam, erede velut esse futurum.
His in carminibus mores utriusque declarat; Achillem esse veracem atque simplicem, Ulixem. versutum. atque mendacem. haec siquidem apud eum Achilles adversus Ulixem infert. So. Videor iam quod ais, o Hippia, intelligere. versutum enim mendacem vocas, at apparet. Hip. Maxime quidem, o Socrates. talem enim Ulixem saepe et in Iliade et in Odyssea fingit Homerus. So. Ergo existimavit Homerus, alium quidem esse veracem virum, alium vero mendacem: neque utrumque eundem esse. Hip. Quid prohibet, Socrates? So. An idem et ipse censes, Hippia? Hip. Maxime omnium. nimis enim errarem, si aliter ipse sentirem. So. Homerum quidem mittamus, com ab eo sciscitari non liceat, quis eius fuerit in. condendis bis carminibus sensus. Postquam vero tu causam suscipis, tibique ea videntur, quae dicere Homerum asseris, pro Homero simul ac teipso responde. Hip. Fiet. interroga paucis quod lubet. So. Mendacesne vocas illos qui facere aliquid nequeant, ut invalidos defessosve? an eos qui facere aliquid possint? Hip. Potentes, et maxime quidem, cum in aliis multis, tum etiam in decipiendis hominibus. So. Potentes itaque sunt, secundum sermonem tuum, atque versuti, nonne? Hip. Certe. So. Versuti vero sunt et subdoli stoliditate quadam et imprudentia? an astutia potius atque prudentia? Hip. Astutia maxime omnium atque prudentia. So. Prudentes ergo sunt, ut videtur. Hip. Valde, per Iovis. So. Prudentes vero cum sint, num ignorantes sunt? Hip. Immo: scientes maxime. nam ob hoc alios seducunt. So. Cum ergo scientes sint harum rerum quas sciunt, utrum insipientes sunt, an potius sapientes? Hip. Sapientes videlicet in his ipsis ad decipiendum. So. Siste, obsecro: repetamus dicta, ut quid dicas, inspiciamus. Mendaces esse ais potentes prudentesque, scientes item et sapientes circa illa de quibus mendaces? Hip. Aio. So. Alios autem veraces esse, alios contra mendaces, atque hos inter de longe contrarios? Hip. Aio et ista. So. Ex hoc ergo sequitur, ut mendaces ex potentum sapientumque numero sint. Hip. Maxime. So. Cum vero dicis potentes et sapientes esse mendaces ipsos ad eadem, utrum dicis potentes esse ad mentiendum si velint, vel impotentes ad ea quae mentiuntur? Hip. Potentes equidem. So. Ut ergo summatim dicamus, mendaces sunt qui ed mentiendum potentes sapientesque sunt. Hip. Plane. So. Ergo vir qui mentiri nequit, neque scit quicquam, non erit mendax. Hip. Sic est. So. Potens autem est qui facit quod volt et quando vult. haud morbo vel quibusdam talibus impeditum inquam; verum quemadmodum tu meum nomen, quotienscunque vis, scribere potes, ita nunc interrogo. an non hominem sic affectum potentem vocas? Hip. Sane. So. Dic vero, o Hippia, nonne es numerandi computandique peritus? Hip. Maxime omnium. So. Si quis ergo te percontetur, ter septingenta quantum compleant numerum, nonne, modo velis, omnium quam ocissime aique maxime vera de his respondebis? Hip. Prorsus. So. Nunquid ex eo quod circa ista potentissimus et sapientissimus es? Hip. Nempe. So. Utrum sapientissimus es ac potentissimus duntaxat? an etiam circa eadem optimus, circa quae sapientia et potentia praestas, hoc est, in numeris computandis? Hip. Et optimus insuper, Socrates. So. Vera itaque de his prae ceteris maxime dicere posses? an non? Hip. Reor equidem. So. An et falsa circa eadem? Age nunc, Hippia, ut et supra, generose magnificeque responde. Si quis quaerat, ter septingenta quot sunt, utrum ipse maxime de his mentieris, ac semper secundum eadem falsa de his pronuntiabis, mentiri volens et nunquam vera proferre? an qui numerorum ignarus est, poterit magis mentiri quam tu, dum mentiri voles? vel potius ignorans saepe dum volet falsa proferre, vera forte praeter sententiam proferet, quia rem ipsam ignoret: tu vero cum sapiens sis, semper dum mentiri voles, similiter mentieris? Hip. Est ut dicis. So. Mendax itaque utrum circa alia mendax est, non tamen circa numeros, neque de numero mentietur? Hip. Immo et circa numeros. So. Ponamus igitur hoc, Hippia, circa computationem ac numerum aliquem esse mendacem. Hip. Certe. So. Quis igitur. hic erit? necesse est ut mentiri possit, ut ipse dicebas, si mendax futurus est. Nempe abs te dictum est, si recordaris, eum qui mentiri nequeat, non esse mendacem. Hip. Recordor equidem, atque ita dictum. So. Nonne palo ante constitit, te esse ad mentiendum in computandis numeris potentissimum? Hip. Ita dictum fuit et istud. So. Num et quam maxume es ad vera proferenda de numeris iisdem potens? Hip. Valde. So. Idem ergo potest maxime in computando vera loqui atque mentiri. is autem est qui bonus est in numeris, videlicet computator. Hip. Sic omnino. So. Quis igitur alius, Hippia. in computando fit mendax, nisi qui ad idem bonus? hic enim potens, hic et verax. Hip. Apparet. So. Cernis eundem veracem esse in his atque mendacem, et nihilo meliorem mendace ipso veracem esse. iidem namque sunt, neque valde contrarii, ut tu nuper existimabas. Hip. Haud certe nunc in his apparet. So. Visne in aliis quoque consideremus? Hip. Ut lubet. So. Nonne es et geometriae peritus? Hip. Sum. So. An non idem in geometria contingit? porro idem falsa quam maxime de figuris pronuntiare potest, qui et vera. est autem is geometra. Hip. profecto. So. An alius ad haec praeter hunc bonus? Hip. Non alius. So. Nonne bonus ac sapiens geometra utraque potest? et si quis alius in figuris mendax, is maxime qui in iisdem est bonus. hic siquidem potens. malus autem ad mentiendum impotens: neque unquam fit mendax qui est impotens mentiendi, nt est concessum. Hip. Sunt haec vera. So. Tertium insuper inspiciamus astronomum: quam ipse artem magis etiam quam superiores soles, Hippia, profiteri. sicne? Hip. Sic certe. An non eadem in Astronomia contingunt? Hip. Consentaneum est, o Socrates. So. Quare et in astronomia si quis alius mendax, is erit maxime, qui bonus astronomus. Hip. Is namque mentiri summopere potest. neque enim qui impotens est: is enim inscius est. So. Idem ergo et in astronomia verax erit et mendax: Hip. Videtur. So. Age, Hippia, passim ita per omnes scientias cogita, num ita sit an aliter. nam ante alios omnes plurimis artibus es ornatus: quemadmodum ego et quandoque iactantem audivi, quod sapientia multa exoptandaque prae ceteris abundares, et in foro inter mensas disputando deambulantem: adiecisti praeterea, te quondam Olympicum adiisse certamen, corporis. ornatu expectandum; vt omnia corporis ornamenta propriis manibus confecisse. imo. quidem anulum quem habebas, (hinc enim coepisti,) tuum fuisse opus: quasi esses sculpendi peritus. quinetiam sigillum quoddam tuum opus sustentabas, et strigilem, et vasculum unguentarium similiter opus tuum: calceos quinetiam tuis consutos manibus, testem et interulam abs te contextam. quodque admodum mirabilius visum est, et singularis indicium sapientiae, cingulum dicebas ostendisse te opus tuum, Persicis pretiosisque simile, Item tua quaedam poëmata, carmina, tragoedias, dithyrambos, et orationes plurimas variasque, stilo pedestri compositas. praeterea periculum ante alios omnes fecisse in artibus, quas in superioribus commemorabam: et in rhythmis harmoniisque et studio literarum, ac in ceteris generis huius. permultis, si recte recordor. At vero praetermiseram tuae memoriae artificium, quo pollere te mirum in modum existimas. forte vero et alia multa sum oblitus. Verum quod ipse quaero, tuas artes animadvertens, quibus et alias sufficienter diiudicabis, dic age, si repereris usquam, ex his quae inter nos concessa fuerunt, a mendace veracem esse diversum, neque eundem exsistere. In qualibet avtem sapientia quaere vel calliditate. vel quomodocunque appellare iuvat. sed nunquam, o amice, invenies. neque enim est usquam. quod si est alicubi, dicas. Hip. Haud in praesentia invenio, Socrates. So. Neque invenies posthac, ut arbitror. Si autem vera loquor, recordare, Hippia, quid ex superioribus sequitur. Hip. Non satis adverto quod loqueris, Socrates. So. Nihil opus est in praesentia memoriae artificio. patet enim te opus esse non opinari: sed ego nunc memorabo, Recordaris dixisse te. Achillem virum fuisse veridicum, Ulixem vero mendacem atque versutum? Hip. Utique. So. Nunc autem sentis, eundem apparuisse veracem esse atque mendacem. ideoque sii mendax erat Ulixes, erat ei verax: item si veridicus Achilles, erat et mendax: neoque differentes hi viri invicem, neque contrarii, immo similes exstiterunt. Hip. Semper tu quidem, Socrates, captiunculas tales contexis, et captans quod in sermone molestissimum est, ad hoc instas, et minima quaeque contrectas, neque adversus totam rem ipsam, de qua est sermo, contendis. inamque si velis, nunc pluribus argumentis sufficientique ratione ostendam tibi, Homerum Ulixe meliorem Achillem veracemque finxisse: Ulixem vero subdolum et in pluribus mentientem, atque Achille deteriorem. At, si tibi placet, vicissim responde, cumque mea orationem tuam compara, qua ostendas alterum meliorem esse: atque ita praesentes hi magis intelligent, uter nostrum rectius locutus fuerit. So. Haud istud dubito vel contendo, Hippia, quo minus me sapientior videaris: cedo equidem. tibi. verum consuevi semper, cum aliquis de re aliqua disputat, diligenter attendere; praesertim quando qui loquitur, sapiens esse mihi videtur. tunc sane discendi avidus quae dicit, observo, exquiro, connecto ac repeto, ut clarius dicta percipiam. sin autem dicentem ipsum parvi facio; neque requiro ab eo quicquam, neque quid dicat, attendo. Atique hac ipsa coniectura comprehendes, quos aestimem sapientes. cernes enim me verba illorum accuratissime auscultantem, sciscitantemque ab illis; ut aliquid discendo;n vita proficiam. Et nunc quidem, eum dicta tua animadverterem) quibus. illorum carminum testimonio Achillem ostendis adversus Ulixem ut iactabundum dicere, mirum quiddam mihi visum est, si vera dixeris: quoniam Ulixes ipse versutus, mendacii nullius redargui potest: Achilles autem versutus ei varius, secundum sermonem tuum, esse videtur. mentitur enim. Nam cum ea pronuntiasset carmina, quae tu nunc recensuisti,
is magis est quoniam quam nigri ianua Ditis
infensus nobis, aliud qui pectore claudit,
inde palam profert aliud quodcunque videtur.
paulo post addit:
non mihi versutus posthac suadebit Ulixes,
Non Agamemnon, Troianis insistere terris.
sed cras ipse Iovi reliquisque ubi sacra pararo
coelicolis, curvo collectas litore naves
in mare deducam, prima quas luce videbis
nare per Hellespontiacum mare piscibus aptum.
in quibus aspicies, cupias modo visere, fortes
edoctosque viros remis incumbere, nam sii
Neptunus ventis implebit vela secundis,
tertia frugiferis Phthiae lux sistet. in oris.
Item supra adversus Agamemnonem iurgans ait,
navibus ecce domum nigris, quia praestat, abibo
in patriam Phthiam, neque enim mens optat, ut hic te
divitiis repleam, validis inglorius armis.
Haec fatus, tum coram omni exercitu, tum ad eius amicos, nusquam apparet vel se ad opes accingere, vel naves trahere, ut domum reversurus; immo parum admodum curare, ut vera sint quae loquitur, Equidem, Hippia, ab initio te rogavi, cum ambigerem, uter horum apud poëtam praestantior habeatur, putaremque utrumque virum optimum esse, et difficile cognitu, uter horum excellat magis mendacio et veritate aliaque virtute. ambo enim in hoc quam proximi sunt. Hip. Haud recte discernis, o Socrates. nam quae mentitur Achilles, non ex insidiis, sed invitus propter exercitus casum mentiri videtur coactus restare atque succurrere: Ulixes autem sponte ac dolo. So. Decipis me, carissime Hippia, ipseque imitaris Ulixem. Hip. Minime omnium, Socrates. quidnam dicis? et qua ratione? So. Quoniam Achillem ais non ex insidiis mentiri: qui usque adeo seductor erat, atque insidiator praeter ipsam iactantiam, sicut fingit Homerus, ut tanto esset Ulixe callidior, ut ipsi vanitatem absconderet suam, dum coram eo contraria sibi ipsi loqui auderet, Ulixemque celaret. Quocirca adversus eum nihil inferre videtur Ulixes, utpote qui mendacium non adverti Hip. Quaenam ista dicis, o Socrates? So. Nescis, quod ad Ulixem inquit prima luce se discessurum: ad Aiacem vero non ita, sed aliter Hip. Ubinam? So. His in carminibus,
diri nulla prius belli me cura tenebit,
Hectora quam Priami natum venisse sub armis,
Myrmidonum navos, tentoria longa, petentem,
audiero, premat Argivos qui Marte subactos,
quique rates ignem posthaec iaculetur in ipsas.
pectora namque meas naves aut castra furentem
haud reor ausurum dubio contingere bello.
An censes, Hippia, usque adeo obliviosum fuisse Thetidis filium, Chirone sapientissimo eruditum, ut, cum antea vanos ipsos variosque iactatores effulminasset, ipse confestim Ulixi quidem, quasi sui ipsius oblitus, dixerit navigaturum se, Aiaci vero commoraturum; potius quam insidiatus, cum Ulixem cognosceret seniorem, commentitiisque machinamentis et dolis se longe potentiorem? Hip. Haud dolo dixisse ista mihi videtur Achilles, immo ipsa simplicitate aliter persuasus, aliter cum Aiace quam cum Ulixe fuisse locutus. Ulixes autem, seu vera sive falsa loquatur, semper insidias tendit. So. Melior ergo, ut videtur, est Ulixes Achille. Hip. Minime, o Socrates. So. An non supra visi sunt qui sponte mendacium dicunt, meliores esse quam qui non sponte? Hip. Quonam pacto, Socrates, qui scientes volentesque iniuriantur, seducunt, laedunt, meliores esse possunt quam. qui haec praeter sententiam faciunt? quandoquidem multum ignoscitur illi, qui per ignorantiam iniuriam infert, mendacium loquitur, vel aliud quicquam committit mali: legesque in eos severius animadvertunt, qui volentes mala faciunt mentiunturque, quam qui nolentes. So. Vides, Hippia, vera me loqui, quum ico accuratum esse me ad sapientum virorum interrogationes: cumque in ceteris valde deficiam, hoc tantum habeo boni. Quae enim natura ipsa rerum sit, nescio. quod hinc maxime coniectare licet, quia quotiens cum aliquo vestrum loquor, qui opinione excellitis sapientiae, testesque doctrinae Graecos omnes habetis, scire nihil appareo. nunquam enim idem mihi, ut ita dixerim, ac vobis videtur. Quod autem evidentius est inscitiae argumentum, quam si quis a sapientibus viris dissentiat? Mirificum tamen hoc habeo bonum, quod me servat, quoniam sine rubore verecundiae ad discendum me praeparo. rogo autem ac sciscitor, gratiamque ingentem habeo respondenti, nec ulli unquam ingratus exstiti: neque apud auditores unquam vendicavi mihi aliorum inventa, sed docentem laudibus semper extollo, illique apud omnes quae sua sunt, tribuo. Atqui et nunc quae dicis ipse, nequaquam admitto; immo longe dissentio. et hoc mea culpa contingere certe scio: quippe qui talem esse me fatear, qualis sum, ne me extollam. ibi quidem, Hippia, omnino contra ac tibi videtur. opinor siquidem eos qui sponte laedunt homines, iniuriantur, mentiuntur, decipiunt, delinquunt, meliores esse his, qui non sponte. Nonnunquam vero contra iudico, et circa haec aberro, utpote qui rem ipsam ignorem. Ecce nunc autem animi morbus me quidam invasit: videnturque mihi qui proposito circa aliquid peccant, meliores esse, quam qui praeter sententiam errant. Praesentis autem passionis superiores sermones causam duco, quibus fit, ut in praesentia existimem eos qui non sponte peccant, deteriores esse his qui sponte. Ergo tu mihi propitius esto nec ulla invidia te detineat, quin animum meum cures. multo mihi maius beneficium conferes, si inscitia liberaveris animum, quam si aegritudine corpus. Si hoc velis multis verbis efficere, praedico tibi, hunc in modum te minime curaturum. neque enim assequar. Sin autem ita ut supra respondere volueris, admodum mihi proderis. spero autem, tibi hoc haud noxium fore. Merito vero te nunc invocabo, Apemanti fili. nam ipse me induxisti, ut cum Hippia disputarem. quare si, nunc Hippias respondere noluerit, pro me ipse rogato. Eu. Nil opus est meis ad Hippiam precibus, Socrates. neque enim id proposuit, ut coactus videlicet responderet; immo responsurum se libenter omnibus est pollicitus. nonne haec sunt, Hippia, quae dicebas? Hip. Dicebam equidem. verum Socrates hic, o Eudice, semper dicentes interturbat, et quasi maleficus quidam esse videtur. So. O vir optime Hippia, haud sponte haec facio: (essem utique sapiens secundum sermonem tuum atque astutus) verum praeter sententiam ago. quamobrem ignosce mihi. ais enim, non sponte peccanti ignoscendum esse. Eu. Haud aliter facias, Hippia; sed nostri gratia, et propter ea quae supra tibi dicta sunt, responde ad ea quae interrogat Socrates. Hip. Respondebo equidem, cum tu roges. Pete ergo quod lubet. So. Vehementer cupio, Hippia, quod modo dictum est, considerere, utri meliores sint, an qui sponte volentesque peccant, an qui contra. spero autem hunc in modum rectissime posse considerari. Responde iam. Vocasne cursorem aliquem bonum? Hip. Equidem. So. Et malum? Hip. Ita. So. Nonne bonus qui bene currit, malus qui male? Hip. Certe. So. An non qui tarde currit, male currit? qui autem velociter, bene? Hip. Procul dubio. So. In ipso itaque cursu celeritas quidem bonum, tarditas autem malum. Hip. Quid tum? So. Uter ergo cursor est melior? utrum qui sponte currit tarde, an qui secus? Hip. Qui ultro. So. Nonne currere est aliquid facere? Hip. Facere utique. So. Facere autem aliquid operari? Hip. Profecto. So. Ergo qui male currit, malum hoc et turpe operatur in cursu. Hip. Malum. quidni? So. Male autem currit, qui tarde currit. Hip. Sane. So. Nonne igitur cursor bonus de. industrie malum hoc et turpe operatur: malus, praeter propositum? Hip. Videtur. So. In cursu igitur deterior est qui praeter voluntatem agit mala, quam qui volens. Hip. In cursu plane. So. Quid autem in palaestra? uter luctator est melior? num qui dedita opera cadit? an qui invitus? Hip. Qui dedita opera. So. Ita videtur. Peius autem ac turpius in palaestra cadere, an deiicere? Hip. Cadere. So. Et in palaestra igitur qui studio mala agit et turpia, melior luctator est, quam qui imbecillitate atque inertia. Hip. Videtur. So. Quidnam in omni reliquo corporis usu? nonne qui corpore robustior atque aptior est, facere pro arbitrio utraque potest, tam quae robusti hominis sunt, quam quae debilis, et pulchra et turpia? quapropter qui habitu corporis praestat, quotiens mala secundum corpus facit, volens efficit: imbecillis autem invitus. Hia; Videtur quoque idem circa robur contingere. So. Quid vero de ipsius figurae concinnitate dicendum? nonne formosioris meliorisque corporis est, impensa opera turges figuras confingere? deformis autem contra? quid tibi videtur? Hip. Quod et tibi. So. Figurae itaque inconcinnitas voluntaria ad virtutem corporis attinet: contraria vero ad vitium. Hip. Apparet. So. De voce vero quid ais? utram meliorem asseris? ex animine voluntate dissonam, an ex inertia? Hip. Ex animi voluntate. So. Alteram vero peiorem. Hip. Absque dubio. So. Utrum bona optas habere, an mala? Hip. Bona. So. Utrum eligeres pedes habere qui dedita opera claudicarent, an qui inviti? Hip. Eos, plane qui de industria, So. Claudicatio pedum nonne vitium est atque deformitas? Hip. Est. So. Hebetudo autem nonne vitium oculorum? Hip. Vitium. So. Utros igitur potius oculos eliges, eosne quibus sponte quis confuse videat vel perverse inspiciat; an contra quibus nolens male aliquis videat? Hip. Eos quibus volens. So. Ex his vero: quae tua sunt, potiora censes illa quae male agunt sponte, quam quae invita? Hip. Eiusmodi quaedam videlicet. So. An non et reliqua omnia, aures, nares, os, omnesque sensus ratio una comprehendit; quae docet, sensus praeter propositum peccantes, eligendos esse nunquam, utpote qui pravi sint: eos autem qui ex instituto, tanquam bonos, potius eligendos? Hip. Mihi quidem videtur. So. Quorum vero instrumentorum melior usus? utrum quibus volens aliquis errat, an quibus nolens? ceu gubernaculum, utrum melius illud quo de industria. quispiam male gubernet, a quo initus? Hip. Quo de industria. So. Nonne arcus similiter, et lyra, et tibiae, ac cetera omnia? Hip. Vera loqueris. So. Utra equi anima ad possidendum melior? eane qua sponte quis male equitet, an qua invitus? Hip. Qua sponte. So. Est itaque melior. Hip. Est So. Meliori igitur equi anima, mala huius animae opera volens quis faciet: contraria vero contra. Hip. Omnino. So. Nonne eadem de anima canis ceterorumque animalium ratio? Hip. Eadem. So. Utrius autem sagittatoris animam tanquam meliorem eligeres? illiusne qui volens aberrat a signo, an illius qui nolens? Hip. Illius qui ultro. So. An non haec ad sagittandi artem melior? Hip. Melior. So. Quare anime quae aberrat inscia, deterior est ea quae sciens aberrat. Hip. In sagittandi videlicet facultate. So. Quid vero in studio medicinae? nonne quae medendo dedita opera mala quaedam corporibus infert, quod ad medicinae artem pertinet, peritior est quam illa quae per ignorantiam peccat? Hip. Plane. Ergo haec in medicinae arte est melior. Hip. Melior. So. Utra vero ad citharam pulsandam, vel inflandas tibias, et alia uniuscuiusque artis vel scientiae opera est instructior, nonne ad haec et melior? si quando praeter artem male quid facit, de industria facit? quae vero deterior, praeter sententiam? Hip. Apparet. So. Servorum antem animas eligemus potius quae scientes circa ministerium peccant, quam quae ignorantes, quasi ad haec opera meliores? Hip. Sane. So. Animam vero nostram nonne quam optimam exoptamus habere? Hip. Nempe. SSg. An non melior erit, si sponte mala facit atque delinquit, quam si nescia? Hip. Grave id esset, o Socrates, si qui sponte iniuriantur, meliores essent his qui non sponte. So. Ex his tamen quae supra dicta sunt, sequi videtur. Hip. Mihi vero nequaquam. So. Putaram, Hippia, idem tibi quoque videri. Responde igitur iterum. Iustitia nonne vel potentia quaedam est, vel scientia, vel utrumque? an non necesse est aliquid horum esse iustitiam? Hip. Necesse. So. Si potentia quaedam animae iustitia est, potentior anima iustior erit? melior enim, o vir optime, haec talis nobis apparuit. Hip. Apparuit certe. So. Quid vero si scientia iustitia sit? nonne quae sapientior anima, illa iustior? quae insipientior, contra iniustior? Hip. Ita est. So. Quid si utrumque? an non quae ambo haec habet, scientiam scilicet et potentiam, iustior erit? quae non habet, iniustior? nonne ita rem se habere necessarium est? Hip. Apparet. So. Quae vero potentior et sapientior est, ea melior apparuit esse, et ad utraque, tam pulchra quam turpia, circa quamlibet actionem peragenda paratior? Hip. Certe. So. Quotiens itaque turpia facit, volens facit, propter artem atque potentiam, haec autem, vel ambo, vel alterum, ad iustitiam pertinent. Hip. Videtur. So. Enimvero iniuriari, mala facere est: non iniuriari, bona. Hip. Sic est. So. Nonne ergo potentior ac melior anima, quotiens iniuste aget, sponte aget? prava autem contra? Hip. Apparet. So. Nonne vir bonus, qui animam. habet bonam? malus contra, qui malam? Hip. Absque dubio. So. Quamobrem boni viri est, sponte iniuriari: mali autem non sponte: siquidem bonus vir animam bonam habet. Hip. Habet quidem. So. Si quis est igitur hominum qui sponte aberret, turpiaque et iniusta committat, haud alius est, o Hippia, quam vir bonus. Hip. Concedere tibi ista non possum, o Socrates. So. Neque ego ipse mihi, Hippia, veruntamen ex superiori sermone necesse est in praesentia. nobis ita videri. At vero, ut supra dicebam, circa haec semper sursum deorsumve revolvor, nec in eadem persisto sententia. Neque mirum est, me radesque alios ad contraria circumvagari, si et sapientes vos oberretis. Id autem nobis grave malum, si neque etiam ad vos profecti errare cessemus.