Caput I  |
|
Tres PRIORES AGVNT de PLANTIS. |
Omissa supplevit & illustravit.
.jpg)
SVMMO PRAEFECTO,
|
SUIS PER BRASILIAM PEREGRINATIONIBVS INDEFESSO STVDIO INQVISIVIT, ACCVRATE DESCRIPSIT, ET QVORVM ICONES AD VIVUM IPSE FECIT, NOMINA APVD INCOLAS INVESTIGAVIT, ET QVAEDAM CONVENIENTIA IMPOSVIT, FACVLTATES, QVANTVM FIERI POTVIT, INDAGAVIT, ET IN HANC HISTORIAM, IN OMNIVM NATVRALIS SCIEATIAE STVDIOSORVM ET ADMIRATORVM USVM DIGESSIT, |
|
IN DEBITAM BENEFICIORVM MAXIMORVM AB IPSO ACCEPTORVM AGNITIONEM ET GRATIARVM ACTIONEM |
.jpg)
Ioannes de Laet,
antvverpianvs,
ad
BENEVOLOS LECTORES.
_2.jpg)
Eorgius Marcgravius, Auctor hujus Historiae, doctissimus et diligentissimus Rerum Naturalium investigator, Mathematicarumque scientiarum imprimis gnarus, cum hoc ageret, ut accuratam daret Descriptionem omnium Rerum Naturalium Brasiliae, ad quam eo animo erat profectus, (cum quibus reliquae Americae maximam partem congruunt, quanquam ibi, ut et in aliis orbis partibus, quaedam peculiaria reperiantur) non ex aliorum relatione, sed propria et diligentissima inquisitione atque accurata observatiοne, multis itineribus propterea susceptis, non sine periculo, ꝑrimo confuse illas descripserat et delineaverat, prout variis locis et temporibus sese offerebant, aut ad ipsum ab incolis afferebantur: deinde illas ordine suo disponere et ad suas classes referre coeperat: sed quia, praesertim in plantis, non uno tempore omnia sese exhibent, quae ad plenam et perfectam earum descriptionem requiruntur, hinc factum est ut in aliquibus plantis, aut flores aut fructus et semina observare atque describere non potuerit, aut omissa postea supplere. Nam cum singulari studio de publico bene merendi (quod in admodum paucis reperias, siquidem plerique suas potius res curant quam publicas) è Brasilia se in Africam contulisset, ut ibidem simili diligentia res naturales indagaret et describeret, morte praeventus fuit, neque potuit aut suo, aut aliorum desiderio satisfacere. Quum itaque illius commentarii ita indigesti atque imperfecti ab Illustri Comite Jo. Mauritio (cujus beneficio, favore, atque impensis haec egerat) mihi fuissent traditi, obtulit se statim haud levis difficultas: siquidem Auctor metuens, ne quis ipsius labores sibi vendicaret, si forte quid humanitus ipsi accidisset ante quam ipse illos posset publici juris facere, bonam partem illorum, et quae erant maximi momenti, characteribus quibusdam ab ipso commentis, exaraverat, quae secundum alphabetum secreto relictum, primum enodanda et transscribenda erant, majori molestia, quam quis facile in alieno opere vellet sumere. Superavi tamen hoc fastidium, et laborem, quanquam alias satis occupatus, et simul dedi operam, ut singula ad suas classes venirent, et quam decentissimo ordine inter se componerentur, nam Auctor nullo servato ordine et herbas et frutices atque arbores inter se miscuerat, prout venerant ad manus: verum ab ipso omissa in Plantarum descriptionibus, quanquam multum operae adhibuerim, supplere non potui, praeter admodum pauca, quae diverso charactere expressa invenientur, et quarumdam plantarum icones, quae deerant, quas ex herbis siccis ab ipso conservatis, delineandas curavi. Librum autem octavum quem Auctor tantum affectum reliquit, et pene nudos tantum titulos, concinnavi è variis schedis tum ipsius, tum aliorum, quas Illustr. Comes benignè cum variis Iconibus subministravit; et ob vicinitatem argumenti adjeci etiam brevem rerum Chilensium historiam, qualem nostrates dederunt, cum nuper illam provinciam lustrassent, et compendiosiorem navigationem ad mare Pacificum invenissent. Denique addidi Annotationes perquam multas, praesertim ad illas Plantas, quas certo deprehendi etiam in Nova Hispania nasci, quarum descriptionem sumsi à Fr. Ximene: cujus historiam (quam idiomate Hispanico in Mexico edidit anno cIↄIↄcxv, et inscripsit; Quatro libros De la Natvraleza, y Virtvdes de las Plantas, y animales que estam recevidos en el uso de Medicina en la Nueva Espanna, y la Methodo, y correccion, y praeparacion, que para administrallas se requiere, con lo que el Doctor Francisco Hernandz escrivio en lengua Latina) jam dudum in Sermonem Latinum transtuli, integrum opus editurus, si Icones Plantarum, quas ille nullas, uti nec animalium, addidit, vel ex parte nancisci potuissem. In quem finem et multas herbas ficcatas et in charta bibula compositas ex Americae Insulis ab Amicis mihi mitti curaveram, et caeperam ad Auctorem hunc nostrum mittere descriptiones Ximenis. ut comparatione facta despiceret num eaedem in Brasilia nascerentur, quod in aliquibus bene processit, uti è sequenti Historia apparebit. Non dubito autem quin alii. quibus plus oti et scientiae suppetit quam mihi, observaturi sint in Plantis et Animalibus multa convenientia cum iis quae in aliis Orbis partibus reperiuntur, mihi per alias graviores occupationes non licuit operosius illa inquirere. Destinaverat autem Auctor noster operi suo praemittere. Progymnastica Mathematica Americana, tribus sectionibus comprehensa. Prima sectio est Astronomica et Optica, omnium siderum Australium intra Tropicum Cancri et Polum Antarcticum exstantium instaurationem: observationes varias et multas omnium Planeturum et deliquiorum Solis et Lunae, indeque exstructa singularia: novas et veras Theorias inferiorum Planetarum Veneris et Mercurii observationibus propriis superstructas: Refractionum et Parallaxium doctrinam; obliquitatem maximam Eclipticae definitam, nec non aliqua de maculis Solis et varias raritates Vranicas alias continens. Altera sectio est Geographica et Geodaetica, longitudinum terrestrium doctrinam eorumque initium numerandi constituens, Terra totius veram dimensionem ex observationibus propiis demonstrans, ae Antiquorum et modernorum Geographorum errores detegens. Tertia ex duabus antecedentibus exstructa, Tabulae Mavritii Astronomicae. Etenim hunc titulum inter schedas illius inveni, sed tantum titulum, utrum opus absolverit, et quid illo factum sit, ignoro. Titulo autem huic subscriptum est; opus desideratum à nemine adhuc tentatum accedente munificentia Illustr. et Excellentiss. Heroïs J. Mavritii Nassoviae Comitis, etc. Terrae et oceani Brasiliensis praefecti, Summi, Inchoatum Feliciter et itidem cum bono Deo post multos labores absolutum, in nova civitate Mavricia, sita in Brasilia Americae Australis regione, Auctore Georgio Marcgravio de Liebstad Germano. Caeterum benevolos Lectores rogo ut hanc nostram qualemcunque operam boni consulant, Auctorisque manibus omnia bona precentur: et si quid aut corrigendum aut addendum noverint, candide impertiant; non enim despero. si Deus mihi vitam ad paucos annos proroget, et bello in Brasilia finis imponatur, Historiam hanc magis perfectam sore, et iis qui bene de illa merebuntur, condignam gratiam redditam iri. Interea fruimini his quae jam damus. SVMMARIA
LIBRORVM SEQVENTIVM.LIbro Primo describuntur Herba, in quo sunt Icones sex supra octuaginta, Annotationes octodecim.
Libro Secundo describuntur Plantae Fructiscentes, et Frutices; in quo sunt Icones novem supra triginia, et Annotationes undecim.
Libro Tertio describuntur Arbores; in quo sunt Icones quinque supra septuaginta, Annotationes septendecim.
Libro Qvarto describuntur Pisces tam Marini quam Fluviatiles, atque item testacei: in quo sunt Icones sex supra centum, et Annotationes novemdecim.
Libro Qvinto describuntur Volucres in quo sunt Icones quatuor supra quinquaginta et Annotationes octo.
Libro Sexto describuntur Animantes Quadrupedes, et Serpentes; in quo sunt Icones tres supra triginia, et Annotationes octodecim.
Libro Septimo describuntur Insecta; in quo sunt Icones nouem supra viginti, Annotationes octo.
Libro Octavo agitur de ipsa Regione, et de illius Indigenis et Incolis; quo sunt Icones quinque et υaria Annotationes.
Appendix de Chilensibus. in qua sunt Icones duae. Qua partim è nostrorum Belgarum Commentariis, partim ex Auctore Italo est contexta.
Quanquam diligens admodum cura adhibita fuerit, vitari tamen non potuit quin aliquot errata irreperent, quae sic corrigenda sunt.
Pag.8.l.21. hepatici. p.13.l.34. Hauhquilitl. p.16.l.5. pannonici. p.25.l.23. corymbacci. pag.57.l.24. corniculati. p.73.l.34. aculeatos. p.75.l.1 tamen. p.83.l.33. Peo de galinha. lin.49. Engenho. p. 104.l.20. Jocara. p.107.l.18. azeda. p.150.l.42. Bonito. p.180.l.34 pegador. p.271.l.5 pro cum is lege omnis. l.52. Vulgo alios è petra faciunt eosque. etc. p.272.l.4 chochlearium l.18. quemque corda p. 278.l.35. pro pene, lege pone. l.46. ullum pro illud. p.279.l.17 Medicis. p.280.l.1 promoturi sint. p.281.l.33. matri. l.51. majoris. p.282.l.38 continentem. l.46. Subsidio veniret. p.285.l.37. ipse vivit. p.287.l.36. Nentoques.