| De adverbio « généralement, en général » |
|
M. Cavete dicatis: profunde scire, pro: penitus cognoscere; percognoscere, perdocte callere;
profunda linguae notitia, pro: magna linguae scientia; vir profunde doctus, pro: doctissimus, etc.;
profunda eruditio (doctrina), pro: summa eruditio, subtilis doctrina. recondita eruditio, reconditae litterae;
res profunde excogitata, pro: subtiliter excogitata. Item cave dicas: superficialiter tractare, studere; superficialiter esse doctum, scriptum;
scientiam superficialem habere, etc. pro:
leviter, parum diligenter, parum accurate tractare, etc.
Petronius. Quid tibi, Antoni, videtur de novo praeceptore nostro?
A. Ut aperte loquar, eum haud magni pendo (facio, puto, existimo): homo litteris leviter tantum imbutus esse videtur (savant superficiel).
P. Neque ego eum hominem exquisita doctrina esse censeo (grand savant), quippe qui, ut saepiusiam animadverti, ne litteris quidem Graecis satis sit eruditus.
A. Ne leviter quidem, inquam, imbutus (pas même des connaissances superficielles).
P. In recentioribus litteris contra (in litteris hujus aetatis, temporis), ne omnino ei detraham laudem suam, multum est certe versatus (peritissimus, imprimis gnarus est, plurimum valet – étre fort).
A. Gallice quoque optime scit (connait à fond) itemque discendi praecepta perspexit planeque cognovit (penitus percepit - connait à fond).
P. Rursus historiam primoribus labris attigisse (primis labris gustasse) videtur (connaissances superficielles), nam saepenumero illud mirum mihi visum est (m'a frappél), quod locos difficiles tam cito praetet-volavit (passer rapidement).
A. Verissime judicas; ex tot tantisque adversariorum mendaciis ne unum quidem, ut mea est memoria, refellit et redarguit (bien réfuter).
P. Neque sapientiae professione est clarus (philosophe célèbre): philosophiam odoratus est tantum (extremis digitis attigit; parce transcurrit - possède superficiellement).
A. Ita plane est; in quamcumque enim difficultatem incurrit (quaecumque res obscura difficiles habet explicatus), eam vix tangit (eam praestringit, leviter tangit, breviter, summatim, strictim attingit - touche superficiellement).
P. Ne plura, subtilitas (gravitas, cura ac diligentia - profondeur) suum non esse videtur (son affaire).
A. Recte judicas. Qui vero alios vult docere, ipse imprimis (à fond) subtilis (acutus, gravis) sit oportet.
P. Longe alius vir erat frater ejus, qui quondam in hoc gymnasio historiam explicabat - vir ingenio non exiguo nec profecto rerum cognitione manca aut inchoata (esprit superficiel avec des connaissances superficielles). Quis enim dicat libros ejus parum diligenter (subtiliter, accurate) esse scriptos? Practerea bene meministi quam facilis sit in commode dicendo et quam carus acceptusque omnibus, qui eum audiunt.
A. Miror, quid de eo factum sit, postquam nos reliquit.
P. Tu hoc nescias? Academia Lovaniensis ei doctoris munus obtulit (une chaire.). qua conditione accepta (il accepta) nunc magnam famam habet.
A. Quando scholas aperuit (ses cours)?
P. Idibus Octobribus (15 Octobre) anni superloris. Cum docendi (scholas habendi) initium fecit, pauci adrant auditores, sed paulo post tam multi, ut in ceteris scholis esset solitudo (les autres étaient désertes, vides).
A. Quas docet disciplinas?
P. Ter in hebdomade tradit historiam, semel scholam habet de arte universa (en général,), bis de rebus antiquis Romanorum.
A. Magnopere profecto cupiverim, scholae ejus aliquando interesse.
P. At cuilibet licet auditiones ejus obire (assister aux cours). Cum nuper Lovanii essem, in magna audientium (auditorum) celebritate (frequentia; frequentibus auditoribus - devant une grande assistance) forte de ludis Romanorum scholam habuit, quae omnibus magnopere probata est (omnium judicio probata est; quae plausum tulit; cum plausibus clamoribusque; plaudente tota frequentia). -Perincommode accidit (c'est dommage), ut tantopere ad aegrotandum sit proclivis (valetudine minus prospera utatur; semper infirma atque aegra sit valetudine - maladif).
A. Si quando oblata opportunitas Lovanium me duxerit, non committam, ut eum non audiam (je ne manquerai pas - sedulo operam dabo, ut eum audiam; conabor profecto eum audire).
P. Vale, Antoni, et quod de praeceptore nostro dixi, hoc inter nos sit (hoc tu tecum habeto; hoc tibi soli dictum puta; hoc tibi in aurem dixerim - soit dit entre nous); nam si tale quid el (ad eum) deferretur, de nobis actum esset.
A. Noli laborare (angoribus te dedere): rem summa ope tacebo.
| De adverbio « généralement, en général » |
|