 De valetudine |
De aetate  |
M. Estisne ad excursionem parati? —
P. Pransi ac parati, domine; quo rogitas (vous voulez-vous aller)? —
M. Curru vecti ad Mosam flumen excurremus (en voiture).
P. Quanto intervallo Mosa hinc distat? —
M. Sunt septem itineris millia, quam viam cursu incitatissimo (citatis equis) vecti cito confecerimus; (emensi erimus — allant au grand trot).
P. Licetne mihi, domine, vobiscum iter ingredi equo (in equo, in equo vectus — à cheval)?
M. Estne sella equo tuo jam imposita? Estne equus tuus jam stratus et paratus (sellé)? —
P. Nondum est, domine, sed opus nullius temporis erit. —
M. Tunc satius est te nobiscum curru vehi (aller en voiture).
P. Jussistine jam equos jungi, domine (vehiculum parari — atteler)?
M. Certe jussi.
G. Quando vis devehamur (avehamur — partir)?
M. Illico certe; jam diu rhedarium morati sumus (impatienté le cocher). Equi hinniunt (hinnitum edunt), fremunt, cervices concutiunt pedibusque terram pulsant. Rumpite moras!
G. Nonne (equis) junctis paulo gravius et longius est iter, domine (en voiture)? —
M. Nihil refert, nobis satis temporis est.
P. Revehemur eadem via, domine? —
M. Eadem.
P. Ubi mutabimus jumenta? Ubi jumentis pabulum dabimus — Ubi eis potum praebebimus (dabimus bibere; ea aquatum ducemus)?
M. Istud videbimus. Conscendite et capite loca. Jam bene eveniat (vertat)!
G. Novistine rhedarium, Carole? —
C. Egone eum non noverim, qui tam saepe ad stationem viae ferreae me vexerit (conduit)?
G. Scitne bene jumenta agere (currum agere, ducere, regere — conduire)? —
C. Probe scit, sed nescit, ut vides, equis ornatum apte induere (harnais).
P. Parum, domine, provehi videmur; visne rhedarium inclamem, ut equos vehementius incitet? —
M. Volo sane; est profecto quod equos paululum flagello admoneat (equis verbera adhibeat — donner du fouet).
C. Jo, video Julium, amicum cursim nos persequentem (courir après nous); visne, domine, eum rheda tollere (prendre; permettre de monter)? —
M. Non nolo (non repugno, non moror, nihil impedio — je n'ai rien contre), si quis ei partem sedis vult concedere (lui faire place).
C. Nonne in sella rhedarii assidere potest? —
M. Certe potest, si sella rhedarii contentus est (si rhedarium assidere contentus est — à côté du cocher). Quid rei est (qu’y a-t-il)? cur sustines currum, rhedarie (arrêter)?
Cur vehiculum consistit (la voiture s'arrête-t-elle)? —
R. Alter equorum pedem offendit (vestigio falsus est).
M. Quid eum loro non ducis?
R. Videamus: silicem, puto, in ungula habet.
M. Nonne lassitudine sunt confecti? —
R. Multo saltem sudore manant (fluunt); sed mox eis facultatem quietis dabimus (aliquot horas ad quietem).
M. Cur rotas non sufflamminas, rhedarie (mettre le frein)? Currus vehementer ruit deorsum (descend). —
R. Non tanti est (ne vaut pas la peine), quia ab illa parte mox (de l'autre côté) adversus collem (en montant) vehendum erit.
M. Et rotae tunc jam erunt relaxatae, nonne?
R. Ita est.
M. Faveas mihi (Dieu me soit propice)! Quid video?
Cur ille pedes priores erigit (tollit se arrectum — se cabrer)?
R. Nolite laborare: mulierculam ex intervallo (de loin) conspexit lignorum (virgarum) fascem (fagot) in capite ferentem (portantem, capite sustinentem), quae eum paululum terret.
M. At saepius equi minima quaque re consternantur: et tu non descendis?
Descendamus omnes; nam mihi praestanda est vita vestra (je suis responsable).
R. Sed cavete, ne propius ad eum accedatis, quia territus facile calces remittat (calcibus caedat; calcitret).
M. Nonne satius est equos omnino disjungere (dételer)? —
R. Istud improbo; nam tranquillitatem jam recuperavit et ab omni periculo tuti sumus. Conscendite, quaeso, ut pergamus. —
P. Jo, ad Mosam pervenimus (nous sommes arrivés), qui ut speculum in sole refulget. Licetne nobis, domine, lavari in flumine, qui adeo pulvere simus sparsi? —
M. Per me licet, sed cavete, ne itineris perfuncti periculis, aquis hauriamini (se noyer — fluctibus obruamini, submergamini). Semihorae spatium vobis concedo ad lavandum, quo facto ad cauponam e Bove Aureo omnes simul devertemus.
| De valetudine |
De aetate |