Jump to content

Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi/Quae notio subjecta sit verbo significandi

E Wikisource
 Quid sit argumentum Quomodo locutio Gallica « rester à court » Latine sit reddenda 
52. Quae notio subjecta sit verbo significandi.

M. Quid est significare, Semproni?

S. Significare est signo aliquid indicare vel manifestare etiam voce vel litteris.

M. Affer exempla.

S. Canes latratu significant fures adesse. Hostes proposito vexillo deditionem significant. Galli strepitu fugam significabant et metum. Gratum animum litteris significare.

Litterae tuae nec unde nec quo die datae essent, significabant. Significationes bonae vel adversae valetudinis vel mortis (signes).

Significatio amoris in me tui magno gaudio me affecit (expression).

M. Vocabulum significationis maximo in usu est; scisne alia vocabula quae idem declarent (synonymes)?

S. Vis, notio, sententia, intellectus, sensus.

M. Haec hactenus. Inspicite paginam decimam scriptoris vestri. Aliquot vobis quaestiunculas dictabo, ad quas proxime respondebitis (la prochaine fois).

1. Quae sententia subjecta est versuui carminis quarto (quel est le sens du 4e vers)?

2. Quam notionem poeta subjecit verbo solvere?

3. Quae est vis praecepti Apollinis in versu quinto (le sens de l'oracle)?

4. Quae est vis verbi reipublicae (sens)?

5. Quae est significatio verbi colere in versu 6, et quae est potestas ejus?

6. Quae est religionis notio adjuncta (signification secondaire)?

7. Quomodo interpretaris voluntatem legis (vers. 8)?

8. Quae vis subjecta est adverbio subinde (vers. 9 - le sens de)?

9. Estne voci bombax aliqua sententia subjecta, an intellectu caret (sens)?

10. Estne evax vox inanis (n'a- t- il pas de sens)?

11. Idemne verba facere et reddere significant (sontils synonymes)?

12. Potestne verbum carere plures res significare (plusieiers sens)?

13. Significanturne hoc uno verbo duae res (double sens)?

14. Quaeritur, num princeps idem (eandem rem) significet ac rex, an aliam etiam sententiam declaret. - Re unum sonant (une seule).

15. Demonstra (versus 20), quomodo de praepositio in uno eodemque verbo diversitatem significationis capere possit (prendre une signification toute différente).

16. Significatne verbum tradere in versu 21 aliam sententiam quam in versu septimo (a- t- il un autre sens)?

17. Diciturne vir alia quadam notione verbi (est- ce qu'on emploie « vir » dans un autre sens)?

Estne nulla alia notio verbo subjecta?

Nonne Cicero consimiliter isto verbo utitur (dans le méme sens)?

18. Qui alius Horatii versus in hanc sententiam est (a ce sens)?

19. Num Graeci responsum Apollinis, quo valeret, intellexerunt (compris le sens de l'oracle)?

20. Quod verbum ambiguum erat (avait un double sens)?

21. Cur res intelligi non potuit (comprendre le sens)?

22. Intelligisne, quid sonet vox integritatis (comprenez- vous le sens de)?

23. Videsne, quid verbum facere valeat (comprenez- vous le sens)?

24. Potestne mos accipi in duas pluresve sententias (admettre deux sens)?

25. Nonne hic latius patet (avoir un sens plus large)?

26. Nonne verbum esse apud Graecos angustius patet (sens plus étroit)?

27. Interpretarisne verbum dare (vers. 35) id quod verbum significare solet (employez- vous «dare» dans le sens ordinaire)?

28. Interpretarisne versum 36 litterate (dans le sens littéral)?

29. Estne poeta usus verbo ridere proprie an improprie (sens propre ou figuré)?

30. Qui est sensus verbi proprius et qui improprius?

31. Quae est improprietas verbi imponere?

32. Estne montes exultant sensu proprio an figurato dictum (sensu translato, per translationem dictum)?

33. Spectatne versus 40 alio quam versus 25 (a un autre sens)?

34. Quid est Potestas propria et principali significatione (dans le sens précis du mot)?

35. Usurpatne poeta verbum virtutis prima vel principali significatione (signification originaire)?

Quid significat virtus significatione, in qua natum est verbum (vel sensu naturali et principali - originaire)?

36. Quae vis inest in verbis extremi carminis (à lafin du poème)?

Nihil praeterea (rien d'autre, vel: c'est tout). Spero, fore, ut ad haec omnia quam diligentissime respondeatis.

Unde dicta est vox versus (le vers), Petroni (d'ou dérive)?

P. Ducta est a verbo vertere id est aratro terram vertere, aratro sulcum imprimere; et quia sulcus plerumque est linea recta, verbum significationem quoque accepit lineae in genere et imprimis lineae scriptae.

Ut dicimus ne versum quidem scribere, legere (une ligne).

M. Supra dixi: vox integritatis (le mot intégrité). Nonne dicendum est: vox integritas, Marcelle?

Mr. Sic distinguo, domine. Si nomen est nomen proprium, Genitivus in prosa non admittitur v.g. rex Tullius,

urbs Roma, mons Aetna; si vero est nomen commune, cum Genitivo jungi (conjungi) potest (on peut le construire avec le Génitif): vox integritatis, verbum amandi, vocabulum arboris, etc.

 Quid sit argumentum Quomodo locutio Gallica « rester à court » Latine sit reddenda