 Colloquium de commentatione |
De joco  |
M. Iam quid sit indignum puero (alienum a puero) bene educato (liberaliter, ingenue educato, bene inorato) videte.
Non decet cum strepitu se emungere (nares emungere). Emunctio (oratoris) frequentior, ut scitis, reprehenditur. Nullo pacto decet manu vel digitis nares tergere.
Indecorum est nares vel aures fodere.
Haud sane decet pituitam naribus obducere. Dedecet post emunctionem linteolum inspicere.
Minime decet in ullo circulo vel coetu cum strepitu screare (cracher).
Mos pravus et detestabilis est ex fenestra despuere, vel in solum cubiculi spuere;
loquendo alterum sputo aspergere (respergere).
Facinus autem omnino indignum et turpe est aliquem conspuere vel alicui in faciem inspuere.
Quid praeterea foedius, quam salivam ex ore emittere, digitos ori immittere, aliis praesentibus dentes curare, caput vel corpus scabere (gratter), ungues arrodere vel purgare, hiante ore stare vel sedere, linguam exserere, oculos distorquere?
Indecorum est propter depravationem consuetudinis (par mauvaise habitude) perpetuo tussire, clare oscitare, oscitando respondere, ad aliorum oscitationem os quoque diducere, cachinnando hiatu immodico rictum distendere, ridendo labra ad aurem paene trahere, dentibus vel ad arcessendum aliquem digitis crepare.
Neutiquam decet in coetu ullo crura porrigere, pedes inter se implicare (poplites alternis genibus imponere — croiser), alterum cubito ferire (tangere), aliorum latera cubito fodere.
Stultitiae et rusticitatis est, intempestive (sans sujet) ridere, nam « risit inepto res nulla ineptior ».
Minime convenit quemquam in sella se librare (se balancer), alios loqui volentes inhibere, aut loquentes interpellare, immoderata voce clamare.
In schola haud sane decct caput in cubitis inniti (cubitis fulcire), in subsellio incumbere (se coucher sur), levissimo strepitu caput circumagere, alios ex subsellio extrudere, calce petere, os distorquere (faire des grimaces), scurram agere (faire le bouffon), pedibus strepitum edere, brachiis incumbere, vel brachia decussare (inter se committere — croiser), uno pede stare vel alternis pedibus insistere (tantót sur l'un, tantót sur l'autre), nulla re cogente (sine necessitate) extremis digitis insistere (sur les bouts des pieds), aliis globulos chartaceos injicere, semper se movere vel se huc illuc versare.
Indignum est puero gravi inter scholam orbiculis ludere vel aliis rebus similibus delicias facere (nugari).
Rustici est fores cum fragore objicere (laisser battre; faire battre), praeceptori obloqui, intranti non assurgere., occurrenti caput non aperire, a tergo alterius cachinnare.
Indecorum est interrogatum manus perulis immittere (perula, poche), vel in tergum reiicere.
Totam classem dedecore afficit (déshonorer), qui tunica vel bracas (bracae, arum — pantalon) discissis (laceratis), calcels sordidis, illotis manibus, capillis incomptis turbatisque scholam intrare sibi assumit.
Sed omnino nefas est praeceptori cognomina jocularia dare vel appellatione aliqua foedare (contumeliae causa cognomen imponere, indere — donner un sobriquet).
Haec et multa etiam alla sunt vitia rustica nullo pacto ferenda. Cavete igitur, ne quidquam in posterum indecore faciatis.
Decorem non sequi (servare, tenere, custodire) majus in homine ingenue educato vitium est, quam cui ignosci possit, quam ob rem curam ejus enixe vobis semel commendaverim (une fois pour toutes).
| Colloquium de commentatione |
De joco |