Notitia utriusque Vasconiae/Liber secundus
NOTITIÆ
VTRIVSQVE VASCONIÆLIBER SECUNDVS.
Qui tractationem de Vasconibus Iberis continet.
CAPUT I.
[recensere]Vasconum populi, alii citra Pyrenaeum in Iberiâ, alij vltra Pyrenæum in Aquitaniâ sedes habent: citra Pyrenæum sunt Navarri, Iaccenses, Alavenses, Ipuscuates et Biscaini: ultra Pyrenaeum Gascones et Vasci. De prioribus hoc libro; de aliis verò in sequenti agetur. Initium fiat à Nauarris: quibus potissimùm Vasconum nomen conuenit, inde enim ad omnes alios populos, quotquot huiusmodi appellatione censentur, manauit: Horum regio ab Ortu Pyrenæos habet montes, ab Occasu Iberum amnem & ex parte Turiasonensem agrum: A Meridie veterem Comitatum Aragoniæ; A Septentrione denique Alauae & Ipuscuae ditiones. Nominis ratio à Vasconum linguâ petenda est, quæ voce Nava planitiem aliquam montibus proximè succedentem, folet denotare. Inde & manus vola seu concava pars apud eamdem Gentem, Escu-nava nomen habet: A Nava fit denominativum Navarr, & adiecto articulo Navarra, quo incola planae regionis designatur. Huius oppositum est Menditarra & contractè Mentarra, id est montanus seu montium incola. Videtur autem appellatio Navarrorum tempore Gothorum Regum potissimùm in Hispaniâ invaluisse: Tunc enim cum strenuissimi quique Vasconum Gothorum viribus & potentiæ impares, dimissâ planâ regione in proximos montes, velut in arces situ & naturâ munitas, propugnandæ libertatis gratiâ recessissent, cæteri, qui in pristinis sedibus accepto Gothorum imperio remanserant, cœpere ab iis Navarrorum nomine distingui, totius gentis communi appellatione, unà cum laude conservatae libertatis, solos montanos comitante. At rurfus post aliquot sæcula, deleto in Hispaniâ à Sarracenis Gothorum regno, cum montani Vascones, auspiciis illorum Principum, quos sibi in Reges elegerant, avitas sedes recepissent, universamque planam regionem simul cum Pompelonê civitate primariâ, pulsis armorum vi Sarracenis, occupassent, placuit ibi regni sedem constituere, indéque postea fluxit Nomenclatura Pompelonensis aut Navarrae regni, quae non ita multò post etiam montanae regioni vicinae communicata est. Dividitur Navarra in quinque Præfecturas quas Maiorinatus seu Merindades vocant Pompelonensem scilicet, Stellensem, Tutelensem, Sangossensem & Olitensem. Hæ à totidem oppidis primariis Pompelonê, Stella, Tutelâ, Sangossâ atque Olito, quorum quodlibet veluti caput & metropolis est suæ præfecturæ, tale nomen sortitæ sunt. Præest autem unicuique earum proprius magistratus, Maiorinus seu Merinus vulgò dictus: Primá præfecturam ambitu suo 80725 familias, proximam 60245, alteram 40852, quartam 60001, postremam 30969 comprehendere colligunt, qui earum rationem accuratè subduxerunt. Forma reipublicæ talis olim fuit, stante scilicet Principum Nauarrorum imperio, ut summa rerum penes Regem esset, qui nihilominus populo eatenus erat obnoxius, ut neque ius dicere, nisi adhibito duodecim procerum consilio; neque rem aliquam arduam aut magni momenti, quæ ad Regni statum spectaret, inconsultis iisdem, expedire liceret: Iura verò & libertates populi incorrupta illaesaque servare & pro viribus promovere, in publico conventu trium ordinum (Curiam vocant) qui ex Regni Antistibus, Baronibus aliisque præcipuæ nobilitatis viris & insigniorum urbium legatis cogebatur, iuratus conceptis verbis, antequam gubernacula Regni capesseret, repromittebat: universa insuper quæ à Mauris bello consequi posset cum proceribus se communicaturum, & pro rata cuiuscunque portione divisurum profitebatur, in legibus etiam mutandis aut de novo condendis illud observabatur, ut eæ demum ratæ & firmæ essent, quæ à Principe authore populo aut Curiâ ferrentur. In re Ecclesiasticâ subest universa ferè Navarra Episcopo Pompelonensi.
CAPUT II.
[recensere]Equinque illis, quæ proximo capite commemoravi oppidis, tria sunt duntaxat civitatis titulo insignita Pompelon, Stella et Tutela. Pompelon totius regni metropolis, et oppidum vetere fortunâ opulentum, positum est in lætâ & fertilissimâ convalle editissimis montibus undique tanquam moenibus circumseptâ, alluitúrque Argâ fluvio (qui Aragus dictus est, Eulogio epistolâ ad Vuiliesindum Pompelonensem Episcopum) non adeò magno, nusquam non vadoso & navigiorum incapaci. A Pompeio Magno conditum affirmant plerique, testémq; in hanc rem citant Strabonem, apud quem tamen haudquaquam conditoris nomen legitur, sed id tantum, dictam Pompelonem, tanquam Pompeii urbem. Eius verba lib. 3. geographiæ hæc sunt: ὑπέρκειται δὲ τῆς ἰακκετανίας πρὸς ἄρκτον τὸ τῶν Οὐασκόνων ἔθνος, ἐν ᾧ πόλις Πομπέλων ὡς αἱ Πομπηιόπολις. Vetus inscriptio,campestri vico Arre dicto, in aeneâ tabulâ non ita pridem, reperta, Pompeionem vocat, I, vocali loco liquidae, L, substitutâ, quæ vox ànomine Pompeii & à Vasconicâ dictione, One, vel Une, id est locus, composita est.
Nerone Claudio Cæsare
Aug. Ger. II.
Caesio. Martiale Cos. VIII.
Idus Decembris. Civitas Põ-
peionensius hospitium renova-
uit, cum L. Põpeio.l.F.ANI
In fine Anni primi Iannum
PRIM. IANO.
Liberis posterisq; eius, liberis posterisq; suis.
Egerunt LEG. SEX. Põpeius nepos Sergius Crescens.
Alia inscriptio dudum à N. Çubiça Senatore Pompelonensi descripta, intérque eius schedas reperta, cum præcedenti consentit in huius nominis per I, vocalem scriptione.
Claudius Quartinus II.
viris Pompei. salutem.
Vernaculâ certè Vasconum Nauarrorum linguâ, istud oppidum non Pompelon, sed Iruna audit, id est urbs bona, occurritque id nominis in veteribus quibusdam monumentis ab hinc sexcentos circiter annos conscriptis, unde coniicere quis posset, hanc fuisse primam et antiquissimam illius denominationem: Nugantur enim qui Martuae et Athanagiae nomen ei imponunt. A Pompeio tamen denuo augeri et instaurari potuisse non abnuerim, indéque Pompelonis titulum veteri nomenclaturæ additum. Ad hæc anno salutis 1129 aliud incrementum accepit ab Alfonso Pompelonensi & Aragonensi Rege, adiectâ veteri oppido, novâ velut appendice, Burgo sancti Saturnini, ut ex ipsius Regis diplomate sequenti constare potest.
In Dei nomine et c. Ego Adefonsus Dei gratiâ Rex facio hanc cartum donationis et confirmationis vobis totos Francos qui populaueritis in illo plano de sancto Saturnino de Yruyna: Placuit mihi libenti animo & spontanea voluntate et pro amore quod ibi populetis et finquetis de bono corde et concedo vobis quod habeatis tales foros in totas vestras faciendas, et in vestro iudicio quomodo fuerunt populatos illos populatores de Iacca et concedo et mando quod non pectetis pedagium neque lefta et c. facta charta donationis era 1167. mense Septembri in Altafaylla et c.
Hanc urbem suaptè illuftrem, illustriorem etiam efficit memoria B. Firmini sui civis, qui patre Firmino, matre verò Eugeniâ, Pompelonensibus civibus genitus, à B. Saturnino Christianis sacris initiatus, ab Honorato verò Tholosano Episcopo Pontificio charactere insignitus, temporibus Decii et Valeriani Imperatorum, prosperâ sanctitatis famâ vixit, & in Galliam studio propagandae religionis profectus, Agennensibus, Aruernis, Andegauensibus, Bellouacensibus & Ambianensibus Christifide pervulgatâ, iussu Valerii Sebastiani Præsidis, in Ambianensi civitate, pietatis ac religio nis odio obtruncatus, diuorum albo adscribi meruit.
Parvit Pompelon, post Romanorum ex Hispaniâ deceffum, Imperio Gothorum iam à tempore Euridici Regis, à quo primò occupatam fuisse discimus ex his Isidori verbis.
Era d.iiii. anno Imperij Leonis octauo Euridicus pari scelere quo frater succedit in Regnum annis xviii , in quo honore prouectus et crimine statim bello desaeviit partesque Lufitaniae depraedatur, qui prius capta Pamphilona , Caesaraugustam invadit totamque Hispaniam superiorem obtinuit. Terraconensis etiam nobilitatem quæ ei repugnaverat exercitus irruptione peremit : In Gallias autem regressus Arelatum et Massiliam urbes capit suoque regno utramque subiicit.
Postea Gothis universâ Hispaniâ bello pulsis, à Sarracenis invasa est, et rursus anno Christi 778, eisdem inde eiectis, in Caroli Magni potestatem venit, vt ex Rheginonis Chronico colligitur, itémque è Paulo Æmilio in Caroli vitâ, quam partim è Gallis scriptotibus, partim è veteribus Vasconum Annalibus, qui amplius non extant, luculentè pertexuit. Mansit autem diu satis in ipsius Caroli et posterorum eius fide, videturque tandem regnante Calvo, cum Abderramenis Mauri Regis furor & in Christianos odium, omnem illam oram terrore complesset, Calvo interea in Galliis civili bello implicito, Vasconum Reges aut ipsâ suâ sponte subsidio accersivisse, aut eosdem è proximis montibus sibi imminentes atque infestos, cum sustinere minus valeret, ultrò intra moenia admisisse.
Proximum à Pompelone locum obtinet Stella, cuius oppidi prima fundamenta à Sanctio Ramires Pompelonensi atque Aragonensi Rege iacta fuisse probat hoc Diploma è tabulario Cœnobii sancti Ioannis Pinnatensis erutum & à Ioanne Briz Martinez lib.3.cap.9. Historiæ eiusdem Cœnobij insertum.
In nomine sanctae & indiuiduae Trinitatis. Haec est charta quam ego Sanctius gratiâ Dei Rex Aragonensium et Pampilonensium, facio Deo & altari sancti Ioannis Baptistae, de monasterio quod dicitur Pinna, de decima, de illa populatione, quam noviter volo facere, in villa quae vocatur Lizarrara. Volebant illi monachi de sancto Ioanne, facere populationem de Francos, in illo suo termino de Zarapuz, in camino de sancto Iacobo, et ego volebam mutare, ipsum caminum, per Lizarra, et facere ibi castrum & populationem de Francos. Sed quia iste meus locus de Lizarrara, est in meliori salvetate, quam ille, ubi ipsi volebant populare, dixi illis vt consentirent mihi, cum bonâ voluntate, ut facerem populationem meam & non essent murmurantes adverfum me pro hac causâ et darem eis decimam partem, ex omnibus rebus, quas Deus, pro sua pietate, mihi dare dignatus fuerit, ex ipsâ populatione quam ibidem potuero facere. Illi verò annuentes, consenserunt mihi. Itaque ab hodiernâ die et deinceps, ego sic concedo et offero Deo et sancto Ioanni, in opus de illâ camarâ pro vestimento & calciamento monachorum, ibi Deo servientium, decimam partem ex omnibus rebus, quas Deo largiente me habere contigerit ex supra dictâ novâ populatione; id est, de lezta, de censu, de homicidiis et de iudiciis, de calomnis et de omnibus omnino rebus, ut habeant & possideant, iure perpetuo. Similiter quoque concedo eis omnes Parrochitanas Ecclesias, quas in eadem populatione, fuerint factae, cum omnibus iuribus, sibi pertinentibus, vt sint liberae & ingenuae de sancto Ioanne; perpetualiter. Et adhuc vnum do eis solarem, vt ipsi se adoptaverint in quo possint, facere bonas casas ad habitandum. Hoc totum suprascriptum, ideo alacri animo tribuo eis, ut perpetualiter possideant, nullâ personâ regali vel Episcopali contradicente. Facta carta aera M.C. XXVIII. Anno ab incarnationis Domini M.LXXXX. regnante Rege Ildefonso, in Toleto et in Castellâ et in Galliciâ; me autem, Rege Sanctio regnante in Pampilonâ et in Aragone, et filio meo Petro, in Subrarbi, et in Ripacortiâ et in Montson. Episcopus Petrus in Iaccâ, alius Petrus Episcopus in Pampilona, Raymundus Dalmau Episcopus in Rota, Aymericus Abbas in sancto Ioanne de Pinna, Raymundus Abbas in Legerensi cænobio. Si✝gnum Sanctii Regis. Ego Petrus Regis filius signo. Ego Aldefonsus Dei gratia Rex Aragonensium, supra scripta patris mei et fratris, laudo et confirmo et manu propria subfcribo, in æra, M.C.LVIII. Si✝gnum Aldefonsi Regis. Ego Garsias iussu Domini Regis, hanc cartam scripsi et hoc signum feci ✠.
Sed quidquid sit de primâ origine istius urbis, cuius conditorem unicum, hunc Regem Sanctium Ramires faciunt Hispani scriptores, præcipuum certè illius authorem atque Constitutorem fuisse Garsiam Ramiresium Pompelonensem Regem, Amplificatorem verò Sanctium huius Garsiæ filium, probant duo firmæ auctoritatis monumenta quæ hîc referentur. Primum eorum est diploma quoddam ab eodem Sanctio Garsiae filio concessum civibus Stellanis, quo leges iis à Garsia Remiresio, cum de condendâ urbe cogitaret, concessas confirmat ac sancit his verbis.
In Dei nomine esta es carta dautoritat et de confirmation que yo Sancho Rey de Navarra filtz del Rey Don Garcia fay a totz los omes d'Estela als qui son presents et als qui son per venir per lo bon servici que vos me faitz totz dies als oms d'Estela als qui son et seran aquels bons fors que dona lo Rey Don Garcia als pobladors de l'Estela quant primera- ment la pobla et los fors son atals. Tot primerament lor dona que no anassen en ost sino con pan de tres dias et c.
Finis verò diplomatis sic habet.
Aquests fos que son devant escriuts doneyey et oltroyey et confirmey à tots los omnes d'Estela als Mayors et als menors als qui son presents et qui son per venir et à lurs filltz et à lures filles que en l'Estela poblaran que los ayen deliures et francs salps salva la mia fideltat et de totz aquels qui seran apres my Reys en Navarra per tots temps may.
El temps que yo Don Sancho Rey de Navarra Regney en Pampalona et en l'Estela, et en el Groynn, et en l'Estela, et en Tudela, et en Alva, Ruy Martineytz en Marayño, Pedro Ruyz en l'Estela, Gil de Leorin Alcalde, Pere Guillem Prevost, Iulian Sayon, Pere Guillem de la Raga, Sanctio Ramirez en Leguin et en Sangossa et en Funes Semen d'Ayvar en Roncal, et en Saraçaytz Santz Esquerra en Santa Maria d'Uyssue et Cabarros Martin de Leet en Peralta Semen Aznareytz en Tafaylla. Aznar de Rada en Falces et Valtierra, Pedro d'Aracuri en Leraga et en Tudela. Et el Groynn. Signum Sancii Regis Navarra Pascasius de Orto me scripsit et est testis; Superiora, quae Gasconicâ linguâ parum Hispanis, atque adeò Francis familiari, scripta sunt, hoc modo Latinè vertimus.
Hae sunt tabulae auctoritatis et confirmationis quas ego Sanctius Rex Navarrae filius Regis domini Garciae facio omnibus civibus Stelanis praesentibus et futuris ob ea bona servitia quae mihi quotidie praestatis, civibus Stelanis qui existunt vel existent illas bonas leges quas dedit Rex Garcia novis incolis Stelae cum eam primò incolis frequentare coepit. Sunt autem leges huiusmodi.
Primò eis concessit ne in exercitum irent nisi cum tridui commeatu et c. Postea enarratis prolixè iis legibus, haec in imis tabulis subiicit. Tempore quo ego Dominus Sanctius Rex Navarrae regnavi Pompelonae et Stelae, et in Lucronio, et in Estela, in Tutela, et in Alva, Ruy Martineytz in Marayñon et c.
Diploma istud atque etiam ipsas leges Stellanas è veteri membranâ, quae in Tabulario Regio Parisiensi recondita latebat, exscribendi mihi facultas fuit beneficio Petri Puteani viri clarissimi et de me ac de meis studiis optimè meriti.
Alterum monumentum est aliud diploma eiusdem Sancii Regis in gratiam monasterii Iraxensis huiusmodi tenore concessum,
In nomine summi et aeterni Dei. Notum sit omnibus hominibus praesentibus et futuris quod ego Sancius per Dei gratiam Rex Navarrae dono et concedo liberè Domino meo Iesu Christo et monasterio beatae Mariae Hyrach et Sanctio Abbati et monachis ibidem Deo servientibus illam Ecclesiam sancti Ioannis quam facio fieri à praedictis monachis in populatione de Estella quod ego populavi ultra pontem sancti Martini juxta villam de Lizarra et juxta rupem sancti Michaëlis in Parrale meo proprio. Hanc autem donationem facio pro remissione peccatorum meorum et pro anima uxoris meae bonae memoriae Sanctiae et pro animabus patris et matris meae et omnium parentum meorum et c. Ego Sanctius praenominatus Rex hanc cartam fieri jussi et hoc signo meo corroboravi facta carta sub aera 1225. regnante Rege Sanctio in Navarra et in Alaba... sub meo dominio Petro Episcopo in Pampilonâ Fernando Roderici tenente Stellam, Petro Remirez victoriam et sanctam Crucem, Michaël de Leratayz Lusiam, Sanctio Remirez Maragnon, Enecone Almoravid Aybarr, Petro Latrone Sangossam, Lupo de Alfaro Tafayllam, Semen de Barrueta Treviño, Petrus Garceiz Artajona, Garsia Petri de Murieta R dam Enclone de Oriz Arizcoyriz Martino de Subiça Sangossam veterem Petro Guillelmi Præposito in Stella Gastone in praedicta populatione. Ego Fernandus Veruincensis Archidiaconus & Domini Regis Cancellarius de mandato Domini Regis hanc cartam scripsi et hoc signum † meum apposui.
Tutela sequitur civitas florens et nobilis, ipsóque situ opportuna: posita est enim ad amnem Iberum, loco ad exercendum cum finitimis commercium accommodato. Ponte amnis continenti iungitur lapideo, eleganti opere temporibus Sanctii Regis hujus nominis ultimi, iussu et impensis Regiis inædificato. De istius urbis vetustate aut origine nihil suggerunt libri aut vetera monumenta. Hoc solum constat, ab Alfonso Pompelonensi & Arragonensi Rege Mauris ereptam, deinde Rotroni Perticensi Comiti, in præmium egregiæ in bello contra Mauros nauatæ operæ, concessam fuisse: Antea tamen illam in dominio Regum Pompelonensium extitisse, docuit Garibayus lib. 22. cap. 28. sui Chronici. Leges et privilegia ab Aldefonso impetrare meruit, sancitumque est, ut iure illo quod Supraibiense vocant uteretur, scriptis eâ de re codicillis erâ 1155 quorum nos hîc non integram seriem, ne lectori fastidio sit, sed primum duntaxat caput, quod ad rem præsentem facere videtur, prout ex autographo quod in Pompelonensi Camerâ Rationum extat, describere licuit, referemus.
In Dei nomine. Ego Adefonsus Rex Aragoniae et Nauarrae ac filius Regis Sanctii cum consilio et providentia virorum meorum nobilium et curiæ meæ qui me per Dei gratiam adjuvaverunt capere Tutelam et alia circumadjacentia dono concedo omnibus populatoribus in Tutela vel habitantibus in ea in Cerbera et Gallipienço illos bonos foros de superarbe, ut habeant eos sicut meliores infançones totius mei Regni et c. Facta carta mense Septembri sub aera 1155. Signum Alfonsi Imperatoris. Signum Reginae Margaritae. Signum Comitis Dalpertica.
Tutelam excipit Sangossa, et ipsa præfecturæ cognominis caput, divisa olim in veterem urbem et novam. Illa conditorem agnoscit Sanctium Remirez Aragonensem et Pompelonensem Regem : Hæc verò Aldefonsum Sanctii filium, ut ex ipsius Aldefonsi codicillis hac de re datis, colligi potest quos è vetere membrana Tabularii Regii Parisiensis descriptos hîc ad verbum repræsentamus.
Sub Christi nomine et eius divina clementia. Ego quidem Adefonsus gratia Dei Imperator. Placuit mihi libenti animo et spontanea voluntate et facio hanc cartam vobis totos populatores de Sangoffa de illo Burgo novo propè illo ponte iuxta illo nostro Palatio qui modo ibi estis et in antea ibi veneritis populare, ut faciatis ibi Burgo in illa via qua vadit contra Vlle. Et dono vobis fuero quale dedit pater meus Rex domno Sancij cui sit requies ad illos alios populatores de illo Burgo Vieyllo. Et dono vobis termino de illa via quæ vadit contra Cortes usque Adoc Flumen Aragon toto illo hermo. Et dono vobis quantosque ibi populaueritis ut compretis in illo termino de Sangossa vel vbi melius potueritis et habeatis illum francum et liberum et ingenuum vos et filij vestri et omnis generatio vel posteritas vestra. Salva mea fidelitate et de mea posteritate per sæcula cuncta, Amen. Similiter dono vobis Tayllare et Lignare in illo monte et in illa sylva de Bioçal et in illa sylva de sancti Salvatoris de Leyre et in illo monte de Peyña. Et nullus homo qui habuit hereditatem in illo Burgo Viello non volo ut populet in illo Burgo novo, neque nullo infançon de nostra terra, sed Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/103 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/104 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/105 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/106 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/107 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/108 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/109 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/110 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/111 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/112 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/113 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/114 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/115 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/116 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/117 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/118 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/119 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/120 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/121 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/122 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/123 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/124 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/125 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/126 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/127 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/128 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/129 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/130 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/131 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/132 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/133 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/134 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/135 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/136 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/137 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/138 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/139 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/140 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/141 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/142 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/143 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/144 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/145 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/146 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/147 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/148 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/149 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/150 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/151 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/152 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/153 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/154 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/155 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/156 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/157 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/158 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/159 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/160 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/161 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/162 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/163 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/164 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/165 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/166 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/167 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/168 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/169 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/170 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/171 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/172 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/173 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/174 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/175 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/176 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/177 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/178 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/179 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/180 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/181 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/182 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/183 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/184 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/185 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/186 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/187 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/188 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/189 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/190 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/191 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/192 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/193 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/194 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/195 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/196 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/197 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/198 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/199 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/200 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/201 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/202 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/203 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/204 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/205 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/206 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/207 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/208 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/209 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/210 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/211 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/212 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/213 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/214 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/215 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/216 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/217 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/218 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/219 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/220 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/221 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/222 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/223 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/224 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/225 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/226 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/227 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/228 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/229 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/230 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/231 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/232 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/233 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/234 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/235 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/236 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/237 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/238 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/239 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/240 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/241 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/242 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/243 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/244 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/245 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/246 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/247 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/248 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/249 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/250 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/251 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/252 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/253 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/254 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/255 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/256 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/257 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/258 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/259 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/260 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/261 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/262 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/263 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/264 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/265 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/266 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/267 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/268 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/269 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/270 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/271 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/272 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/273 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/274 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/275 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/276 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/277 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/278 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/279 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/280 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/281 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/282 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/283 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/284 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/285 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/286 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/287 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/288 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/289 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/290 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/291 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/292 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/293 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/294 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/295 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/296 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/297 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/298 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/299 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/300 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/301 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/302 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/303 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/304 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/305 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/306 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/307 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/308 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/309 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/310 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/311 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/312 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/313 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/314 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/315 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/316 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/317 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/318 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/319 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/320 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/321 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/322 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/323 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/324 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/325 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/326 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/327 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/328 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/329 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/330 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/331 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/332 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/333 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/334 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/335 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/336 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/337 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/338 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/339 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/340 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/341 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/342 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/343 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/344 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/345 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/346 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/347 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/348 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/349 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/350 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/351 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/352 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/353 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/354 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/355 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/356 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/357 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/358 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/359 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/360 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/361 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/362 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/363 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/364 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/365 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/366 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/367 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/368 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/369 Pagina:Notitia utriusque Vasconiae tum Ibericae tum Aquitanicae.pdf/370 qui vulgò Navas de Tolosa nuncupatur, reportatæ, immutatam esse, inque eius locum fucceffiffe effigiem catenarum ferrearum, quas Miramolini Regis Mauri Prætorium circumvallentes, Sanctius fortiter perruperat atque perfregerat, vetus opinio iam vfque ab avorum nostrorum ducta memoriâ Navarram oppleuit: quam tamen vt pro incertâ habeam, duobus potissimùm impellor rationibus; primùm figurâ ipsâ symboli seu insignium, quibus Nauarræ Reges à Sanctio vltimo ad noftra vfque tempora usi sunt, quæ nullam cum catenis habet similitudinis affinitatem, sicubi enim illa insignia catenarum specie adumbrata sunt, id à quinquaginta circiter annis, solâ authoritate aut consilio recentiorum historicorum factum, cuilibet accuratiùs causas huius rei rimanti facilè innotescet: At vera illorum insignium effigies, hæc ipsa est , quam hic incidendam curavimus ita enim expressa conspicitur non in insinitis tantum sigillis ac nummis diversorum Regum, sed etiam in specularibus Basilicae primarii templi Parisiensis, Virgini matri sacri, quae alter utri9 de Theobaldis vel Henrici Regum temporibus picta fuisse, annexa Navarricis Campaniæ insignia significant: ab hac autem formâ nihil discrepant eorumdem insignium imagines, quæ Lutetiæ in Collegio Navarrico, ac in Cœnobio Carthusianorum, in cippo Petri Navarrii Comitis Moretonii; ex item quæ in Castro Palensi, Principatus Bearnensis, in Ecclesiâ Præmonstratensium
praetextu Ioannae uxoris, filiae Blancae Laranae, quae à Comitibus Biscayae genus ducebat, illam regionem invasit atque in posterum Castellae Regno confusam manere iussit.