Jump to content

Odor discretus snobismi

E Wikisource

Puteus Chaosi

Odor discretus snobismi

[recensere]

Odor snobismi discretus est, valde discretus, sed interdum deprehenditur, cum subito in aere redolere incipit. Et tunc clare adest, quasi repente hic exstitisset, nullo signo praenuntiante; implet spatium toto suo gradu et intensitate. Idque fit praesertim tum, cum putavimus eum in nostra societate (propter evolutam conscientiae rationem civium quasi illuminatorum) iam fere evanuisse.

Mihi tamen, ob varias vitae circumstantias et experientias, ita contigit ut ipsum snobismum iam procul olfacere possim. Sed quid est snobismus, et quomodo agnoscitur? Non est animus meus hic latius exponere quid sit snobismus; pauca tamen dicam de causis eius et de condicionibus in quibus maxime floret. Snobismus primum est habitus mentis; status animi in quem quis se ipse paulatim adduxit. Non significat hoc personam aliquam expresse voluisse fieri snob. Magis est quasi laqueus in quem quis incidit et ex quo difficillimum est, valde difficillimum, evadere.

Unusquisque nostrum desiderat ut in aliquo vitae suae ambitu sit bonus, singularis, praestans, aliquo modo melior ceteris. Id omnes optamus. Quaestio est propriae autorealizationis et imaginis de se ipso aedificandae.

Hodie homines plerumque se perficiunt per opus et per curriculum. In mente sociali Croatorum, labor ipse aestimatur ut valor universalis. Attamen, plus quam ipsum laborem, Croati (et ceteri qui cum eis hic habitant) magni faciunt “officium”; id est: officium stabile et securum , munus, servitium publicum. Finis talis muneris est reditus stabiles et regulares obtinere. Et omnia haec ordinantur ad summum valorem civium Croaticorum: securitatem; id est, sibi ipsi securam et tranquillam existentiam praestare. Haec est illa quaedam securitas et quasi aristocratica levitas ac incuria circa quaestiones materialis vitae.

Cum igitur Croata ordinarius hoc assecutus est, putat se in vita successisse; invenisse locum suum in societate.

Summus autem idealis est, ut notum est, obtinere munus publicum vel quodlibet officium publicum, si fieri potest ad vitam totam, et, si fieri potest, tale officium quod non nimium postulet laboris physici aut mentis. Cum enim munus ad vitam obtines, potes consilia facere. Sed tale officium, quod neque corpus neque animum nimis consumit, etiam suas habet insidias: saepe, ob impossibilitatem mutationis aut promotionis, oritur in homine sensus taedii, sensus quasi in quodam laqueo perpetuo haeserit — in opere quidem tuto et constanti, sed tedioso, quod (inter nos loquentes) non omnes facultates eius exigit. Ita, sine facultate mutationis aut progressus, sine spatio ad maiorem autorealizationem, multi in talibus officiis paulatim se sentiunt quasi patientes. Fere ut pars supellectilis, nam (sincere dicamus) eorum opus fere quilibet homo mediocris et normalis perficere posset.

Itaque, adepti munus publicum, securi sunt quidem; sed sciunt se opus facere omnino mediocriter. Quidam inter eos se bene sentiunt et vitam privatam magis curant. Sed ambitiosiores saepe tacite patiuntur. Aliquo modo sibi ipsis probare debent suam existentiam, suam personam, suam dignitatem; sciunt enim se valere. Valere plus. Si igitur aliud nihil habent quo sibi probent suam excellentiam, restat ut aestiment quid in vita habeant, quae sint eorum “achievements”. Et habent: munus stabile, laborem qui ad intellectum pertinet (non sunt operarii manuales), et stipendium quod, quamvis saepe parum sufficiens videatur, tamen non est omnino malum.

Extra orbem eorum vitae cotidianae, est totus mundus miserorum: sine opere, sine securitate, sine pecunia, sine futuro. Ita est; tales homines exsistunt et semper exsistent. Sed in vita et circulis socialibus publicorum officialium, tales homines non adsunt. Illi sunt alibi; ibi foris. Et quamvis homo debet (et potest) compassione affici tales “inclassicos” miseros, tamen sunt quasi alter mundus, mundus non prosperus, qui re vera confirmat prosperitatem officialium publicorum.

De magistris autem et praeceptoribus in scholis primariis et secundariis, dici non potest eos esse officiales quibus taedium in opere dominatur. Ex omnibus professionibus publicis, hi maxime cum hominibus vivunt et cotidie provocantur. Praesertim illi infelices qui in scholis technicis secundariis docent: felices sunt si hora praeterit sine eo quod discipulus aliquis vivacior parietem vel cortinam flamma ex aerosolio et accenditore incendat. Felices sunt si discipuli in postmeridiana classe sobrii sunt et si nemo vomitum in aula vel in cortinas detergit.

Praeterea, magistri in talibus scholis magnum gradum autocontinentiae ostendere debent: interdum, dum per corridors ambulant tempore intermissi, audiunt discipulum alteri submurmurantem, sed satis clare: “ecce stultus”, et subridentem. Magister se gerit quasi nihil audiverit, quia scit reactionem vehementem suam infirmitatem patefacturam esse. Melius est id praeterire.

In quibusdam classibus discipuli ludicri exspectant ut magister tergum vertat ad tabulam scribendam, ut statim globulos chartae vel alia minuta obiecta iacient — quorum nonnulla ipsum magistrum feriunt. Cum magister subito se vertit, omnia silent, discipuli compositi reactionem eius exspectant. “Quis has chartulas iecit?” — quaestio plerumque est mere rhetorica. Magister iratus ad vindictam procedit: “Bene, si ludere vultis, ludamus ludum interrogationis”, et librum nominum sumit.

Ut talia vitentur, magistri saepe discipulis tergum vertere nolunt; difficile est enim res explicare dum aliquis te iaculis petit. Ideo adsunt computatra et projectoria quibus magister notas discipulis ostendit, ita ut eis non necesse sit tergum vertere.

Professio magistri certe non est aestimata. Etiamsi magister scit quis sit provocator, regulae ei vetant ut discipulum e classe expellat; invenire debet modum aptum ad operandum cum tali puero. Etiamsi eum in actu deprehendit, potest eum mittere ad psychologum vel paedagogum, ubi saepe domina paedagoga transgressori offert bombonem, ut relationem “humanam” constituat.

Tamen, non obstante omnibus, magistri fine diei domum redeunt aliquo modo impleti; si nihil aliud, dies fuit dynamicus et plenus communicationis humanae.

Saepius classes sunt pulverulentae (nam mulieres purgatrices plerumque solum scopis transeunt, sine suctione). Et fauces interdum dolent. Nec obliviscendum est viginti homines emissiones quasdam corporales emittere, quae novos odores toti rei addunt.

Tamen ausim dicere snobismum apud magistros rarissime olfacies. Fortasse ipsa condicio cotidiana eos admonet qui sint, ubi sint, cur sint et quomodo sint. In perpetua interactione cum pueris et adolescentibus, omnia fieri possunt, et errores hodie minus tolerari solent. Nam omnes sumus sensibiles cum agitur de opere cum iuvenibus. Interdum etiam desideria, expectationes et ambitiones parentum considerandae sunt. Nec desunt desideria, mandata et expectationes directoris vel directricis.