captus ā servīs tum sellā[1] ferēbātur. Ubi sīc ad casam longinquam perventum est, māter subitō clāmāvit[2] puerum īnfantem[3] in aedibus relictum esse. Quō audītō, fīlia fortiter per tenebrās profecta celeriter domum cucurrit; cumque inter tēla amīcōrum et hostium in aedēs pervēnisset, puerum ē cūnīs[4] rapuit incolumemque ad matrem[5] secum redūxit.
Parvō in oppidō Novae Britanniae habitābat quīdam agricola, cui erant līberī octō. Is ōlim, cum subitō nūntiātum esset Indōs appropinquāre, ex agrīs ad bona līberōsque servandōs[6] summā celeritāte properāvit; aegra[7] enim domī uxor iacēbat.
Quō igitur cum pervēnisset, līberīs convocātīs atque ad castellum proximum statim praemissīs, ipse uxōrem ad iter parāre cōnātus est. Sed iam in cōnspectū erant Indī, neque diūtius ūlla erat salūtis spēs. Itaque uxōre bonīsque relictīs, agricola, quī iam anteā statuerat cum līberīs sibi vīvendum[8] aut prō eīs moriendum esse, equum cōnscendit, atque ad castellum versus quam celerrimē contendit. Līberōs mox adsecūtus est, et omnēs, etsī Indī vestīgiīs sequēbantur[9], in castellum incolumēs pervēnērunt; nam
- ↑ sellā: sella, -ae: f., for syntax, cf. nāvibus, p. 6, l. 10, sedan chair.
- ↑ clāmāvit: cf. clāmor.
- ↑ īnfantem: īnfāns, -antis: adj., infant.
- ↑ cūnīs: cūnae, -ārum: f., cradle.
- ↑ mātrem: (her) mother.
- ↑ servandōs: agreeing with the nearer noun. For the form of the phrase as a whole, cf. ad Gallōs expellendōs, p. 35, l. 14.
- ↑ aegra: pred. adj..
- ↑ vīvendum: sc. esse. Note that this and the following gerundive are impersonal; but translate that he must, etc..
- ↑ vestīgiīs sequēbantur: i.e. were following the trail (lit. in their footsteps).
