eſt varijs noĩbus enunciatur. Aĩa, dum vegetat & corpꝰ ipſum viuificat. Spũs, dum contẽplatur, Senſus, dũ ſentit. Animus, dum ſapit. Dũ diſcernit, ratio. Cũ recordat̉, memoria. Dũ vult, volũtas dicit̉. Hæc aũt oĩa ſolis noĩbus nõ ſubſtãtia differũt. Ne igitur doctrina ortu nili obſcurior videatur: a philoſophi veſtigijs non deuians: in libro anime. Dico ꝙ anima eſt actus primus: corporis phiſici: organici: in potentia vitam habentis. Hanc deffinitionẽ ſolis philoſophaſtris incognitam relinquo. hæc autem in prima ſui diuiſione in animam vegetatiuam/ ſenſitiuam & rationalem ſecernitur: hæc diuiſio penes operationem animæ originem ſibi vendicat: eo ꝙ omnis operatio anime vel eſt vegetare/ vel ſentire/ vel intelligere/ primum immediate anime vegetatiue conuenit:Virtutes anime. que eſt communis omnibus viuentibus & eius operationes/ in nutritione/ augmentatione, vel generatione conſiſtunt: quæ (ſi theologis creditur) neqꝫ bone neqꝫ male moraliter dicuntur: poſtq̇ꝫ̇ noſtre poteſtatis imperio non ſubijciuntur. Ideo hec potentia vegetatiua ab Ariſtotele Aethicorum primo. vacans ratione dicitur.
Potentia vero ſenſitiua in apprehenſiuam & appetitiuam: & apprehenſiua iterum in potentiam ſenſitiuam exteriorem ſecernitur/ & talis eſt quintuplex ſicut ſunt quinqꝫ ſenſus exteriores. habentes diuerſas operationes & obiecta. Alia eſt potentia apprehenſiua interior & talis eſt quadruplex ſicut a philoſophis ſolent aſſignari quatuor ſenſus interiores: puta ſenſus communis/ Phantaſia/ Imaginatiua/ & memoratiua/ operatio talium potentiarum apprehenſiuarũ. non eſt aliud q̇ꝫ̇ cognoſcere vel noticias apprehenſiuas producere: ideo Theologorum imitatus doctrinam. Dico operationes taliũ potẽtiarum non eſſe bonas neqꝫ malas moraliter: poſtq̇ꝫ̇ immediate ab obiecto & potentia mere naturaliter cauſantur: Sed potentia ſenſitiua appetitiua dicitur illa quæ nata eſt ꝓ ſequi obiectum apprehenſum & cognitum delectabile: & fugere obiectum apprehenſum vt triſticiei inductiuum: ideo eius operationes ſunt fugere & proſequi: & mere naturaliter ab obiecto & potentia producũtur: & a noticia ſenſitiua obiecti: & talis operatio ſolet vocari bona vel mala extrinſece: inquantum eſt imperata ab ipſa voluntate: Ideo a Philo
