Jump to content

Pagina:Ars Memorativa (Leporeus).djvu/19

E Wikisource
Haec pagina emendata est
Fo.7.
Liber. I.

guineũ grauaſſe. & in alio reſtauraſſe. Idem dic in colerico/ flegmatico/ & melencolico. Cui ſententie ciuilis iureconſul ti ratio applaudet. In. l. eũ qui de iureiur. ff. & nota iſtud qm̄ a ſcriptoribus fere noſtris inttatum non comperies.

Caput Quintum.

SEnſus cõmunisSſus communis. qui in anteriori parte cerebri locatur, eſt potentia ſenſitiua omnium ſenſuum particulariũ obiecta apprehendens. Dicitur autem cõmunis, philopho aſſerente, eo os ſenſus exteriores ab eo velut a cõmuni centro ſcaturiũt, ſuorũqꝫ obiectorum ſimilitudines ad eum reducũt: quibus mediantibus: de ſingulis iudicat & diſcernit. Huic aũt pottiæ tres actus attribuũtur: quo primus eſt cognoſcere ſenſationes & ſenſibila oĩm ſenſuum exteriorum: etiam nõ pręſentibus obiectis ideo cõmunis dicitur. Secundus eſt cõuenientias & differentias inter obiecta ſenſuum diſcernere. Primo em̃ obiectum vnius cognoſcit. Secundo obiectum alterius apprehendit. Tertio actum format continentem virtualiter notitias amborum obiectorum: in quibus conuenientias & differentias ponit: vt album nõ eſt dulce: ſomnus nõ eſt frigidus. Tertius eſt abſentias obiectorum dijudicare: vt quod viſus nõ videt: auditus non audit. Sic de ſilentio cæteriſqꝫ obiectorũ priuationibus iudicat. A centro huius organi nerui ad organa exteriorum protenduntur: & per hoſce neruos oĩm viſibilium ſpecies recipit: & facile quidem propter organi humiditatem & calorem, diutius aũt retinere nõ poteſt. Quapropter facta ſenſatione eas per neruo meat imaginatiue tranſmittit. Cuius operatio eſt receptas ſpecies & imagines reſeruare: vnde nomen ſibi vendicat. Ne aũt potentiæ quę ſequuntur ocioſę permaneant: ſpecies ab imaginatiua ad æſtimatiuam trãſeunt: ex quibus hæc potentia intentiones non ſenſatas elicit: quadmodũ ouis ex ſpeciebus lupi colore & figura & alijs inimicitiam nõ ſenſatam elicis ipſum fugit: ẜm Auicnam: & hoc vel ex naturali inſtinctu: ſi forte prius fraudem lupi experta non ſit: vel experimento, vt aſin foueae: qua nu iclitatus eſt, appropinquãs caſum timet & declinat: veluti canis popinã fugis ꝓpt̓ aquã calidã

Caput Sextum.
B iij