Jump to content

Pagina:Ars Memorativa (Leporeus).djvu/20

E Wikisource
Haec pagina emendata est
Artis Memoratiuę.


Phãtaſtica. POtentia phantaſtica quæ eſt in ſecũda parte medię cellule cerebri tanq̇ꝫ̇ ctrum inter imaginatiuam & memoratiuam. conuertit ſe ſupra imagines in vtraqꝫ earum reſeruatas: & tunc cõponit & diuidit eas: vt prior figura clare demõſtrat. Hæc imagines cum imaginibus: ſpecies cum ſpeciebus format eas componendo vel diuiddo: & ideo fingit mõſtra. Chimęras: & operatur in ſomno ſicut in vigilia. Ex ſpeciebus præmemoratis cũ ad organum ipſius peruenerunt: diuerſas imagines componit: que a ſenſu cõmuni percipiuntur: dum rurſus ad ipſum deſcenderunt. Qm̃ vero hæc potentia in hoĩe ratione naturali decoratur. de qua meminit tex. in. l. at qui natura. de neg. geſt. & in. l. ſicut impendia. de vſufruc. &. l. nã hoc natura de condi. inde. ff. Ideo non neceſſario eod modo operatur nõ nunq̇ꝫ̇ enim ex compoſitione ſpecierum inttionum diuerſarum mõſtra fingit: quo nec aliquando ſimilia vidit. In brutis autem inſtinctu naturæ regitur: quæ in omnibus eiuſdem ſpeciei ſimilis eſt: ideo in talibus phantaſiæ opera non variantur. Simili equidem ingenio omnis hyrundo nidum & aranea telam texit. Huius potentię opera ſi vigilantibus non deſint: raro tamen ab ipſis percipiũtur propter fortiores motus ſenſuum. Dormientes autem quorum ſenſus exteriores vacant: ſomnia appellant: quia in ſomno apparent.

Caput Septimum.

Imaginatita. POtentia Imaginatiua eſt reſeruatiua ſpecierum a ſenſu cõi receptarum: quæ in ãteriori parte cerebri ponitur. Species em̃ rerum hic vocantur imagines iarum. vnde imaginatiua vocata eſt: & per hoc differt a ſenſu cõi: quia non eſt potentia iudicatiua: ſed ſolum reſeruatiua. Locupletiſſimi phõrum teſtes fatentur in natura noſtra ſenſibilium compoſitionem inter ſe ineſſe: oportet ergo vt in nobis ſit hec virtus que hec operatur & hec virtus inquantũ imperat ei intellectus. cogitatiua nũcupari meretur: inquãtũ vero imperat ei. virtus animalis. imaginatiua appellatur. inquãtum occupatur cõponendo & diuidendo formatiua vocatur: hec enim facit caſtra in ſphera chymeram fingit. & lupo cornua nam ſenſus cõmunis virtuti formali que eſt Imaginatio quaſi ad reponendum impartitur/ quod ei tradũt ſen