Nomina. SI nominum propriorum vel appellatiuoꝝ cuiuſcunqꝫ idiomatis fuerint, memores fieri velimus. notarũ imaginum nomina ſuis locis directe adaptãda ſunt cum earum prolatione rem per eas ſignificatã diligenter voluẽdo. Quæ ſi interrogaretur quid facit, pronunciaret tale nomen. Ꝙ ſi ad id tardi ſumus, imaginabimur hominem exercẽtem actionem vel paſſionem illius notæ imaginis: vel vnãquãqꝫ imaginem tenere vocabulum ſuũ inſculptum. Loca em̃ (vt infit Cicero. ij. de Oratore) debitis circunſtantijs proportionata habent adinuicem neceſſariã habitudinem cointelligendi vt ſi theſaurum in vertice montis offendero ſi iterum montẽ illũ pertranſeam (loco inuẽtionis cognito) in theſauri notitiam deueniam. Si vero difficilia ſunt vocabula: quę ab eadẽ litera & ſyllaba initium habent, ſumẽda ſunt.
SI oĩm generum carminis haud ĩmemores eſſe velimus, in primis ſententia conſideranda eſt:Carmina. quæ ſermone materno & vulgari ꝓferri debet anteq̇ꝫ̇ carmen in loco locetur: referemus ẽt ſententiã in imaginẽ & obiectum principale rei cũ repetitione vocali. Si tñ te non procliuẽ comperias, fiet repetitio materiæ etiã vocalis vſqꝫ ad quinarium numerum. Sic Quintiliano & Cicerone auctoribus memoria firmabitur. Accidentia veto viſibilia vt albedo ſunt memorãda per ſubiecta quibus maxime inherere vident̉ vt nigredo in mauro fuſcendo in Arabis albedo/ in Gallis riſibile/ in homine hinnibile/ in equo barritus/ in elephãte demonſtrabitur.
SI velimus memoria cõplecti hiſtoriam vel apologum, quatuor in primis conſideranda ſunt. Primo tempora quibus res geſtæ fuerunt, quorum ſcientia haberi poterit ꝑ annum Hiſtoria. Chriſti, vel per annũ mundi. vel per Reges ſeu Imperatores qui lapſis tẽporibus viguere. Secũdo nomina illorum qui his facinoribus & geſtis decorati fuerũt. Tertio regionum, inſularum, locoꝝ nomina: in quibus res geſtę fuerunt. Quarto qd̓ principale eſt, diuiſio materiæ ſummopere requiritur: q̄ imagini propriæ adaptanda eſt, ſententiam vocaliter proferendo. Si tñ his compoſitis debilem memoriam agnoſcis hoc adhuc remedio vti potes, vt imago in loco ꝓ