minatio. Quæ non tam cibi & potus & rei venereę apud veteres Romanos domeſtica ſolum obſeruatiõe ac diſciplina:Maſiniſſæ tẽperãtia. ſed publica animaduerſione legumqꝫ cõplurimum ſanctionibus cuſtodita eſt, vt Maſiniſſe tẽperantiæ frugalitas teſtatur/ qui cũ centeſimum ſuæ ætatis annum ageret/ vel ambulans ſolum in meridie ante tabernaculũ. vt ſuos milites temperantiæ exemplo formaret/ cibum ſumere ſolebat. Ad hãc venerandam canitiem eũ ſanitatis comes temperãtia ꝑduxerat.Romanoꝝ modus viuendi. Octauij auguſti ĩ cibo & potu parſimonia. Romanos Plinius pulte inquit non pane longo tp̄e vixiſſe. Valerius quoqꝫ ait adeo continentiæ attentos fuiſſe. vt frequentior apud eos pultis vſus q̇ꝫ̇ panis eſſet. Nec minus Octauij Auguſti tam in potu q̇ꝫ̇ cibo laudatur parſimonia: vini quippe natura fuit parciſſimus. Scripto prodidit Cornelius Nepos, cum in caſtris apud Mutiuam eſſet, non amplius in cœna ter bibere ſolitum: ꝓ portione ſumebat paneꝫ ꝑfuſum aqua frigida/ aut cucumeris fruſtum, vel lactuculæ thyrſim, vel pomum ſucci vinoſioris.Thyrſus ꝟga lactucæ. Lacedæmoniorũ tẽperãtia a Romanis emanauit. Secundas a Romanis cõtinentiæ & frugalitatis partes. Spartana ciuitas obtinuit: quæ ſeueriſſimis inquit Valerius. Lycurgi legibus obtemperans aliquãdiu ciuium ſuoꝝ oculos a cõtemplanda Aſia retraxit: ne illecebris eius capti ad delicatius vitæ genus prolaberentur. Audierant em̃ lautitiam inde & immodicos ſumptus omniaqꝫ non neceſſaria voluptatis genera fluxiſſe.
Curius maximũ Romanæ frugalitatis exemplũ ingens auri põdus ſibi a Sannitibus oblatum aſpernatus rapas in catino ligneo comedebat inquiens.Malo ĩꝑare hn̄tibꝰ aurũ q̇ꝫ̇ auro. Cyri in potu parſimonia. Malo hæc in fictilibus meis edere. q̇ꝫ̇ me diuitem eſſe. Vnde Iuuenalis. Curius paruo q̄ legerat horto, Ipſe focis breuibus ponebat holuſcula, quæ nunc Squalidus in magna faſtidit compede foſſor.
Cyrus ſenior cum ad hoſpitẽ diuertiſſet: rogaretqꝫ quid cœnę ſibi apponi vellet: reſpondit panem tm̃: & ſperate ſe ꝓpfluẽtem aq̄ riuum cœnaturum. Piſo in annalibus apud Gellium auctor eſt Romulũ magna cibi & potus vſum tẽperantia: eũqꝫ ad cœnam vocatũ ibi non multũ bibiſſe quia poſtridie negociũ haberet. Obijcientibꝰ vero multis Romulo: ſi oẽs iſtud faciant vinũ vilius fore: ait. Immo carũ, ſi quãtum quiſqꝫ volet bibat.Ego em̃ bibi quantuꝫ volui. Ego em̃ bibi quãtum volui. Hãc in mulieres legẽ tulit Romulus: vt ſi q̄ domi vinum biberit: ipſam vt