quid operis vt varijs negociorum affectſbus te occupatum offendat diabolus. C. nunq̇ꝫ̇. de conſe. diſtĩ. v. Non eñ ipſum ociũ omnimode dãnatum iri volo. nam in diſcẽdis artibus ocium eſt accomodandũ. l. artifices. de excuſa. artifi. li. x. C. Plinius omne tẽpus abſqꝫ ſtudio perire dicebat: Sopitos libidinũ fomites nutrit: varijſqꝫ criminũ cogitationibus mortalium mẽtem deformẽ reddit. Vnde Lucanus. Variam dant ocia mentẽ. Ignauos homĩes & languore marceſcentes: qui vitam in ganeis & popinis alijſqꝫ illecebroſis locis ſilentio tranſigebant. Athenſeſes in forum ꝓtrahebant: eoſqꝫ vt facinoroſos ſupplicio plectebãt.Ocij diſpẽdium Studio & induſtriæ virtutibuſqꝫ inimicũ videtur: libidinẽ ſuſcitat: libido cerebri euacuationem: cerebri euacuatio memoriam debilitat, & pene diſſoluit. Vnde illud Ouidianum.Ouidius.
Cernis vt ignauum corrumpant ocia corpus:
Et vitium capiunt ni moueantur aquę.
Ita memoria niſi exerceatur confeſtim tabeſcit: ſolitoqꝫ vigore deſtituitur. Pręterea Phũs tria pueris neceſſaria aiebat: ingenium, diſciplinã, & exercitationẽ. Cui aſtipulat̉ Quintilianus p̄cipiens memoriam exercitatione redigendã: ne nobis diſcamus ignoſcere. Valerius Maximꝰ lib. vij. refert. Appium Claudiũ crebro dicere ſolitũ: negocium populo Romano melius q̇ꝫ̇ ocium cõmitti: nõ qui ignoraret q̇ꝫ̇ iucũdꝰ tranquillitatis ſtatus eſſet: ſed ꝙ animaduerteret prępotẽtia imperia agitatione rerũ ad virtutem capeſſendã excitari: nimiaqꝫ quiete in deſidiam reſolui.Ocium duplex. Vt igitur breuiter reſoluatur duplex ociũ inuenitur. Vnũ philoſophicum. Alterũ vulgare. Philoſophicum eſt, cũ animus oĩbus curis ſecluſis, ſoli rei litterariæ incũbit. Vulgare eſt, cũ deſidia & inertia ab honeſta exercitatione deſiſtimus. De quo Seneca. Ocium ſine ſtudio mors eſt, & viui hoĩs ſepultura. Ideo Hieronymꝰ ſancte admonebat occupandum eſſe bonis rebus ingenium: & ſancte conuerſationis vſus altius inſerẽdos. Ocioſus enim. vt Senecę vocabulo vtar, nõ ſibi viuit: ſed quod turpiſſimũ eſt, ventri & ſomno. Tantam igitur obliuionẽ ac inertiã mẽtibus ſuperinducit: vt letheis aquis ſubmerſa & pene viribus exhauſta mens mortaliũ videat̉. De quo perbelle canit Mãtuanus.
Homini labor vtile ſemper.
