39
compactiores; neceſſarios etiam Deus vidit eſſe
montes, & colles, ac proinde valles, ad varias rerum
generationes, & conſeruationes. Iam igitur cum primum
diuino iuſſu congregatæ ſunt aquæ in locum ſuum, hoc
eſt in cauitates illas ſubſidentes; tunc in vnum &
eumdem globum cum terra coaluerunt, quia cauitates illæ
ſunt intra globum terreum, non extra; tales tamen, vt
aquis repletæ, extimam ſuperficiem paulo habeant
depreſſiorem, quam ſit ſuperficies terræ ordinaria, ſi
mõtes & colles non conſideres; & ſic pro vna & eadem
ſuperficie continuata merito vtramque habere
poſſumus. Teſtes ſint amnes multi, qui ad longum ſpatium
fluxum, & refluxum maris patiuntur. Certe littorum
& riparum ſupra aquarũ ſuperficiem eleuatio eſt adeo
exigua, vt alicubi pauciſſimorum pedum quantitatem
contineat. Montes etiam altiſſimi vix ad mille paſſus,
ſi perpendicularis linea ſumatur a ſummitate montis
ad radicem. Sed eſto, ſit duorum & trium ad ſummum
milliarium (Fabulas enim Atlantis, Olympi, Tenariffi,
Amatæ, &c. contemno) quid hoc ad totam globi
terreni ac ſimul aquei ſemidiametrum? Sicut ſi ex
longitudine trium millium & quingentorum milii granorum
in longum & ſe contingentium recta linea
diſpoſitorum (quæ eſt longitudo circiter octodecim cubitorum)
duo aut tria grana milii auferas, profecto nihil pene
ſenſibile ex tota illa longitudine cum ipſa comparatũ
detraxiſti. Hinc fit vt ſi a centro globi terreſtris
ſimul & aquei ducatur vnus circulus per ſuperficiem
ſupremam aquæ marinæ, & alter per ſupremum
cacumen altiſſimi montis, qui ſit in terra, inter hos circulos
inſenſibile ferme erit diſcrimen reſpectu totius
ſemidiametri: quid enim ſunt 3000. paſſus ad paſſus
3500000? Sicut ſi globus lapideus perfecte rotun-