In li. de me moria naturali: ⁊ ali bi.quã induſtriã veteres memoriã Artificialẽ nũ cuparunt. Eo ꝙ rationẽ doctrine plurimũ amplificet. Et eſt (vt vnica duntaxat notificẽ de a ſcriptione Tulliana) diſpoſitio imaginaria rerũ ſenſibiliũ in mente ſuper quas memoria naturalis reflexa cõmouetur ⁊ adiuuat̉: vt prius app̄henſa: facilius/ diſtinctius/ et diutiꝰ valeat recordari.Diffinitis memo:ie Artifi cioſe. Nõ itaqꝫ accipias hic memoriã ſiue naturalẽ: ſiue artificio adiutã: quatenus cõtra Reminiſcentiã diſtinguitur. Sed prout eſt ab vtraqꝫ exuberans virtute coniunctim vtpote retinendi artẽ: ⁊ retentorũ quomodolibet ad nutũ conſiderandi legendiue facilitatẽ. Frãciſ. Petrarcha.Quaꝫ Petrarcha in lib. de Aduerſa fortuna adiutã iri ſuadet in hec verba. Si tibi memoria fluxa fuerit: diligentia ⁊ artificio eã ſtringe. Cũctis memorie ingenijqꝫ defectibus occurrit induſtria: nil patitur perire nil minui: hec eſt q̄ philoſophos ⁊ poetas ſenes: virentiſſimo ingenio ac ſtilo: hec eſt que decrepitos oratores voce ſolida validiſqꝫ lateribus ac tenaci memoria ſeruare poteſt. Unde ſi tibi infida memoria eſt noli illi fidere: ſepe calculũ ſecum pone: quicquid credideris ſtatim exige hec ille.
¶Cõparatio memorie ad reminiſcẽtiã. Hoc autẽ inter memoriã ⁊ reminiſcentiã inter eſt: ꝙ mẽoria diſcrete ⁊ diſtincte reuertitur ad res: componendo intentiones diſtinctas cũ imaginibꝰ. Reminiſcentia vero ſiue Recordatio eſt motꝰ interceptus ⁊ abſciſſus per obliuionẽ: ⁊ eſt temporis ⁊ loci cũ collatione ordinis ⁊ reminiſcibiliũ dependentie. Et quando ex vno ſimili in aliud prouehimur vel ex contrario in contrariũ aut ex ꝓprietate in ſubiectũ deducimur. Sed Reminiſcendi media.
