Conspexere procul; sed postquam gramine toto
Miscuerat se turba Deum mortalibus armis
Tum vero exoritur pugnæ insatiabilis ardor.
50Jamque super muro, atque alta de margine fossae,
Litore jam super horrisono Tritonia Pallas
Aratam intendit vocem; Mars ferreus atro
Hinc nimbo similis turris nunc culmine ab alto;
Nunc rapidum propter Simoenta, per ardua cursans
55Culmina, colleisque, ingenti clamore catervas
Dardanidum ciet. in pugnam: furit undique ferri
Perniciosus amor, sitis atque infanda cruoris.
Tum Superum pater horrendum tonat æthere ab alto,
At terram immensam[1], montanaque culmina subtus
60Neptunus quatit, abque imis radicibus Ida,
Verticibusque tremit, Teucrorumque ardua tecta,
Argivumque rates, tum vero exterritus, amens,
Tartareus Pluto ab solio se corripit alto
Exclamans, pontum, totasque dehiscere terras:
65Exosasque ratus Diis, & mortalibus umbras,
Et loca senta situ, ac Superis metuenda refusum
Admissura diem, & pertæsi lumina Phoebi.
Tanto Coelicola in pugnam clamore ruebant.
Neptunum contra arcitenens pugnabat Apollo.
70At Marti sese opposuit Tritonia Pallas:
Obvia Junoni ingreditur soror aspera Phœbi,
Venatrix arcumque gerens, gravidamque pharetram.
Mulciber hinc illinc rapidi stat vorticis amnis,
Quem Xanthu Superi; ast homines dixere Scamardrum
75Diique Deos contra furiis ingentibus ibant.
Hectora Priamidem sed enim fremebundus Achilles
Gramine vestigat toto, quem sanguine fuso
- ↑ V. 59. At terram immensam. Unde Neptunus Ἐννοσίγαιος terræ quassator dictus. Sublimem hanc imaginem multum commendavit Longinus, qua nulla quidem sublimior in profanis vacibus invenitur.
