Pagina:Gallia Christiana, 1715, T1.djvu/693

E Wikisource
Jump to navigation Jump to search
Haec pagina nondum emendata est


1507 ECCLESIA BAIONENSIS. 1508 BAIONENSIS ECCLESIA. BAIONA urbs celebris ad confluentes Nivi* & Aturi*fluviorum posita, tribus tantum leucis abest ab Oceano, cujus exæstuantis frequenti accessu naves cujustibet magnitudinis ad hunc portum appelluntur ex Gallia, Hispania, Britannia infusa, denique tota ex Europa. Baiona autem dicta creuitur a quingentis circiter annis, ob commodum portum hunc, quasi Baia-ona, id est bonus portuS, seu Baja-june, hoc est, juxta Oihenarti Vasconis sententiam, locus seu regio portus. Antiquum celebris hujus urbis nomen fuit Lapurdum, quod adhuc in pago & agro Baioncnsi perseverat ; dicitur enim vulgo pais de Lapord, & de Lapourd, corrupte de Labourd. Lapurdi meminit Notitia imperii Romani his verbis : In provincia Novempopulana tribunus cohortis Novempopulana Lapurdo. Sidonius ludens cum amico Trigetio epistola xn. libri VI11. & invitans eum ad epulas ait : Hic Aturricus pifeis Garumnicis mugilibus insultet j hic ad copias Lapurdenstum locustarum, cedat vilium turba cancrorum ; locustas appellans carabos, qui ad A turri ostia capiebantur, & adhuc in hac abundant ora, dicunturqueiangostæ ab indigenis. In pactione Guntramni & Childeberti regum, inter urbes quæ ChariDertiiS rex possederat Lapurdum recensetur, cum Vico-juli » Conseranis, & Albige. Lapurdum esse Lutarburgium Tarbellionum coloniamjn veteri sapide a Goltzio & Panvino viso signatam censent eruditi. Olim quoque appellabatur civitas Boatium. Boates autem perperam a Jo- sepho Scaligero.Boii existimantur^ pais 4iltocsu, qui, ut pote vicinusagriBurdigalensis, non Novem- populanæ provinciæ, sed Aquitaniæ 11. tribuitur.Lapurdi, nunc Basonæ, vetustatem arguit veterum mœnium forma, aliarum urbium non vulgaris antiquitatis structurae accommodata, inquit Oihe- nartus. Sub Angliæ regibus Aquitania potitis floruit hæc urbs s asseritque ad an. 1239. Thomas Walsinganus in hypodigmate Neustriæ fuisse olim Basclorum caput & regni sedem. Secundum dignitate locum ob commodum portum, frequentes naves, vini mercatum > viros bellatores, quos commendat inviolata erga principes suos fides, inter Gasconiæ civitates Baionæ tribuit Mat- thæus Westmonasteriensis ; scilicet post Burdigalam primariam sedem. Nunc Baiona caput est præ- fecturæ, cujus termini sunt, ab ortu Bearncnsu provincia, & inferior Navarra > ab occasu mare, a Septentrione Aquensis præfectura, a Meridie Pyrenæi montes & Vedasso amnis, subestque par- lamento Burdigalensi. Suos quondam habuit dominos vicecomites dictos, quorum seriem ab anno circiter 1060.exhibetOihenartus 1. m. c. 13. De optimo Baionæ portu supra meminimus, ex quo etiam nomen ejus diximus desumrum. Attamen a trecentis circiter annis A turri fluvii ostia, quibus influit in Oceanum, ingentes arenarum moles vi ventorum & maris æstuantis congestæ pene obstruxerant, ac navibus aditum præclusc- rant Sed Oihenarti ætate, ut ipse narrat, exorta gravis tempestas, omnes illas arenas, quæ fluminis ostia insederant, illico disilpavit, prioremque fluvii alveum, quod humana opera non potuerat, pervium fecit : Hissus calestis beneficii memoriam Baionensispopulus solemni supplicatione quotannis celebrat, inquit Oihenartus. Hæc de politico statu, nunc de ecclesiastico. Baionensis episcopatus, qui subditur Ausciensi metropoli, initia obscura sunt, ut infra dicemus ; ejus vero fines describuntur in hac Arsii chara, quam idcirco typis mandandam duximus : • In Dei nomine, ego ARSIUS indignus & humilis Laburdensis episcopus, volo tradere notitia successoribus & posteris, ea qua nostro episcopatui, scilicet B. Maria Laburdensis subjacent loca. Idcirco hacsubtili & canonicali auctoritate subnotamus, ne forte, quod abstt, successores nostri episcopi, vel archidiaconi in dubio stnt laboraturi, qua in nostro jure subjacent, seu qua priscis temporibus ipsa La- burdensis ecclesta publico auxilio, vel constlio fidelium canonice Acquistvit. Non enim dignum videtur, ut aliqua fraus in fancta catholica & apostolica ecclesta laboret, sed potius veritas, qua ao auctore mundi semper erigitur. Et ideo qua post mortem testificari non possumus, authentica auctoritate, & exemplo scri- ptum verissimis in membranets reliquimus, ut omni dubietate postpostta, pralatores S.Laburdensis ecclesta cum pace quod invenerint testificatum, nostro testimonio velsancitum, absque adminiculo ullius anxietatis teneant, ipsamquesanctam matrem ecclestam ex acquirendis, vel acqussttispristino in honore restaurent, & ad posse ex stipendiis subjacentium fideli modo adificent. Omnis vallis qua Cirsta dicitur usque Caroli Cruce A. Vallis qua dicitur Bigur. Vallis quaErberua dicitur. Vallis qua’Vrsuzaa dicitur. Bastenitem Vallem usque in medio portu Belat. Vallem qua dicitur Larin. Terra qua dicitur Ernania, & S. Seba- stianum i de Pustco usque ad sanctam Mariam de Aarosth, & usque ad sanctam Trianam. Has tenemus & possidemus in dominio S. Maria Laburdensis ecclesta, eo tenore, ne unquam ab episcopo vel ar- chi episcopofiat ulla contradictio, vel proclamatio successori nostro, sed potius fit affirmatio. Hac autem affirmatio seu astipulatio facta est inprasentia domini archiepisuopi Auxitnsts Odonis, necnon&aliis vi- a Hujus Crocis mentio fic in cbronico Viziliacenst, ubi agit de ditionibus quas Ludovicus rex Francorum dictus Junior ducta ia matrimonium £liaGuillclmi Aquitanorum ducis comitisque Pictavorum, Francorum regno addidit : Oumtm Aquitaniam, Gasco- fuam, Basctoniam, pdavarriam, usqut ad moatts Pyrenaei qjp usqut ad Cruetm Carolt ; qux polita erat in excelstori Pyrenaorum loco, ubi nunc faccllcm fancti Salvatoris, ad Yvainetam, inquit Oihenartus Notitiae Vasconi* L m. c. 4. Pt Baiona ejusque episoo- patu confulcndi sunt laudatus fcriptor & V. C. Petrus de Marea iu hist. Bearncnfi. fanum (aucti icbastiam in Ipuscur provincia.