Jump to content

Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/183

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est

ki AI ρ 4τI ¶ Iraſilienſibus eſt Lablab Aſpini. de quo vide Car. Cluſ. Rar. Hiſtor. bar. CCxυῖι. Planta hæc ex Affica in Traſiliam tranſlata Phaſcoli eius cocti comeduntur. C xV I. ana ſive Annanas. Tareriaya. Arapabaca. Vrucatũ.

Braſilienſibus. Anng Luſitanis. ̇μιι Oνιd Carol. Cluſ. Rar. Hiſtor lib. II. ap. II. Strobylus aũt Rux pinea Monard. cap. LIIII. Ex radice proxeniunt quindecim aut plura folia A. locͣ ſoliis æmula, duos arquε ctiam rτεσ digitos longa, ſinum aut ſuſquidi. git. lata, ſibi latiſſima porſus extromitatos anguſtiora & aguminata. craſſã, ſaturate riridia. in amibitu dentigulis prædita. inſtar dentium Luci: in medio horum capituſum proyenit inſtar Cinara fructus e juſmodi ſoliolis a cutis Compoſitum. inſignis Cinnabrii coloris. quod ſucceſſu temporis augetur, figuta inſtar Strobyli, &dum angetur inter ſpliola cius prodeunt floſ culi cærulei, tribus foliolis ſinguli conſtantes. Folia plantæ magna interius ad partem qua fructus inſidet etiam inſigni colore rubro ſunt tincta. Fructus quando maturuit magnitudinem obtinet mnaioris melonis vulgaris. figuræ oralis, exterius cminentiis conſtans, quaſi umbolicis humanis. quæ in totum flayoſgentis coloris, per oras autom incarnati. quælibet autem in medio foliolum habet triangulatum, ſertatum. gryſcum. Eructus odoris eſt ſua viſſimi. ſaporis. fere inſtar ſragorum. gratiſſimi, apprime ſucculentus. Cortex ille abſcinditur & fructus ſe cundum longitudinem in partes ſpcatur & coreditur. IIgilium illius quot relinquitur inter ſocandum inſtar pilæ quadram etiam amboditur, & pro optima part habetur: in ſui medihabet medullam duram & lentam inſtar paſtinacæ quæ abiicitur: Continet fructus in ſe granula ſeminis. Iructus maturus ſuperius plantam iuniorem habet. quæ decerpitur & ita ſine radige (nullam enim hibet) terræ imponitur. quæ ſequenti anno fructum fert. Vna quæque planta ſemel Eunicum fructum profert annuo ſpacio. & fructus noram ſimul plantam, quæ cum plantatur, vetus cradicatur & abiicitur ut pote inutilis.

Ex fructu hoc ſuccus exprimitur & cum aqua miſcerur, daturque in ægritudinibus a Iraſiſieyſibus prout nus hydromel damus. Condiuntur eriam ſaccharo & adſerrantur. ana quæ ι Solis maturatur haud bona eſt. Braſilienſes vocant Nana cacaba. Monſe Decembri & Ianua. tio maxima habetur copia. Reperitur & &an bτουa. id eſt. ſilyoſtris. cuius ſrictus inſignis magnitudinis. oralis citrulli magnitudine. compoſitus quadrangularibus cylindris in cxtremitate quadtate pyramidalibus. per maturitatem flaxeſtentibus. qui ſeparari ab inyigem poſſunt. Cari hi ſunt inſtar oſſis in capite vitulorum quod Den Nitrahi vocamus: continentes granula συ alia innumera pallide flayeſcentia. papayeris inaioris ſemine maiora. ſavia. & dulciſſimo rore imbuta inſtaur mellis. Quodlibet corpus cylipdrigum ſeparatum exprimitur digitis in os, ac gramhula illa rore melleo imibuta abſorbentur. gratiſſimi ſaporis. Fructus etiam tranſyerſim diſcinditur in taleas. τλκεη1λτ ¶ Braſilienſibus: an Fraxinella ſiliquoſa an quinquefolium folio Capriſo. ln? Ex radice longa paucis filamentis prædita. lenta, albiſſima. aſſurgit caulis tres circiter pe-