1g GVILI E L XI I P I S ON I SM. D. D E M E DI CINA B RA S I LIEN S I II B E R I R I M V S. Qui agit de Braſiliæ Ac̓re. Aquis & Locis. Mry Iε τη κη de humani corporis malis, eorumque remediis in noyi illa orbis parte familiaribus, operæ pretium facturus videor, ſi de Aẽre, Aquis & Locis ſtũ de natura cœli ſolique Braſiliani pauca quædam præmittam. Quod vel id co neceſſarium eſt. ne ſideribus deinceps aut regionibus fertiliſſimis omnino ſaluberrimis perperam artribuatur, quod vel incolarum vel advenarum inſciti aut intomperantia eſt imputandum. Eorum imprimis qui extremas & incognitas mundi plagas adeunt. ut profaſſione artis, ſalutis humanæ præſidijs. mortalibus oneram præſtent Magni tamen Hippocraris effati immemores. tam in ſanitatem conſervando, quam in collapſam crigendo. non raro deficiunt. Braſilia autem præſtantiſſi. ma facile totius Americ pars penitius introſpecta. incunda imptimi. ſalubrique tomperie ex. cellit uſque adco. ut merito cum Europa atque Aſia de clementia Aẽris & Aquarum certet. Si tum ſi ſpectes & figuram, a ſecundo ab Equatore ad quartum ſupra vigeſimum latitudinis gradum cxcurrens. trigoni oblongi ſpeciem refert: cuius baſis EEquatori obyerſa. ab oriente in occidentem recta protenditur. Latus ad orientom ſpectans Heſperis /thiopibus ob acet, va. ſtiſſimo mari interpoſito: uride tam ωryoris oblectamnento, quam ſummo τιtε aε νaletudinis bono. habitata eius frons. blandum & benignum Subſolanum ab auris matutinis natum, con. tιnεηεετ rεcipit quo homines cæteraque animantia demulcet. & ab intolorabili ſolis vertigalis æſtu vinilicat. Qui, ſi mate accedat, ſummo quidem mane, ſi tecedat, adultiori aurora perſentiſcitur. Nec langueſcit circa veſperam. ſicut ſolet multis Indiarum locis, ſed intendi tur adeo a cõmitante ſole ut ultra medias noctis horas non raro vigeat. condenſatioque aeris nocturna nequeat dilatationem & motum illum naturalem Aẽris facile hebetare aut vingere. Alterum vero latus (quod a Petuano regno celſiſſima montium iuga & immenſa diſterminat ſpacia Zephyrus licet inſaluber, mediterrantuſque ventus, propter infinitos quos perflat paludoſbis lacus ſera nocte infeſtet: tamen a montibus mari yicinis perpenio coergetur, adcoqꝫ ab Tur marina pellitur. ut ad littora ulque vix queat penetrare. Qui, ſi aliquando ob plurioſas malacͣ ias. per dici integrum (quod rariſſime quidem obſeruatum eſt) ſpiraſſe conſtiterit, remotioros a mari. occidentique obyerιοσ. vehementius: maris vero accolas & imprimis nantas una vix leuca a littore remotos benignius exercet. Qnemadmodum incundiſſimis ac conſtantiſſimis his anni tompeſlatibus haud magna mutationes. ira diuenis & nucturnis cyidentiores contingunt. quod dies & noctes non magis pares ſint ſpariis. quam differentes calore & frigore. Nam Sol altius aſcendens, poſtquam terrarum & hominum poros aperuit, profundius gari interrallo ſe occulit. undo condenſatio abris maior extremam partem noctis magis roduam cſficit. Hine rigidum & penetrans frigus a tertia hora nocturna circa gallicinium ad ortum uſdue Solls corpora ferit. Ita ut hanc terram fecens ingreſſis moleſtum ſummeque noxium cũc ſplent. QLod qui non eyitat, haud facile vitum bearam in hiſce vel allis Indiarum xicxordietur. Cuius rei non ignari Braſiliani focum perennem in tuguriis juxta lectos penſiles alunt. quſque beneficio nocturnum frigus tolerare & venata inſecta arcere queunt. Por 1α tε
Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/19
Appearance