jam dudum in hortis colitur. Operæ Pretium tamen duximus hic addere quæ fr. Limenes de hide planta prodidit. kIcxICIIIIinquit. υοεaηη Chii plantam quæ fert ſiliquas illas quas Inſulæ Hiſpaniolæ incolæ uocant δι. & Antiqui, ut quidam volunt, Siliquaſtrum. Iiſpani Piper Americanum & Acuarius Capſicum. Hac planta licet jam dudum in hortis Hiſpaniꝝ fuerit eult. non modo propret ornatum. verum & uſum in cundimentis tamen quia in Amẽrica plures illius ſpecies obſerrantur & filiquæ illius in tam frequenti ſunt uſu, ut vix odulia reperias quibus non admiſceantur. & ſacultates illius itidem notiſſimæ ſunt, operæpretium puto illam deſcribere. & varias illius ſpecies quas villi. indicare. Folia autem pene omnium ſpecierum ſunt ſimilia Solani foliis. Fnauhchilli tantum excepta cuius folia ſunt minora: fert ſlores candidos. quibus enaſcuntur ſiliquæ. initio quidem rubentes. tandom veluti aduſti coloris inſtar utarum paſſarum. plenæ ſemine minuto, ſubtili. caudido & umbonaro. ſapore acri & cauſfico. ita ut calidum cenſentur in quarto gradũ & ſic eum in tertio: licet viride obtingat ſuc cum excrementoſum, qui tandom conſumitur. Vnde ſit ut flatus excitando exciret venerem: atque etium alrum ſolyat. non ſine torminibus. præſertim in iis qui non alſucyere: alioquin moderate ſumtum moret alrum, (Culus cauſa videtur illius acrimonia) menſtrua atque urinam: corroborat ventriculum a cauſa frigida debilom: excitat ſitpra modum apperitum genus quoddam Chilli ſalſum. mixtum cum Thomatis. ut vocant. IIII lomuil appellant: cracuat humores pituitoſos ẽ quacumque parte corporis. præſertim illos qui juncturas corarum obſident, & Sciatigam ſolent generare. Iecticis veritrem ac Iumbos clariculis aut aciculis chille inibutis pungere, ut ſolent barbari. utiliſſimum putatur remedium. Veruntamen ſi quis crebrius & immoderate Chille utatur. inflammabit renes & hepar cxcitabit dolores in renibus, phreneſin & dolores hypochondriacos. abſceſſus internos & ſimilia mala. ABarbaris fere pro cibo ordinario. ab Hiſpanis vero pro condimento nſurpa. tur. Raſcitur locis tam calidis quam frigidis. melius tamen temperatis aut aliquantum calidis. rima illius ſpecies appellatur a Nlexicanis Quauhchilli. quaſi dicas arboream, & in Hiſpaniola ubi minor eſt & ſiliqua rotundior Axi montenſe ſiye Caribicum: hæc ſpꝑcies omnium minima eſt, forma & mole ſimilis oleaſtri fructibus. & cuni omnes ſpecies calidx ſint in quarto gradũ. hæc omnium calidiſſima eſt & maxime cauſtica, quatẽ rantum condimentis loco piperis adhibetur: producit ſemen toto anηo. retunda ſpecies vocatur Chil̓: εενιη. quia colore & figura valde ſimilis eſt moſquitis. id eſt, culicibusdicitur alijs τεισηήlatl̓. quod ſonat ſtercus ayium. ob colorem & parritatem audio ab incolis S. Dominici inſulæ Huarat i nac appellari: hæc ſpecies licet riridior videatur, tameη citius virorem deponit. Tres illius numerantur ſpecios pro diperſitate locorum in quibus creſcunt. & tempeſtarum quibus colliguntur. Prima eſt vulgaris: altera huic quidem ſimilis. ſed rergeris ad nigrum colorem, undo Tlilebilli nominarur: terria minima omnium ſeritur menſe Septembri & maturat fructum a Decembri ad Calendas Apriles. Tertia ſpecies appellatur Tanalchilli, ſeritur menſe Auguſto. locis cultis. quando ſam pluriæ ceſſant. maturat fructum a Noyembri ad Martium, qui principio quidem eſt viridis. ſed ſenſim rubeſcit: In Hiſpaniola vocant Ari candidum. Sarra ſpecies appellatur Chilcagili. ob croceum colorem quem addit condimentis & cibis quibus miſcetur, unde in Hiſpaniola. ιεξaη Axι dicunt: ſiliqua ſex ſeptemre digitos tranſperſos Ionga eſt & mediocriter tenuis colore rubro & nonnunquum aduſto. Quinta illius ſpecios dicitur Nexicanis Tinquabro. quia ſilyeſtris eſt, in Hiſpaniola. xi coral ob formam & colorem: ſiliqua eſt tenuis & quinquę digitos tranſterſos longa: ſeritur menſe kartio, & feri fructum fere ormibus anni menſibus. lexta ſpecies appellatur Tzθηchilli quia blandior eſt, ſiliqua illius eſt longa & lata rubri co loris. ſemen autem tam remiſſam habet acrimoniam. ut rulgo cum placentis quæ E Mayrio fiunt & Chillaqmile appellantur, commedatur: optimum nutrimentum prabere teſtantur barbarι. Solent hanc ſpeciem humi ſpargere ut ſiccetur ut ita melius poſſit ſerrari. nam aliter facile corrumpitur ob nimiam humiditatem: ſcritur & fert fructus omnibus anni menſibus. Reperitur & alia ſpecies quam vocant̉ Milchill̓. cuius ſiliqua quidem præcedentibus non elt minor, ſed attenuatur ſenſim & doſinit in mucronem: coloris eſt aurei, colligitur eiſdem ierſibus quibus Maizium. Phires præterea ſpecies obſerrantur in Inſula Niſpaniola & inter illis riõfiſſima, quæ ſiliquas fert inſtar ceraſorum, eadem forma & molo: naſcitur autem in ſtar arbnſcula & appellatur ab aliis quidem Struchnollendron. ab aliis Spendocaplicum. ab Huſpanis cerillis acer Americæ. Item alia cuius ſiliquam vocant roſtrum pineæ uuσισ& ro. Itrum ayis. qb figuram utraſquẽ. Laboram ſine Baniaram corniculataII: Cazicar hortenſe & alias quis breitutis carſa prætereo. de præcipuis dixiſſe contentus. H ec ille. Semen huius planta adco eſt acre ut carendum ſit ne quis digitos ad oculos ferat, cum illud confricuit
