quas mirabiles effectus edere affirmant. Alii ſolent radicem pondere ſex dragmarum in pulyerem redictam & in ſex aquæ unciis per noctem maxeratum. mane exprimẽte & percolare at que aquam illam exhibere: ego aurem eandom miſceo cum uncia aur patilo magis ſyrupi de Matlalitetic aut Salſaparillæ aut foliorum Senæ arque ita purgat ſing ulla moleſtia. Quum Sca monea deſideratur huius ſuccus expreſſus & ſpiſſatus illius yige uſurpatur in Electuariis. quæ illam poſtulant̉. Quidam & radige liac utuntur forma unguonri aut cmplaſtri ad vitia oculorum curanda. Tertia ſpecies maximam partem naſcitur in terra nigra & locis petroſis, radige magis tenui: duabus huius dragmnis commodiſſime ſit electuarium laxatium cum xx. dra amis Sacͣchari Trautli ſiye Tragacanthx. quo leniter cyacuantur cholera atque flegma, nec puto in America facile reperiri poſſe medicamentum quod illu ſuperet. Alii ex illius decocto conficiunt ſyrupum qui quantirate trium unciarum ſumitus eꝑregic purgat pradictos hurnores. Naſcitur multis locis calidis Norx Hiſpaniæ. licer Hcchoncanæ proyincia, ubi primum innotuit. præſurarur, communis quoquę eſt in Temimiltzingo. ubi radicor hηης Cum Cauda Tlaquatzin animalis pari pondere mixtam, miribiles aſſerunt edere effectus in ciendo urinam. Oporter ſiccari radicem & ſcryarmοtο aηηο: ſed in colligendo vitanda eſt radix haud multum illi diſſimilis, quæ præſentiſſimum eſt venenum. Quum Author noſtor. quom ſe qui mur, ſcriberet. nοn tam prohe cognita erat hæc radig, ſicut neque ipſa Aora Hiſpania: poſt illa plures illius ſpecies ſuerunt repertæ. magis lenes in operando, licet ires illæ ſpecies ab. ipſo proditæ, celebriores ſint. E magis uſurpentur. Prima eſt quam Hiſpani vocarit δiεσhθεμη Aloco ubi primum fuit inyenta, cuius in illa proyincia & in Guad alaiara duæ reperiuntur ſpecios una venenoſa. quam Auctor noſter monuit vitandam. altera quæ moderare pular. u triuſque radix grandis & criſſa. ſed nobilis nuior. Alia ſpecies quæ appellatur Mat laliteric. multo minus purgans quam præcẽdens. quam quidam perperam frigidam faciunt, haud intelligentes purgantium iedicamentorum facultates, quæ nullam frigiditatem admitrunt: hæc romiſſius purgat quam auteedens. atquηε ornni etatum & ſexuum gαηerι ωαηyαnit. criam pregnantibus exhibetur ſine noxa Ex hac radige ſit ſꝫ rupus hoc modo: Recipe ſex libras ra dicum recenter effoſſarum & demto prius cortice rado & indt ollæ vitriatæ, ſuper infunde to tidem libras anuæ fontanæ feryantis. atquo obtura os ollæ. & ita probo opertam relinque per horas μητγ. de in exprime & miſce illius colaturæ quatuor libras ſacchari & coque leni igne donet ſpiſſitudinem mellis acquirat. ſumuntur tros aut quatuor huius ſyrupi unciæ ad purgandum. Alia ſpecies appellatur Talaρ⁊ a loco ubi primum fuit reperta: line longe potentior eſt cæteris. licet molẽ ſit minor. evacuat gonerarim omnes humores peccantos. led ſumma cpus eſt vigilanria co dic quo ſumitur atque adeo ſequenri. Ex hac quoque ſit ſyrupus, admodum utilis in quibuſvis morbis. & imprimis iis qui lis renerga laborant. Componitur ad hunc modum. Recipe radicum Xalapæ unc. y. Tolipody unc. ij. Hermodactyl. une. i Florum cordialium, Iuiubarum ana pugnum unum: Cinnamomi aut Canellæ præſtantioris: nucum muſcat. ana duas dragm. & ſcmis: frangantur omnia & magerentur in ſex quartariis aquæ per noctom, dείη cõqηantur Iegundum artem donet mẽdigtas Conſumatur: colaturæ addantur duæ libræ ſacchari & pCrεοqνηtur dongẽ ſynipi ſpiſſitudinem acquirat: denique cII pene roſriguit. miſcεaηηπ οαο grana exquiſiti muſci. Monendi ſunt qui iſtis radicibus utuntur ad purgandum ne poſtero dic mane ſumant ſaccharum roſatum aut aquam, ſod potius pectu. ſulum volucris alicuius. aut carnem oxillam aſſam, nam alias ſacile recidiram purgationis patiuntur EgrI nοn ſine diſcrimine. Omnes ſpecies reperiuntur in Nονa Hiſpania magna co pia. Atarl alitgrit habet radicem omnium maximam, huic proxiηη τιεεhεaε ιη: multo minorem venenoſa ſpecies: omnium maximam Talapa licet circuloſior ſit & longior. Vniyerſæ autem ſunt calidæ & ſiccæ in quarto gradu, præter ATat lalitgrit quæ moderate calet & leniſſimẽ purꝑat, iieoque & ſecurius nſurpatur. Ex iis quæ diximus apparet quantum fidei adhibendum ſit Nonardæ & Alfonſo Inooſſo in iis quæ de his radicibus ſcripſerunt. Non differunt autem hæ plantæ foliis. floribus aut fructibus. niſi ratione ſoli. quo fit ut alibi maiorẽs alibi minores huiſcantur: tantum flores nonnihil differunt colore, qui fere cxrulgus oſt. re rum aut ſaturatus aut dilutior. Hac ille. Ex hiſꝑe antem præſerrim quæ dicit de ſemine facile apparet plantam quam Auctor noſter doſcribit non eſſe eandom cum illis quas Er. Iimenes deſcribit. Car. Cluſius norat ad Nonard. cap. Li. ſe aηησ η η LxIx. duo genera ſõminis accepiſIe ex Hiſpania quæ plantæ Mechoncan eſſe dicebantur: unum caliculo ſine ſiliqua, ſomine que nigro quaſe eſt Sc amonii aut Conrolunſi maioris: alterum oblongiori aliquanto calicũlo ſemine ruffo & quam ſuperius Ionuiore tenerioreque. Utriuſque ſiliqua parte interiore crat Ianuginol.a. Lu utro que ipſi naras plantas. quæ prodibant Conrolunli modo, de in proxima podimenra ſcandebant multis ſarmentis & amplectebantur. folis Conyolunli maloris. ſed tenerioribus & colore magis flayeſcente: hyemis autem inclementiam eas ſuſtulliſſe. Ego
Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/192
Appearance