Jump to content

Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/20

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est

ro rectus aſcenſus & deſcenſus Solis brexiſſima facit crepuſcula, nocteſque adeo diebus pares. ut ne quidem unius horæ diſcrimen agnoſcant. Noctibus æſtiyis. frigus intenſius: hybernis. quod miteris. mitius ſæpe perſentiſcitur: are ſcilicertranquillo & nubibus undiquaque preſſo plurias molient. Ruricolæ poſt noctes ſolito frigidiores. dies ſorenos ναdιει νεrο firmam valid imque corporis conſtitutionem pollicentur. Contrarium ſi tepidæ & humide noctes prægoſſerint. Pluyialis temporis initium ſit menſe Martĩo vel Aprili. Auguſto ſinitur: quo Sol redux cx Cancro materiam pluriæ ex parte diſſolyit in ventos. Vnde procellæ & turbines ſubinde na ſcuntur, quas mox vernum tempus excipit, eaſque blandiſſime componit. Dιverſitarom quidem umbrarum nunc in Auſtrum, nunc in Septentrionem proiectarum agnoſcunt Tropico. rum Incolæ. qui Amphiſcii proinde dicti, verum nullam cirga anni tempeſtates mutarionem bis accedente & retrocedente Sole. ut multi exiſtimarunt. ſed ſolummodo abcunte ab ¶Equatore vel ad Tropicum Caneri vel Capricorni, uſque dum eo redierit & æquinoctium abſolyeήιt. ττθρετ δρινι dupligem æſtatem uno anno dari teſtatur in gypto. non adeo quidem Solis. quam miro Nili acceſſi & receſſu pronatam. Braſilia incolæ Antæciſunt Hiſpanis & Ethiopibus, Perixci Iapenſibus, Antipodes Aurex Cherſoneſi incolis. Duo tantum dantur anni tehipora quorum unum calidum & ſiccum. Aſtas dicitur: alterum calidum & humidum æſtati Europææ ſimile, Bruma vicem ſupplet. Idque in omnibus Indiis intra utrumque Tropicum veriſſimum deprehenditur. Lic et enim ky berni & æſtiri temporis initium & finis, ob particularia incidentia loci, tum & Equatoris maiorem vel minorem vicinitatem non in idem incidant, plerumquę tamen Annus. ſex circiter Ieήſibus ad humidum, & totidem ad ſiccum vergentibus abſolyitur. Et quidem ea ratione. ut in multis Africæ & Aſiæ, ciuſdem nobiſcum latitudinis oris, maxima exinde intenſio & remiſſio æſtus. hic nulla vel ſaltem exigua percipiatur. Sole. licet Braſilienſium Tenith. menſe OCobri & Fehruario tranſeunte. radiiſque ſecundum angulos acuriſſimos reflexis terram fericηte. Quæ diyerſitas iſtarum Regionum incolis ob crebras malacias. noxios que tepores. interitum, hiſec ob dominatricem autam, ſalutom promintit perpetuam. Vnde facile eſ col ligere Anni tempeſtates. non tam immediate Sple ciuſque motu. quam ipſa Ventorum ſpecie. aſtrorum adſpectus diverſitare. regioniſque qualirate & ſitu peculiari diſcerni deberi. Eadem cauſa ſolemnibus illis Torridæ Subſolanis vel Taponiis reddi poteſt. Quin in locis hiſce mediterrancis, paulo verſus οccidentem noctes ſunt frigidiores quam in maritimis. uſque adco. ut aliquando pruina capillos quibuſdam riguiſſe conſſet. Etenim in Indiis cum multa admiranda, tum illud imprimis omnium phyſicorum ingenia ſuperat, quod in eadom cœli plaεa. paτι Solis acceſſu receſſuque. iiſdom anni menſibus ab ortu circa Gecanum æſtas & ſicciras. ab occaſutrans iuga montium & paludes Braſilig, hycis, nebulæ & pluyiæ. Vt in tanta loco rum vicinitate, quod ad rationem tempoſtatum attinet. iidem pene populi ſibi mutus antipodos τιdcaηινητ εſſε. Quam divorſitarem diſſonamque naturæ varicratem atque alia cuſcemodi. ſi quis diligentius apud ſe reputet. profecto interliseiriquos multa de Equinoctiali circulo torrida Zona ōpinatos eſſe. Proinde contra Ariſtotelis & Plini aliorumque mentem non ſolum habitabile hoc Clima, ſed temperatum & ſertile ut ique reddunt. tum rores perpetui. tum pluriæ & incundi a pelago flatus, dum rapores mane ſurgentes & nebulas tempoſtiye diſ cutiunt, æſtumque meridionalem temperant. ac ſoles puriſſimos & nitidiſſimos reddunt. Hinc porro linmorum. qui in nobis ſunt, a putredine conſeryatio. Neque tamen præcipus ſalubritatis vel longævitatis ratĩo. ut quidam voluerunt. Aquatoris vicinitas. ob æqualita. tem tompeſtatum, quam imaginantur. Nam multis ſub linea quinoctiali locis habitatis, nec ſolum nec cœlum eſt ſalubte ſicut Inſulæ D. Thomæ. Guinea. aliæque proyineiæ teſtantur. ubi corpora a torrente calore areſcunt & reſolyuntur, minimeque longæra fiunt. Quoniam attracti rapores. aSole licet verticali E præſtantiſſimo, ob perpetuas malacias non diſper guntur. neque aquæ ventilantur ſed ſtagnant. Tum ſi qui perſſant venti. languidi ſunt & velutiE longo irinere defatigati. ventis ſubitis vel mediterrancis facile ſe ſubmittant. Vnde tepores Taporoſi. nebulæ & putredines enaſcuntur. Quod ſub Equatore nauigantes miſere circa penuaria & aquam imprimis expetiuntur, quæ bis terre ſœtorem ac putredinem concipit in yaſis, antequam durabiles omniſque corruptionis tandem cxpers ſiar. Braſilix vero vaſtiſſi. mus occarius tum pluyijs. tum imprimis ventis perpetuam materiam ſubminiſfrat. qua littus cxhil. iret, non tepidam, ſicut extra Tropicos ſubinde ſolet. ſed veluri gelidam & ſiccam. cam que a dolc illuſfratm ab oriente in occidentera ad millaria aliquot perſpirat. Accedit quod paluſtribus & olentibus pluyiis ex contirienti ortis. numquam infeſtetur: Cum inſulis vicinis (quibus multæ Indiæ orientalis & Africæ partes cinguntur, turbidiſque ventis agitantur) hæc regio carcat. Cxlum ſæpe quidem nubibus ex oriente verſus occidentem latis obductum videas. ſed ta