H 1T ο I. I L λητ μ κ γ ν L I I. I I. T τημηγτττιηττL quam aliqui yοςant Cacathi arl̓. quia capiti impoſita conciliat ſomnum. atque adeo ſolo contactu videtur ſomnum generare (facilius tamen in Barbaris quam in Hiſpanis) eſt ſrutex quatuor palmos altus: caudices illius ſunt tenues & pleni ſpirūs ſolia diviſa in ſex partes aut ſinus. & coniuncta inter ſe ad modum falciculi florum, haud diſū¬ milia Ixquixochiti. Ladix eſt ſarmentis fæta: flores & ſrūictus ad modum caſtancarum. prig¬ cipio virides & poſtea roſſi. racematim pendentes. Naſcitur in locis calidis Tepurtlan & Quahilæ & in collibus Acapiztl. x. Alunt amorem conciliare, ſed quo modo aut quare cxpli¬ carc non poſſunt. Folia nonnihil reſipiunt raphanos: ſunt frigida, ſic ca & adſtringentia atque præterea glutinoſa. Succus radicis ſanat febres terrianas & oculos inflanimatos. concili it IIιηηm. etque utilis adverſus diſenteriam. Hic eſt frutex ille ciius ſolia vel minimo contactu ycIafflatu humano ſe conrraliunt & maree ſcunt, quare ſuſpicor eſſe candem aūt ſaltem conge. ηerem plantam. quam in Philippinis Inſulis rocant Herbam riyam aut ſentientem: de qua quædam affirmant neſcio qua Ade. quæ in hac noſtra non deprehenduntur: qualia ſunt: quot producat truncos rectos, craſſitie pennæ giIllnæ. ſingulis radicibus decem aut duode eim: quorum ſiguli teneant duoilecim folia, quatuor ordinibus. inter ſe diſtantia interrallo ſcx di gιtorum tranſerſorum & ſimilia Kaphano: flores eſſe cærulgos ſimilos linguæ paſſeris ante¬ quam ſe pandant, de in ſe divitere in tria minora ſolia. Offenditur iſta planta tantopere con¬ tactu humano, ut ſi primoribus digitis ſumma plantæ ſolia contingas, ſtatim quiſi contri¬ ſtati aut alto ſomno opprimi ridcarūr, cadunitquē omnia folia inferiora atque etiam ſuperiora ſi ſocundo artingas: ipſiqne trunci contacti rumpuntur atque concidunt: ſi autem præcidas offendos paltem contactam nigram, haud aliter quam ſi combuſta fuiſſet: ſi vero halitu plan. tam alllaceris ſtatim ſolia ſua exentir & diſrumpitur. quod non ſit ſi virgula aut baculo artin¬ gas ita ut ſolo contaAη & halitu hominum videatur offendi: exterum infipida eſt planta & nullius. quod ſciam, in medicina uſus. Nemorant & aliam plantam in Malabur naſci. quæ ſimiliter contactum & afflatum hominis aperſetur. fuliis polipodii. floribus lutcis: aliam quoqus in Peruyia. quæ contacta ſtarim areſcat. nec deeſſe ſimilem in Inſula Guditana. Sed quæ de Pinaliuigtli conimemorari, ea ſæpius ſum expertus. aliiſque probari, ut haud dubia fides haberi poſſit. Hc Iimiene¬ Franciſcus Lopea de Gomata in Hiſtoria ſim generali eap. 19μ. ſcribit in Terηνιa naſci ar¬ huſculais quarum folia marceſcant, ſi manu tangaritur, & cap. zο5. ſimiles reperiri in Nicaragua. Credo eſſ ſruticem quem Anthor hīc deſcribit. Cæterum Garſias ab Horto lib. 11cap. 27. Naſcitur. inquit, iialeuar. planta mira natura num ſi quit manum admoveat, ilito conirabitur. ſolia polipodit. oreuere habet luicos. Chriſtophotus ¶ Coſta cap. xv. Herbam vocat viram & ac enrate illam deſcribit. Sed de hac alibi plura dicemus. Cæterum & Antiquis nota fuit lie planta, ſiquidem accurare admodum deſcribitur ⁊ Theophr. lib. ιv. Hiſt. plantat. cap. ιι 1. ſub finem. τρηναξιδιέη φυιξμένίνφι ⁱεφύπαχ βλασιεχ πέέν νθεφμέε η ioter μαα μέμπέ ήνι με ꝝάημιε αηαιλύόηε ιηιατε νάηφύλω πρόνεεν ταιρυξν. θταλ ηε άLτμλμή. μαερ άφα ανέναπ φύλααμπήαι φμi Am ma τρέετ ααβνσισ πηησ & Id eſt: Naſcitur peculiare quoddam virgultum circa Nem phim. quod quidem neque folia neque ramulos. neque totm formam peculiarem habet. ſed accidentem tantum illi paſſionem. Quippe facies ipſi ſpinoſa & folium perquam ſimile fi. licibus: ubi autem quis attigerit ramulos, ſolia quaſi hebetuta concidere aiunt: atque hinc poſt aliquot tempus reyiviſcere denuo atque folia ſua explicare. Sed de mirabili hac plarita paulo poſt adhuc plura digentur, nam variæ illius dantur ſpecios. Hoc tantum hic minime pry¬ tereundum etiam Plinium cius meminiſſo lib. τx1. εaρ. ι7 dIecit hit. inquit, ppollodo. rus aſſectator qsherbam eſchynomenen. quoniam appropinquante manu ſolia contraheret. He¬ morat autcm inter herbas a magis celebratas. cum nihil certius ſit quam hanc herbam hæc pati. Alirum autem Authores qui de Tlantis Agypti agunt hodit illius non meminiſſe.
M Andiiba & Maniiba Braſilienſibus, cuius radix Mandioca vocatur. Fruteꝝ eſt Lgaule lignoſo. pollicis rel digiti humani craſſitis, nodoſo., contice εorylino. in ſex. ſoptem aut octo pedum altirudinem aſſurgens, continens medullam in ſe inſtar Sambuci. & lactēum de ſe mittit ſuccum. Superius in multos expanditur ramos qui iterum ramulos ha¬ bent. at quo horum quolibet, tria, quatuor, quinquē. ſex aut ſeptem folia anguſta, oblon¬ ta in ſtellæ figuram diſpoſita. ciuſdem fere viriditatis cum ſolio Yconix. Floſculos fert fla¬ ro pallidos. quinque ſoliolis conſtantœ, multis ſtaminibus luteis in medio. Radix ſit duo¬ vel cres