Jump to content

Pagina:Historia Naturalis Brasiliae (1648).pdf/421

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est
271
de ipsa Regione et Indigenis Lib. VIII

cucullum habet, ita ut totum caput, humeros, & coxas ad anum uſque poſſit tegere. Hoc pallio utuntur ornatus & neceſſitatis cauſa: ornatus quidem, quia elegantiſſimis pennis rubris avis Guara contextum eſt, vel etiam admixtis pennis nigris, viridibus, flavis, variis, avium Aracucaru, Caninde, Arara, &c. Necceſſitatis autem quia pluvia non pertranſit illud pallium, ſed aqua cum is defluit. Appellant hæc pallia Guara abucu. Solent quoque cum cera ſeu melle ſilveſtri, certas ex avium elegantium pennis criſtas capiti agglutinare, quas criſtas ipſi nominant Aguana.

Auriculas perſorant in tantum, ut digitum immittere poſſis foramini. Huic immittunt vel os aliquod cercopithecorum & vocant Nambipaya; vel lignum aliquod digiti humani longitudine filis goſſypinis circum volutum.

Viri labium inferius perforatum habent, & foramini immittunt lapidem aliquem ſen cryſtallum ſeu ſmaragdum vel jaſpidem, magnitudine nucis avellanæ, vocant talem lapidem Metara, & ſi viridis vel cæruleus fuerit Metaobi nominant. Viridem autem imprimis amant & ut plurimum geſtant.

Ad utrumque etiam oris angulum buccæ perforatæ ſunt, conjugatis ſolum viris, & cuilibet foramini indunt lignum, figura & magnitudine pennæ anſerinæ, quod inſtar clavi infixi prominet, vel etiam immittunt lapidem aliquem quem vocant Tembe coareta.

Nares quoque non raro perforant atque indunt ejuſmuodi ligna, Apiyatí appellantes.

Corpus autem varie pingunt: atque inſuner toti corpori agglutinare ſolent plumas variarum avium ſubtiliores cum maſtiche, melle ſilueſtri vel Mingaupomonga. Vocant hunc actum Acamongui. Atque ita apparent quaſi toti hirſuti eſſent.

Brachia quoque ornant certis corollis factis è plumis avium rubris & flavis, vocant que Aguamiranga. Item aptant corallia varia quæ à noſtratibus acecperunt, atque hunc ornatum appellant Papixoara.

Pennas quoque Struthionum multas, vel pennas è cauda Araræ in orbem quaſi colligunt & connectunt ſilo craſſiori, atque adligant lumbis, ita ut anum tegant & fere ad genua propendeant, & appellant hunc ornatum Aracoaya.

Ex fructus Aguay, qui triangularis eſt, corticibus, quos filo annectunt, etiam monilia faciunt, quæ cruribus infra ſutas circumligant, qui cortices inter ſaltandum ſonum quendam edunt.

Loco calceorum noſtratium, è certo cortice Curagua ipſis vocato, factis utuntur, atque illos vocant Miapapacaba, Luſitani Alpargatas.

Mulieres pudenda ſua ſolummodo tegunt faſciculo herbarum aut ſoliorum alicuius arboris quæ ſubinſetunt chordæ, qua cinguli loco ſe circumligant. Similem faſciculum etiam uſurpant pro togmine ani. Haud multum tamen utraquē hæc janua ad rem facit, nam facile & anterior & poſterior porta apparet.

Mulieres quoque ad virorum modum, corpus ſuum variis coloribus pingunt.

Atque hæc inter gentiles adhuc obtinent, nam qui Chriſtiani facti ſunt, ad Europæorum amictum & ornarum ſe componere conſueſcunt.

 
Cap. VII.
De Suppellectile Braſilienſium.
 

Dpellex Braſilienſium admodum pauca eſt, ita nt̄ cum loca mutant aut peregre proficiſ¬ guntur. mulier omnem ſocum portet, onerata inſtar muli, maritum ſemper ſoquens.

Primaria ſupellexeſt rete. quod ipſi vocanit Ixi. Luſitani Aεάε. Relgæ Hangeniat k: rulgo Hamate in hoc dormiunt. alligata utraque extromitare ad ædium ſuarum trabes. Sunt au¬ tem hæc retia ex filis gnſſypinis contexta, lex aut ſeptem pedos longa, quatuor ampla.

Luſitanæ quoque fœminæa elegantia conficiunt, ampla & variis figuris intertexta.

Tapuræ Cariri duodecim vel quatuordecim pedos longa faciunt. lex vel ſeptem ampla. ita ut quatuor homines ſimul in eo cubare poſſint.

Habent unam atque alteram ꝗllam ex argilla factam, qua utuntur ad coquendum.

Adhæc mortarium ligneum cum piſtillo ligneo, quod vocant̉. ingna & mlη vel lηαη Cultros a noſtratibus redemtos. nominant τιηφνιεε: νulgo alias ē petra faciunt, etiam vocant Itaque: item ex Arundine quos dicunt Tagunaquitē.

Specula ex Europa allata. quibus ſupra modum delectantur. uocant Cηaηαηι & Arηςι Logo patinarum utuntur cucurbitis quarum multæ & raria hic reperiuntur ſpecies: las per medium ſecundum longituſſinem fecant & rubro ττηεν colure cxrerius tingunt. interius au¬ tem obdueunt nigredine. Vocant ſic Cκνιbι: quæ eſt medictas grandis & amplæ tucurbit æ. quæ