Supplicium quidam Braſiliani venefici ſubituri, mihi obnixe roganti, ut me horum arcanorum priuſquam è vita diſcederent, participem facerent, inviti pauciora quædam revelarunt, faſſique ſunt, impune non ſolum ſe hæc & ſimilia veneficia exercere; ſed & regium eſſe laudemque mereri inter ſuos, ingenii ſolertia excellere, novasque veneni miſcelas excogitaſſe. Illi namque ſagittas, aquam, aerem, veſtes, cibos & fructus creſcentes inficiunt, ut tardius & pedetentim, non ſtatim homines extinguant.
Sic fellis Bufonis Cururu & vermiculorum ex venenato ſucco Manipuera pronatorum, herbarum denique Tangaraca, Iuquery, fructuum Ahovay & Mucuna aliarumque multarum vires artificioſe & variis modis ab illis intenduntur ac retunduntur. Ita ut in his ac ſimilibus venenis, ad innatam abditamque eorum vim, occulta quædam mixtura accedat, ac proinde curationis aliquando ſit exfors. Quapropter ipſo Veneno, quo noxa eſt illata, incognito, ad communia primum antidota, paſſim à Dioſcoride, aliisque authoribus prodita, dein ad propria illa nativa, ab incolis primis celebrata, confugiendum. Multa ſane ad hanc doctrinam facientia, deſiderabuntur, ac fortaſſe ſemper deſiderabuntur, invito ſedulo ac indeſſeſſo, occulta remedia inveſtigandi ſtudio, adverſus tot abditas & tam malignas rerum qualitates, calamitoſo generi humano infeſtas. Si vero contingat ſigna venenorum calidorum & frigidorum, tum & obſtruentium, ſuffocantium atque erodentium in ægris apparere, ſingulis ſtatim qualitatibus ſua opponenda eſſe remedia contraria nemo ignorat. Minus tamen conſultum ſolis illis fidere; quia licet manifeſtarum qualitatum ſymptomata multa graviora videntur, aliis latentibus, occulta tamen magis exitialia adeoque pluris facienda ſunt.
Inter venena quæ deleteria potiſſimum vi pollent eſt bufo Cururu, inſignis & tumens, 
duploque Europæo major, cineritii vel ſpadicei coloris, nimium notus, ac quovis modo vel miëtu & ſaliva exterius, vel intus, longe quidem pejus, Inguine, imprimis felle aſſumto, inficit. Perditiſſimi Barbari aliique eorum æmuli torrefactos in pulverem redigunt, & lethalia inde pocula conficiunt, eaque vel minima quantitate clam propinant. Hinc faucium ſtatim & gutturis inflammationes, ſiccitates, anhelitus, fætores, ſingultus, vomitus, dyſenteriae, animi deliquia, oculorum caligines, convulſiones, deliria, ac pallores. Si remedio locus, corpus ſtatim per ſuperiora & inferiora evacuant & liberant à reliquiis veneni, exercitio, balneo, ægro in furnum calentem vel animal diſciſſum impoſito. Generalia alexipharmaca, compoſita, per dies aliquot, juxta & Tipioca, tum radices nativas antidotales ex vino propinant. Præ cæteris vero herba Nhambi, quæ prærogativam à benigna natura videtur accepiſſe, tam magno malo adverſam, exhibenda. Nam etiamſi bufo, hic tam pernicioſo turgeat veneno, non tamen ita invincibile eſt ut ſuo contrario non cedat. Quippe ſolus ſucus Nhambi, ex preſſus & capiti vel dorſo bufonis (præſertim prius in terram fricato) inſtillatus, illum cito interimit. Rana quoque dantur variæ, terreſtres & paludoſae, partim edules, partim, ſicut in Europa, non edules. Idem Plinius lib. xxxii. cap. v. de quibuſdam ranis teſtatur.
Illa quæ Cotora à Braſiliis nuncupatur, intus aſſumta, veneno eſt, quod ſupradictis remediis facile expellitur: forinſecus vero applicata & ex arte linimenti vel emplaſtri forma præparata, doloribus articulorum & membrorum ex frigore natis, medetur.
Inter tam immenſa fluviorum & marium pecora Americana, quædam in totum edulia, quædam parte aliqua vel externa, vel interna venenata habentur. Quod ut in aliis animantibus, ita in Serpentibus & quibuſdam Piſcibus evenit. Sicut enim Draco marinus in Europa ſolis ſpinis, Paſtinaca ſolo radio, Julides ſolo morſu venenum infundunt, aliis partibus ſine pernicie edulibus: ita imprimis in his Piſcibus Guambajacu videre eſt, qui non minus externa facie, quam interna qualitate ſunt admirabiles. Cæteris autem ejuſdem ſpeciei præeminet
