|
do, cum id quod semper æquum ac bonum est, jus dicitur: ut est jus naturale. Altero modo, quod omnibus aut pluribus in quaque civitate utile est ut est jus civile. Nec minus jus rectè appellatur in civitate nostra jus bonorarium: prætor quoque jus reddere dicitur, etiam cùm iniquè decernit : relatione scilicet facta, non ad id quod ita prætor fecit, sed ad illud quod prætorem facere convenit. Alia significatione jus dicitur locus, in quo jus redditur : appellatione collata ab eo quod fit, in eo ubi fit. Quem locum determinare hoc modo possumus : ubicumque prætor salva majestate imperii sui, salvoque more majorum, jus dicere constituit; is locus rectè jus appellatur.
Nonnunquam jus etiam pro necessitudine dicimus, veluti : Est mibi jus cognationis vel adfinitatis.
TITULUS II. magistratuum, et successione prudentium.
Facturus legum vetustarum interpretationem necessario prius ab urbis initiis repetendum existimavi : non quia velim verbosos commentarios facere, sed quod in omnibus rebus animadverto id perfectum esse, quod ex omnibus suis partibus constaret. Et certe cujusque rei potissima pars principium est. Deinde, si in foro causas dicentibus nefas, ut ita dixerim videtur esse nulla præfatione facta judici rem exponere, quanto magis interpretationem promittentibus inconveniens erit, omissis initiis atque origine non repetita atque iliotis ut ita dixerim, manibus protinus materiam interpretationis tractare ? Namque, nisi fallor istæ præfationes et libentius nos ad lectionem propositæ materiæ producunt : et cumibi venerimus, evidentiorem præstant intellectum. |
Pagina:Les cinquante livres du Digeste ou des Pandectes de l'Empereur Justinien, Tome 1, trad Hulot, 1805.pdf/76
Haec pagina emendata est
