Jump to content

Pagina:Nos in schola latine loquimur - Ars latine loquendi.pdf/284

E Wikisource
Haec pagina nondum emendata est
— 270 —
51 - Quid sit argumentum.

M. Quod, Donate, intelligis argumentum (qu'entendez- vous par)?

D. Argumentum intelligo materiam vel rem de qua aliquis scribit, dicit, disputat. disserit, sernionem habet v.g. Si quis orator a sacris de justitia Dei dicit, justitia Dei est argumentum orationis ejus.

Si quis philosophus de immortalitate animi disserit, immortalitas animi est argumentum dissertationis ejus.

Si quis equum depingit, equus est argumentum picturae ejus. Si quis Apollinem sculpit, Apollo est argumentum sculpturae ejus (sujet).

M. Quid amplius significat argumentum?

D. Argumentum praeterea est ratio, quae rei dubiae fidem facit vel est probabile inventum ad faciendam fidem (preuve). Multa sunt argumenta, quibus Deum esse demonstretur. Multis argumentis philosophi Deum esse docent. Argumentum firmissimum, argumentum pertenue.

M. At documentum quoque significat « preuve »; quid differt ab argumento?

D. Argumentum utimur sensu subjectivo, documentum

objectivo.

Argumentum cogit dubium vel repugnantem se reddere

documentum docet ignorantem.

Docuinenta docendi causa exempla dicuntur (on appelle

documenta les exemples donnés comme leçons). Cajus nobis documentum eloquentiae dedit.

Rutilius hominibus fuit documentum virtutis (modèle). Clementiae ejus multa et magna documenta sunt (traits). Humanorum casuum documenta (exemple de vicisstudes). Documenta fidei nobis dedit (fidélité, dévouement).

Cavendae similis injuriae documentum (avertissement). Quarum rerum maxuma documenta habeo.