sed hac certe excellit laude (mérite), quod multum canendo vocem exercuit, firmavit elque splendorem attulit.
Ceterum, cum homo naturâ (suopte ingenio) ad musicen sit pronus (musices studiosus - est musicien de nature) nec quisquam fere inveniatur, quin cantu (sonis) delectetur, vix
credibile est nonnullos ex vobis hoc studio gravari (regarder comme un fardeau).
Videte agricolam, qui post aratrum incedens cantiunculam suam fundit (edit - entonne sa chansonnette);
opifex inter opus canit (laborem cantu solatur - en travaillant)
procul in montibus pueri capras custodientis exauditur liquida modulatio;
homo in carcere inclusus solitudinis tristitiam canturiendo (cantillando - en chantonnant) condire conatur.
Unde praeterea manarunt tot carmina militaria, unde carmina illa popularia tam canora (dulcia, numerosa -tam eximie, mirifice modulata - remplies de mélodie)?
Quam multos juvat (quam gratum multi habent - quel plaisir) ad chordarum sonum cantare (chanter au son d'instruments à cordes), ad tibiam, (ad violam, ad citharam) canere; voce tibiae adesse (conferre vocem ad tibiam; vocem tibiae jungere; voce tibiae concinere; carmina nervis soelare - accompagner avec la voix; ad symphoniam canere - chanter avec accompagnement).
Quam multi tubarum cornuumque concentum (fanfare) audientes (vel cum classica sonant) inviti cantillant.
M. Istud laudo, Guilelme; nam omnia fere dixisti, quae de cantu dici possunt. Veniamus igitur ad organa vel instrumenta musica.
Quot sunt instrumentorum genera, Antoni?
A. Tria domine: instrumenta quae inflantur, ut tibia; fides (ium - instruments à cordes), ut lyra; instrumenta denique, quae pulsantur, ut tympanum (tambour).
